Antoni Powiecka/PowieckiPowiecki_Antoni.jpg

(w urzędowej niemieckiej pisowni: Powietzka; zmiana nazwiska nastąpiła 13 maja 1949 r.)


Źródło: Życiorysy komendantów hufca harcerskiego w Zabrzu. Antoni Powiecki, oprac. Edward Kozarski, „Kroniki Miasta Zabrza” R. 1987 nr 16, s. 150-154.


„Antoni Powiecki urodził się 14.05.1904 r. w Wójtowej Wsi (obecnie dzielnica Gliwic) jako syn Karola i Julianny z domu Paździor. Wykształcenie: 8 klas szkoły podstawowej i 3-letnia szkoła handlowa. 1.05.1920 r. wstąpił do męskiej drużyny harcerskiej im. Tadeusza Kościuszki, założonej 24.01.1920 r. w Wójtowej Wsi przez Jana Grzbielę (1).
Wraz z innymi harcerzami z drużyny, druh Powiecki brał udział w agitacji przedplebiscytowej, zaś w czasie III powstania zajmował z oddziałami powstańczymi Wójtową Wieś, a potem pełnił służbę w straży wartowniczej. Jesienią 1921 r. druh Powiecki uczestniczył w kursie zastępowych w Gliwicach, organizowanym przez Jana Grzbielę. Po ukończeniu kursu zastępowych objął funkcję zastępowego w drużynie w Wójtowej Wsi, zaś na początku 1924 r., po wyjeździe Jana Grzbieli do Polski, przejął prowadzenie drużyny harcerskiej w Wójtowej Wsi.
Powiecka_Grzbiela_i_in_mn.jpg




Kurs zastępowych w Gliwicach 1921









3.02.1924 r. został członkiem komendy Hufca Śląska Opolskiego. Hufiec ten obejmował powiaty zabrski i gliwicki. Jego komendantem był Alojzy Wolny z Zabrza, a zastępcą Teofil Wilczek.
KH_Śl_opolskiego_mn.jpg








Zarząd ZHP w prowincji Górny Śląsk 1924
Stoją od lewej: Antoni Powiecka, Teofil Wilczek
Siedzą Leon Powolny, Artur Aulich



W marcu 1925 r. Hufiec Śląska Opolskiego podzielił się i powstały z niego [Hufiec] Zabrsko-Gliwicki, którego komendantem został Antoni Powiecki, Hufiec Bytomski, z komendantem Teofilem Wilczkiem, oraz samodzielna drużyna opolska.
Już jako komendant hufca i drużynowy drużyny z Wójtowej Wsi druh Powiecki brał udział w 1928 r. w zjeździe drużynowych w Katowicach. Na początku stycznia 1929 r. rozpoczął prowadzenie Kroniki Hufca Zabrsko-Gliwickiego. 6.04 1929 zorganizował w Sali Herzla w Zaborzu zbiórkę hufca, którą inspekcjonował Naczelnik ZHP w Niemczech Józef Kwietniewski. Organizował też inne wspólne imprezy hufca, m.in. dwudniowy obóz [biwak] w Ornontowicach k. Zabrza, w dniach 28 i 29.06.1929 r. W dniach 12-21.07.1929 r. brał udział na czele delegatów hufca w II Narodowym Zlocie Harcerzy w Poznaniu, organizowanym tam jako impreza towarzysząca Powszechnej Wystawie Krajowej. Inne wspólne imprezy hufca, organizowane przez druha Powieckiego i opisane przez niego w Kronice, to wieczorek harcerski, jaki odbył się 1.01 1930 r. w sali Banku Ludowego w Gliwicach. Brali w niej udział członkowie Zarządu Śląskiej Prowincji ZHP w Niemczech: Stanisław Witczak i Artur Aulich oraz dyrektor Banku Ludowego w Gliwicach Teodor Gadziński, przewodniczący Koła Przyjaciół Harcerstwa przy Hufcu Zabrsko-Gliwickim.
Dalsze imprezy to dwie wycieczki hufca do Polski w Beskidy. Pierwsza w dniach 7-9 czerwca 1930 wiodła z Milówki do schroniska na Baraniej Górze, gdzie miały miejsce dwa noclegi, po czym nastąpił powrót przez Wisłę do Zabrza i Gliwic. Druga […] wycieczka w dniach 16 i 17 sierpnia 1930 r. ograniczyła się do udziału w Zjeździe Starszych Harcerzy w Szkole Instruktorskiej w Buczu.
W roku 1930 inspekcjonował hufiec Naczelnik ZHP w Niemczech Józef Kwietniewski.
hufiec_gliwicki_ZHP_w_N.jpg

Zbiórka w Gliwicach w 1931 roku
Pierwszy od lewej siedzi A. Powiecka, trzeci Teodor Gadziński







[…] Imprezą organizowana przez hufiec była uroczystość poświęcenia proporca I Męskiej Drużyny Harcerzy im. Tadeusza Kościuszki w Zabrzu. Poświęcenia [a może wręczenia – JJJ – dokonano] w salce Banku Ludowego w Gliwicach. W dniach 21-22 lutego 1931 dh Powiecki zorganizował wycieczkę narciarską do Wisły z noclegiem w schronisku na Kozińcach i harcami na nartach w rejonie schroniska. W ten sam rejon była skierowana wycieczka letnia hufca w dniach 23-25 mają 1931 r. tj. w okresie Zielonych Świąt. Trasa wiodła z Wisły przez schroniska na Przysłupiu i Kozińcach. W następnym roku zorganizował i prowadził kolejną wycieczkę w rejon polskich Beskidów w czasie Zielonych Świąt w dniach 14-16 mają 1932. Tym razem trasa wędrówki prowadziła z Jeleśni przez Przyborów na Baranią Górę, zaś powrót nastąpił przez Huciska
Latem 1932 dh Powiecki uczestniczył w kursie instruktorskim na Buczu.
Dalsza działalność , to zorganizowanie wyjazdu hufca na I Zlot ZHP w Niemczech w dniach 27-28 sierpnia 1932 r. w Jedlinie pod Ziemięcicami w powiecie gliwickim.
W 1933 roku, pracują w konsulacie w Opolu, wspólnie z Józefem Kachlem, także pracownikiem konsulatu, zaktywizował działalność Opolskiego Koła Przyjaciół Harcerstwa. Na X Walnym Zebraniu ZHP w Niemczech, odbytym w dniu 26.02.1933 r. w Bytomiu, został wybrany członkiem (ławnikiem) [...] zarządu.
W dniach 30.07.-11.08. 1933 r. brał udział, jako drużynowy drużyny reprezentującej ZHP w Niemczech, w IV Jamboree w Gödollö na Węgrzech. W kronice hufca bardzo szczegółowo i interesująco opisał przebieg tego Zlotu […]
Następna imprezą, zorganizowana przez hufcowego Powieckiego był wieczorek wigilijny hufca. Odbył się 1.01.1934 r. w świetlicy w Gliwicach. Na tym wieczorku dh Powiecki wygłosił referat na temat Harcerstwa Polskiego w Niemczech. Na wieczorku zorganizowano przy hufcu Koło Przyjaciół Harcerstwa i wybrano jego zarząd. Od 9 do 30 lipca 1934 r. dh Powiecki brał udział, jako instruktor i obozie organizowanym przez Naczelnika ZHP w Niemczech hm Józefa Kwietniewskiego w Borkach Wielkich. W dniach 6-9 sierpnia 1934 r. uczestniczył na czele grupy harcerek i harcerzy z Zabrza i Gliwic w Zlocie Harcerstwa Polskiego z Zagranicy w Warszawie, zorganizowanym w ramach II Zlotu Polaków z Zagranicy.
Na zebraniu Walnym ZHP [w N.], odbytym 31.03.1935 zostaje wybrany do Zarządu ZHP w Niemczech. Zebranie konstytucyjne tego zarządu odbyło się 14.04.1935 r. w Opolu i dh Powiecki został sekretarzem Zarządu ZHP w Niemczech. Nowe władze ZHP w Niemczech, wybrane na tym zebraniu […] Paweł Kwoczek z Opola, Naczelnik phm Józef Kachel i Inspektor […] hm. Józef Kwietniewski, wizytowali prowadzony przez dh Powieckiego Hufiec Zabrsko-Gliwicki 28.04 1935 w Zaborzu […].
Na koniec udokumentowanej w Kronice działalności na stanowisku hufcowego, dh Powiecki zorganizował udział harcerzy hufca w 2-tygodniowym obozie przygotowawczym do Zlotu Jubileuszowego ZHP w Spale. Obóz ten odbywał się w dniach 27.06.-10.07.1035 w Starych Siołkowicach pod Opolem, skad harcerze i harcerki w liczbie 190 osób wyjechali do Spały na Zlot, gdzie przebywali od 11-25 lipca 1935 r.. Delegacja ZHP w Niemczech była zorganizowana w drużyny, a drużynowym najstarszych harcerzy został dh Powiecki.
Z delegacja harcerzy z Niemiec dh Powiecki wziął też udział 13 lipca 1935 r. w II Zlocie Młodzieży Polskiej z Zagranicy w Warszawie. Wraz z tą grupą był przyjęty na Zamku Królewskim przez Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego.
Dniach 14-31 lipca 1936 r. brał udział w kursie instruktorskim dla działaczy harcerskich z zagranicy. Kurs został zorganizowany w Brennej […]. Komendantem kursu był hm Leon Marszałek […].
Prawdopodobnie na wiosnę 1936 r. dh Powiecki przekazał komendę Hufca Zabrsko-Gliwickiego Stanisławowi Cwołkowi, sam zaś skoncentrował się na pracy sekretarza Zarządu ZHP w Niemczech. […] Na zebraniu [18.04.1937 r.] zakończył swą działalność w charakterze sekretarza […] i ograniczył się do działania w hufcu opolskim. 6.03.1938 r. wziął udział w Kongresie Polaków w Niemczech jako reprezentant starszyzny harcerskiej. Po odprawie starszyzny ZHP w Niemczech, odbytej w Bytomiu w dniach 3-4.04.1938 r. został oddelegowany przez władze ZHP w Niemczech do pracy w Złotowie, gdzie współdziałał w aktywizacji ZHP na terenie pogranicza północnego i pracował tam aż do wybuchu II wojny światowej we wrześniu 1939 r.
Na jubileuszową wystawę ZHP w Niemczech, która została zorganizowana w Berlinie w dniach 29.10.-9.11.1938 r. przygotował wiele modeli […]: kapliczki i krzyże przydrożne, kościółki […]. Eksponaty te zostały specjalnie wyróżnione w notatkach, sporządzonych przez Marię Daszkiewicz, delegatkę GK Harcerek z Warszawy […]. Brał również udział w ostatnim Walnym Zebraniu ZHP w Niemczech, które odbyło się 2.04 1939 r. w Bytomiu.
Pracę zawodową rozpoczął dh Powiecki w hucie w Gliwicach, jako robotnik, lecz ze względu na działalność w polskich organizacjach został zwolniony z pracy. […] W 1927 roku został zatrudniony w Konsulacie Polskim w Bytomiu, który następnie został przeniesiony do Opola [….} a w 1938 r. został […] oddelegowany do Złotowa, gdzie pracował do 29 września 1939 r. […] Wyjechał wówczas do Berlina, gdzie pracował w prywatnej firmie. W 1940 r., jako obywatel Rzeszy, został powołany do wojska niemieckiego, a w 1945 roku, po kapitulacji armii niemieckiej, dostał się do niewoli jugosłowiańskiej, w której przebywał do września 1948 roku.
Po powrocie do Gliwic został zatrudniony w Państwowym Domu Towarowym i pracował w nim od 1948 do 1953 roku. W 1953 roku przeniósł się do pracy w Zakładach Koksowniczych w Gliwicach na stanowisko ekspedytora zmianowego […] przeszedł na emeryturę w kwietniu 1969 roku […]
Odznaczony m.in. Śląskim Krzyżem Powstańczym i Krzyżem Kawalerskim Odrodzenia Polski.”



1. Nie ingerowałam w tekst biogramu, ale powszechnie przyjęta data powstania Drużyny im. T. Kościuszki w Wójtowej Wsi to 4 kwietnia 1920 r. - J.J.-J.
Zdjęcia z książki H. Kapiszewski, Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech
, Instytut Wydawniczy Pax 1969.