Helena+Walińska

=Harcmistrzyni Helena Walińska=



Od pierwszych dni życia, to jest od 24 lutego 1925 roku związana jest ze Śląskiem. W Katowicach uczęszczała do szkoły powszechnej im. Marii Konopnickiej, a następnie do Miejskiego Gimnazjum Żeńskiego. Swą przygodę z harcerstwem rozpoczęła właśnie w tym gimnazjum, zapisując się do IV Drużyny „Promienistych”. Wstąpiła do zastępu prowadzonego przez Stankiewiczównę. Drużynową była wówczas Ilona Potaryczówna. Niestety wszelkie plany związane z przyszłością przekreślił w 1939 roku wybuch wojny. Jako córka podoficera 73 pp w Katowicach, wraz z innymi rodzinami wojskowych została ewakuowana. Pierwotny cel ewakuacji – Oświęcim - wobec szybkich zmian przebiegu linii frontu zamienił się na Kraków, Tarnów, Dębicę, Dorohusk, Kowel, wreszcie Werbę na Wołyniu. „Podróż” trwała dwa tygodnie wśród bombardowań i przeróżnych przerażających zdarzeń. Ewakuowani, rozlokowani po wielu chatach wśród miejscowej ludności, głównie Ukraińców, doświadczyli wkroczenia wojsk radzieckich i ich konsekwencji. Po pierwszych aresztowaniach i mordach znaczna część ewakuowanych, w tym rodzina Druhny Heleny, uciekła czym prędzej przez Lwów do Przemyśla, gdzie w skrajnie trudnych warunkach koczowało już tysiące uciekinierów. Po paru miesiącach udało się – wraz z mamą i bratem - przedostać przez San na tzw. polską stronę [San dzielił Przemyśl – zgodnie z wrześniowym porozumieniem Ribbentropa i Mołotowa zmieniającym niektóre punkty sierpniowego traktatu – na część sowiecką (stanowiącą część republiki ukraińskiej) i niemiecką ( więc należącą do Generalnej Guberni, traktowanej przez Niemców jako okupowany obszar polski)]. Dzięki staraniom rodziny mamy, Druhnie Helenie udało się wrócić do Katowic, gdzie dotarła schorowana, wycieńczona warunkami w jakich całe miesiące przyszło jej żyć. Przez niemiecki urząd pracy skierowana została na przeszkolenie i następnie do prac pomocniczych w Urzędzie Ziemskim z siedzibą w Sosnowcu. W pobliżu, w ogromnej kamienicy z oficyną pracowali oddelegowani więźniowie obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. Było ich około setki, pozostawali oczywiście pod ścisłą strażą Gestapo. Po pewnych przygotowaniach Druhna Helena nawiązała kontakt z więźniami. Zdając sobie sprawę z tego, jak wielkim cierpieniem jest dla nich brak kontaktu z rodzinami, bowiem korespondencja była ograniczona i cenzurowana, postanowiła pomóc, przekazując listy więźniów ich rodzinom oraz wiadomości i przesyłki od rodzin – uwięzionym. Ten odruch serca mógl kosztować życie, więc konieczne było przestrzeganie ścisłej konspiracji. Jak wspomina Druhna Helena: „Niebezpieczeństwo groziło tak ze strony nadzorców więźniów, jak i moich współpracowników, którzy zaczęli się czegoś domyślać i śledzić. Po wyjeździe więźniów z Sosnowca, przez innych łączników korespondowałam z niektórymi z nich aż do ostatnich dni wojny”. W tych dramatycznych warunkach zrodziło się uczucie, bowiem jednym z więźniów był późniejszy mąż Druhny Heleny, Marian Waliński. Z harcerstwem związała się ponownie pod koniec 1956 roku. Włączyła się w prace na rzecz odrodzenia harcerstwa, początkowo jako przyboczna 9 Drużyny Harcerek przy Szkole Podstawowej nr 19. Współorganizowała pierwszą w latach pięćdziesiątych akcję letnią - jako oboźna brała udział w obozie 9 ŻDH w Glince.



W 1957 roku wyjechała na kurs podharcmistrzowski do Turawy





W następnym roku Druhna Helena współorganizowała obóz "Dziewiątki" w Kąśnej koło Ciężkowic.







W 1959 roku została drużynową "Dziewiątki". Drużyna skupiła duży zespół dziewcząt, związanych przyjaźnią, mających spore już doświadczenie harcerskie. W marcu 1961 roku 9 ŻDH otrzymała sztandar.

W 1961 roku hm. Helena Walińska prowadziła obóz 9 Drużyny Harcerek "Polonia" w Soli.







Od 1962 do 1967 roku druhna Helena Walińska była szczepową jednego z najważniejszych gliwickich szczepów, który wychował znaczną grupę kadry gliwickiego hufca - Szczepu "Węzeł". W kolejnych latach prowadziła samodzielne obozy szczepu, organizowane w oparciu o własny sprzęt obozowy, i siłami kadry szczepu, w znacznym stopniu wyrosłej z 9 ŻDH im. Marii Konopnickiej. Harcerki z "Dziewiątki" na obozie szczepu "Węzeł" w Dobrej (1962 rok)





W 1963 roku "Węzeł" pod komendą hm. Heleny Walińskiej rozłożył obóz w Bydlinie, w ramach akcji "Zamonit"





Nadal widoczne były efekty systematycznej i atrakcyjnej pracy 9 ŻDH, bowiem harcerki z "Dziewiątki" licznie wyjeżdżały na letni obóz







Kadra obozu szczepu "Węzeł" w 1963 roku



Obozy były jedną z najatrakcyjniejszych form pracy szczepu. Ich organizacja nie byłaby możliwa bez wielkiego doświadczenia i zdolności organizacyjnych komendantki szczepu "Węzeł". Obozy letnie nie mogłyby się odbyć bez szerokiego gestu szczepowej, która poświęcała czas wolny na harcerskie wyjazdy pod namioty. Jedną ze szczególnie istotnych spraw była umiejętność pozyskiwania ludzi, którzy wspierali harcerzy w ich działaniach, obejmując na obozach funkcje gospodarcze. Również starsi harcerze mieli swój ważny udział w organizacji obozu szczepu. Ważną częścią pracy harcerskiej były w latach sześćdziesiątych przygotowania do obozu: wyjazdy w teren grupy kwatermistrzowskiej, aby wybrać miejsce obozowania i załatwić formalności z dzierżawą terenu, zezwoleniem Sanepidu, potem kompletowanie sprzętu, załatwianie spraw finansowych, wreszcie zorganizowanie środków transportu i wyjazd "kwaterki" wraz ze sprzętem na miejsce obozu. Część tych pracowitych dni poprzedzających własny obóz w Lipowej utrwaliła kronika 9 Drużyny Harcerek: "Rano 26 czerwca zebraliśmy się przed harcówką. Kwatermistrzów w tym roku było aż 17. Jest to dość dużo, ale przecież w tym roku jechaliśmy z 13 i 23 MDH. Około godz 11 przyjechała ciężarówka. Zapakowaliśmy na nią materace, łóżka i wiele innych rzeczy potrzebnych na obozie. W ten dzień pojechało do Lipowej 10 osób. Nasza siódemka wyjechała nazajutrz [...]. Po południu przyjechaliśmy na miejsce. Tamta dziesiątka zdążyła już z rozbić dwa namioty oraz wybudować kuchnię [...] Wypakowaliśmy sprzęt z samochodu i zabraliśmy się do rozstawiania namiotu, w którym by to wszystko można złożyć. We wtorek przyjechały drużyny. […] Pierwsze dni obozu upływały bardzo przyjemnie, chociaż trzeba było dużo pracować. Urządziłyśmy namioty, robiliśmy wieszaki, półki na plecaki, trzeba było również zrobić stoły,urządzić świetlicę.”