Joanna Januszewska-Jurkiewicz
Niezależne środowiska harcerskie w województwie katowickim w pierwszej połowie lat 80. XX wieku. [W:] Po ziemi naszej roześlem harcerzy... Z dziejów harcerstwa polskiego na Górnym Śląsku, pod red. Krystyny Heskiej-Kwaśniewicz, [Instytut Pamięci Narodowej – Oddział w Katowicach], Katowice 2007, s. 134-174.








wymarsz_z_obozu_Skaut.mn.JPG



Łącza 1976. Kurs Drużynowych prowadzony przez phm. Mirosława Rymara nosił nazwę "SKAUT", a ponieważ słowo to nie było do przełknięcia dla wyższych instancji harcerskich (niektórzy ich reprezentanci obruszali się nawet na piosenkę o wesołym skaucie), oficjalnie obóz nosił długą nazwę "Skarbnica.............", a pierwsze litery składających się na nią wyrazów tworzyły owo niebezpieczne i ideologicznie zupełnie niewłaściwe, żeby nie rzec naganne, nawiązanie do dzieła imperializmu brytyjskiego.


Skaut_1976.JPG












Kadra kursu: Mirosław Rymar, Barbara Rymar, Jan Skorupa









Arsenał_małe.JPG

Gliwiccy harcerze ze Szczepu "Słowian" i uczestnicy kursu drużynowych, prowadzonego przez phm. Mirosława Rymara w drugiej połowie lat siedemdziesiątych zaczęli wyjeżdżać do Warszawy, na organizowane przez hufiec Warszawa-Mokotów Rajdy "Arsenał". Aż trudno uwierzyć, ale w chorągwi katowickiej takie wyjazdy, z uwagi na atmosferę panującą wśród zjeżdżających z całej Polski harcerzy wiernych tradycjom, odbierane były źle przez harcerskie komendy i w zasadzie udział w "Arsenale" traktowano w Gliwicach pod koniec lat siedemdziesiątych jako sprawę poufną.


Na zdjęciu: spotkanie z "Orszą" w miejscu akcji żołnierzy z Szarych Szeregów









90_Małkowska_mała.jpg








90 urodziny Olgi Małkowskiej. Zakopane, 1978.
Kadra "Sokoła" i hm. Zygmunt Kleszczyński (komendant Lwowskiej Chorągwi Hufców Polskich w okresie okupacji) z życzeniami urodzinowymi u Druhny Oleńki




Zawiadomienie o pogrzebie Olgi Małkowskiej opiekujący się Nią hm. Józef Kurowski z Mesznej, kierując się podpisem umieszczonym na urodzinowych życzeniach, zaadresował "Szczep Harcerski Sokół Gliwice". Poczta wykazała dobrą wolę i kartka dotarła do siedziby Komendy Hufca. Jednak stąd wyniósł ją ktoś bez wiedzy ówczesnego komendanta (i przekazał adresatom) dopiero po kilku miesiącach, bo przecież udział harcerzy gliwickich w katolickim pogrzebie wspołtwórczyni polskiego skautingu/harcerstwa byłby nie o pomyślenia, skoro nie pojawił się na tym pogrzebie NIKT z władz ZHP.









3_maja_1981_-_2.JPG








Gliwice, 3 maja 1981 roku










Msza zamówiona przez NSZZ "Solidarność" i NZS w dniu 3 maja 1981, zorganizowana na Placu Krakowskim. Po raz pierwszy od 1946 roku na taką skalę odbyły się publiczne obchody święta narodowego (a w PRL władze i milicja pilnowały, by flagi wywieszone na 1 maja przypadkiem nie pozostały i nie dekorowały ulic 3 maja).. Przy takiej okazji nie mogło zabraknąć harcerzy

3_maja_1981.JPG























3_maja_1981_-_3.JPG









3_maja_jeszcze_raz.jpg























Sokół_poświęcenie_sztandaru.jpeg




Poświęcenie sztandaru "Sokoła".
W poczcie od lewej: Barbara Januszewska, Henryk Mazurek, Ewa Góral, obok hm. Juliusz Zając
W raporcie SB podano, że "harcerze gliwiccy poświęcili swoją chorągiew". W sprawozdaniu ze stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego przerobiono tę informację i napisano, że harcerze chorągwi gliwickiej poświęcili swój sztandar (bo wiadomo, że święci się sztandary, a chorągiew to jednostka organizacyjna :D).
A potem ten pasztet trafił na biurko I sekretarza KW PZPR i ów chwycił za telefon...








Oboźni.JPG








Instruktorzy KIHAM Gliwice prowadzili latem 1981 r. kursy drużynowych w Łączy. Na zdjęciu dwaj oboźni (kursu starszoharcerskiego - pwd Krystian Skorupa i młodszoharcerskiego - phm Jan Skorupa)













Bractwo_Dębowego_Liścia_-_bramka.2.JPG







Kurs drużynowych harcerskich "Bractwo Dębowego Liścia"
Kadra: Joanna Januszewska, Anna Skorupa, Jan Skorupa

Bractwo_Dębowego_Liścia_-_odprawa.JPG












Odprawa wart na obozie kursowym "Bractwo Dębowego Liścia"




Bractwo_Dębowego_Liścia_-_odprawa.2.JPG

























Bractwo_Dębowego_Liścia_-_maszt.4.JPG














Bractwo_Dębowego_Liścia_-_maszt.2.JPG










Bractwo Dębowego Liścia. Stawianie masztu




Bractwo_Dębowego_Liścia_-_maszt.5.JPG

























Zarzewie_o_uczestnicy.JPG



















Uczestnicy kursu
drużynowych harcerskich
"Bractwo Dębowego Liścia"








Zjazd_S.JPG





















Harcerska obsługa Zjazdu "Solidarności "
Gdańsk 1981






















Sokół_Zlot_70_lecia.jpeg













Kraków Zlot 70-lecia.
Pirat odbiera nagrodę dla najlepszego zlotowego zastępu w regionie "Śląsk"





Brama_Halnego_w_Targoszowie_mała.jpg















Zgrupowanie hufca Gliwice w Targoszowie 1982.
Obóz szczepu "Halny"- Komendant pwd Darek Młotkowski









Sokół_Targoszów_zmiana_warty.jpeg
Targoszów 1982 - odprawa wart w podobozie "Sokoła"







Sokół_Targoszów_brama_mała.jpg










Most zwodzony (dzieło Pirata i spółki)






Sokół_Targoszów_msza.jpg

Sokół_Targoszów_msza_mała_2.jpg











Targoszów 1982.
Msza polowa dla harcerzy podobozów szczepów "Sokół" i "Halny"
(fot.Piotr Turecki)





Halny_msza_mn.jpg




Niejaki TW "Marek"donosił SB, że
„... na obozie harcerskim w Targoszowie, gdzie komendantem Zgrupowania był ob. Broniszewski, obozy organizowały msze polowe dla harcerzy pod kierunkiem instruktorów, co jest sprzeczne ze Statutem ZHP”

















Jutrznia_-_uczestnicy_małe.jpg










Uczestnicy Kursu Drużynowych Harcerskich "Jutrznia" w Łączy (1982).
Kadra (instruktorzy KIHAM): Joanna Januszewska, Jarosław Cichoń, Roma Kuszłeyko










Kurs_Jutrznia_5_najmniejszy.jpg


Kurs Drużynowych "Jutrznia"
Raport zastępowych odbiera oboźny, pwd. Jarosław Cichoń
















BS_druzyna_gliwicka.jpg







Część gliwickiej drużyny Białej Służby 1983.
Z przodu Barbara Januszewska ("Sokół"), Iza Białkowska ("Jutrznia"), Bogda Denkowska ("Sokół"),
dalej grupa harcerzy szczepu "Halny" z Darkiem Młotkowskim (stoi z prawej)

























Bractwo_Dębowego_Liścia_-_maszt.4.JPG