ŻAGIEW+cz.+3

Ciąg dalszy opracowania dziejów I Kręgu Starszoharcerskiego "Żagiew" przy Politechnice Śląskiej zob. "Żagiew" cz. 1, "Żagiew" cz. 2
**ZLOT CHORĄGWI w ZABRZU.**

Od 27 do 29 września odbył się w Zabrzu Zlot ZHP Chorągwi Katowickiej. Dla Kręgu był termin właściwie „poza konkursem”, bo rok akademicki jeszcze się nie rozpoczął, więc trudno było skrzyknąć jakieś gremium. Ale kręglarze na zlocie byli i to wcale pokaźną grupką, tylko nie jako Krąg „ŻAGIEW”, ale jako „WIR” lub zupełnie po cywilnemu. Zmotoryzowany Mały robił za gońca, czy jak tam to nazwać. Przejeżdżał najczęściej trasę z Zabrza do Gliwic i z powrotem. Na Zlocie była w naszym obozie Naczelniczka ZHP dh hm. Zofia ZAKRZEWSKA i długo rozmawiała z hufcowym dh hm CIECHANOWSKIm. W porównaniu z innymi drużynami „WIR” był rodzynkiem. Może dla tego, że Marek był zastępowym zastępu WIRu. Aha! Zapomniałem, że po cywilnemu był też PUCHATEK. Zlot przeszedł bez jakiegoś konkretnego wydarzenia, bo sam jak mi się wydaje wydarzeniem nie był.







**III rocznica Kręgu.**

Nawet nie napisałem tytułu dużymi literami. Jest jak zwykle z tym, że chyba Hufiec „gryzie sumienie” za Jasia, albo chcą się przekonać naocznie jak żyjemy, bo na rocznicę przychodzi dh harcmistrz GREGOROWICZ i dh harcmistrz GRODZICKI czego nie robili dotychczas. Były „gawędy” i byliśmy my, ale brakowało tak wielu. Może to wydawać się dziwne, że na Uczelni w której ruch członków jakiegoś stowarzyszenia jest rzeczą naturalną, my tęskniliśmy za tym co przeminęło i chyba już nie powróci. Jak mówi poeta „ nie wchodzi się dwa razy do tej samej rzeki”. Może nie, a chciałoby się żeby tak nie było. Może coś można by było naprawić lub zmienić. Nie wiem.

PRZED NAMI NOWE ZADANIA
12.01. 1960 r. Wigilijka. Życzenia, wielkie co nieco, prezenty wg zasady wcześniejszego losowania obdarowanego, kolędy. Wreszcie rzecz nie spotykana dotychczas. „Nowe Twarze” mimo energicznych protestów Komety zarządzają potańcówkę. Tańczymy jak kto umie i jak woli, a nawet Babrałka, która podobno nie tańczy, hasała jak się patrzy. Nowe doświadczenie i nowy obyczaj. Nie przypominan sobie, żeby w czasie wigilii gdzieś tańczono, ale może jest to obyczaj mi nie znany. Przeżyliśmy. Znowu pokazali się nowi kandydaci na kręglarzy. Barbara GOŁĘBIOWSKA, Ewa ZAGAJEWSKA i Dzidka prawdopodobnie Aleksandra STEFANOWICZ.



Zbiórki Kręgu odbywają się regularnie jak dawniej.

Nie przypominam sobie też, aby obchodzony był Dzień Myśli Braterskiej (22. II.) lub Dzień Harcerza (23.IV) a więc stało się jak chciał ZBÓJ (MADEJ). Krąg zrezygnował z „płaskiego sentymentalizmu”, wylewając przysłowiowe dziecko z kąpielą. Ale „vox populi, vox dei”. Życzenia Kręglażom złożył Scout i właściwie na tym się skończyło. Jurek przygotowuje się do obrony pracy magisterskiej, więc od kwietnia mamy nowego drużynowego, a jest nim MAREK DENKOWSKI przewodnik - "Antena", wcześniej "Młodszy Młodzik". W charakterystyce Marka pisanej jeszcze przez "Puchatka", czytamy m.in. "Najmłodszy z członków Kręgu. Pochodzi z bogatej w tradycje rodziny harcerskiej. Do ZHP wstąpił w 1957 roku do Kręgu. Młodzika zdobył na obozie wędrownym..." Dzisiaj wiemy, że Marek już dawno nie jest młodzikiem, a instruktorem harcerskim, chyba też nie jest najmłodszy w Kręgu, ale tradycje harcerskie, a już także swoje doświadczenia i wiedzę ma na bardzo wysokim poziomie. Może uda mu się wlać w Krąg nowego ducha.




 * ZŁAZ MŁODZIEŻY STASZOHARCERSKIEJ**

W hufcu WIR przygotowuje się do akcji letniej prowadząc kurs drużynowych. 27 i 29 maja organizują Złaz Młodzieży Starszoharcerskiej nad Jeziorem Dzierżno koło Pyskowic. Kręglarze otrzymują zadanie opracowania i „obsługi” trasy kolarskiej z Bytomia nad Dzierżno, przez Świerklaniec, Kozłową Górę, Radzionków. Była to trasa wiodąca szlakiem powstańczym. Brali w tym przedsięwzięciu udział: Biały Budrys, Nabiałciu i Mały jako kierownik trasy. Do opracowania trasy trzeba było zdobyć wiele wiadomości z historii Śląska, a także z zakresu metodyki harcerskiej i to zostało wykorzystane w kolejnych zbiórkach Kręgu. Druga trasa piesza z Sośnicowic do Dzierżna przez Rachowiec, Bojszów, Kleszczów, Taciszów – śladami ludowego budownictwa drewnianego.



W przygotowaniu i obsłudze trasy udział wzięli: Antena, Szalona Pałka, Scout i Cometa. Jak sobie przypominam, za przygotowanie i obsługę tras wymienieni Kręglarze otrzymali Odznaki Harcerskiej Służbie Ziemi Śląskiej instruktorzy (tzn. Mały) w stopniu instruktorskim, a pozostali w stopniu młodzieżowym.


 * OBÓZ WĘDROWNY w SUDETACH.**

W czasie wakacji Krąg nie zorganizował żadnego obozu harcerskiego, natomiast WIR kontynuując kurs drużynowych zorganizował obóz wędrowny w Sudetach Wschodnich od 27 sierpnia do 4 września. Krąg nasz miał też swoją reprezentację w postaci zastępów: Byli więc w zastępie Kręgowym: Mały (jako zastępowy) Biały Budrys, Żaba, Ryczący Jaś i „uzupełnienie” Baśką MIKŁASZEWSKĄ i Tolkiem WIŚNIEWSKIM, którzy jeszcze wtedy nie byli w Kręgu.. Drugi zastęp „mieszany” stanowili: Antena (jako zastępowy) Szalona Pałka i Mirek PAJĄK oraz członkowie WIRu; Aldona SSUDACKA, Iwona PIENIĄŻEK i Krzysztof ZAJĄC. Ponieważ spanie i jedzenie było „trójkowe” więc zastępy składały się z 6 osób. Obóz niczym się nie różnił od podobnych kursów. Na tzw. popasach czyli nieco dłuższych postojach były gawędy wiążące się ściśle z metodyką harcerską, ale także dotyczące historii i przyrody ziem po których wypadało nam wędrować. Więc: Kłodzko, Lądek Zdrój, Duszniki, Miedzygórze (z ogrodem bajek), Czerna (z kaplicą czaszek ) i oczywiście całe pasmo górskie. W Bystrzycy Kłodzkiej stoimy pod pręgierzem, a na Marii Śnieżnej podziwiamy Krzyż z Chrystusem o rysach semickich. Spaliśmy w schroniskach, ale też pod namiotami. Żaba z Ryczącym Jasiem namiętnie zbierali grzyby, które potem z Białym Budrysem przyrządzali i wszyscy musieliśmy to jeść. Nawet było smaczne. Po przygotowaniu strawy a przed podzieleniem jej pomiędzy członków zastępu, Mały miał obowiązek skosztować wszystkiego i dopuścić do spożycia. Raz się zdarzyło, że świetnie przygotowane grzyby na maśle w jednej z menażek były gorzkie i trzeba było je zakopać. Łza się w oku kręciła, ale zakopano wszyściuteńko z obawy przed zatruciem. Obóz przeszedł do pamięci jako wędrówka w nie najlepszej pogodzie, ale za to duch był słoneczny.

Nowy rok akademicki nie przynosi żadnych zmian, ani rewelacji. 23. 10. mamy akcję „Babie lato”, a tradycyjne Andrzejki i **IV rocznicę Kręgu** „obchodzimy” jak zwykle ( tzn.z daleka). Pod koniec roku 1960 (5.XII.) II Drużynę Starszoharcerską przy Studium Nauczycielskiem przejmuje instruktorka, nauczycielka tego Studium, więc Biały Budrys i Mały wracają znów do Kręgu. WIR przy wydatnym udziale członków Kręgu organizuje pomieszczeniach Komendy Hufca Gliwice – Miasto wystawę sprzętu turystycznego przydatnego do różnego rodzaju wędrówek. Wystawa jest przeznaczona głównie dla drużyn starszych, lubiących wędrować. Zwiedzający mogą otrzymać rzetelną informację o jakości i przydatności wystawianego sprzętu, a także o możliwościach zaopatrzenia się w ten sprzęt.

ZNOWU COŚ CHCEMY NAPRAWIAĆ.

Niżej przytaczam nasze artykuły, jakie były wysłane do „Drużyny” bez żadnych zmian i poprawek. Rękopisy tych artykułów znalazłem przypadkiem wśród domowych szpargałów. Jak sadzę, pozwolą one na zorientowanie się o co nam wtedy właściwie chodziło. Znowu piszę bez poprawek i zmian. Tak jak było.

//Droga Redakcjo !//

//Zachęcony artykułem wstępnym do Nr 1/61 „Drużyny” i zestawieniem problemów, które wartało by Waszym zdaniem przedyskutować, odważyłem się więc napisać.//

//Należę do pokolenia nie młodego, ale i nie najstarszego (mam 27 lat), więc przeżywam konflikty i trudności i jednej i drugiej grupy.// //Dlaczego podzieliłem harcerzy (instruktorów) na dwie w/w grupy postaram się króciutko uzasadnić:// //Oczywiście jest to podział czysto teoretyczny, bowiem w tej dziedzinie sprawy zawsze układają się jak najbardziej indywidualnie i trudno kogoś wstawić do tej czy innej „szufladki”, ale jak mniemam, pomocny on będzie w dalszych rozważaniach.//
 * 1) //pokolenie starsze, które harcerstwa przeżyło w okresach przed i powojennym, trudniej przyjmujące wszelkie nowinki, z dużym zasobem wiedzy, praktyki i doświadczeń, mające swoje „własne tropy” i ideały.//
 * 2) //pokolenie młode, które zaczęło „karierę” harcerską po roku 56 lub nieco wcześniej, patrzące na świat i jego wszystkie zjawiska oczyma przybranymi w różowe okulary, mające „swój styl”, swoje zainteresowania (czasem bez zainteresowań), przeżywające harcerstwo w swoisty sposób wg dewizy:„maximum przyjemności przy minimalnym wysiłku”.//

//Zastanawiacie się nad tym, dlaczego działacze i w ogóle młodzież odpływa z harcerstwa. Pozwólcie, że wyrażę swój pogląd na tę sprawę oparty na osobistych i nie tylko osobistych spostrzeżeniach i przeżyciach.// //Najpierw problem młodzieży: dopóki harcerstwo było właściwie jedyną organizacją, mającą niejako monopol (mam na myśli szkoły) na organizowanie wszelkiego rodzaju imprez o charakterze: kulturalnym, sportowym, organizowanie wolnego czasu, organizowanie wycieczek, obozów wreszcie wszelkiego rodzaju „obsługiwania” uroczystości „familijnych” czyli lokalnych oraz ogólnopaństwowych, miało autorytet i poważanie wśród społeczeństwa i „wzięcie” wśród młodzieży. Teraz wyrosła konkurencja w postaci innych organizacji z własnymi planami ambicjami oraz niejednokrotnie dysponującymi bardziej atrakcyjnymi niż my środkami, a mające także większe możliwości finansowe.// //Jest to zjawisko nader pożądane, ale o ile chcemy w tych zawodach odegrać jakąś rolę, musimy być do nich wszechstronnie przygotowani. Musimy tak uatrakcyjnić nasze propozycje a równocześnie stawiać młodzieży takie wymagania, by widziała w nas realizatora swoich zamierzeń na miarę dzisiejszego czasu. Wówczas nie będzie od nas uciekała (a takich przykładów mamy dużo). Nic nie uzyskamy „taryfą ulgową” tak chętnie nie raz lansowaną przez niektóre instancje naszego Związku,(dlaczego, postaram się napisać później)//

//Te wymagania stawiane przez młodzież, a szczególnie przez samo życie, stawiają warunek odpowiedniej kadry tak pod względem jakościowym jak i ilościowym.// //Nic nowego, prawda? a jednak może coś nowego się znajdzie.// //Odpływ kadry ze Związku, brak porozumienia z inteligencją danego regionu i w ogóle trudności tego typu są spowodowane trochę krzywdzącym spojrzeniem na pracę w harcerstwie ze strony społeczeństwa (patrz artykuł pt. ”Żegnajcie! Mam tego dosyć” – Drużyna Nr 23/190 z 15 grudnia 1960 r.). Mimo niejednokrotnie podkreślanych przez nasze Władze Naczelne, tak Sejm,// //Rząd jak i KC PZPR (patrz ostatnie VII Plenum), zadań i odpowiedzialności harcerstwa za przyszłe pokolenie, jest to przez społeczeństwo otaczające nas w życiu codziennym interpretowane w sposób bardzo powierzchowny. Np. jeden z inżynierów poświęcający harcerstwu swój czas, rozrywki, zamiłowania, urlopy, niemałe nie raz kwoty finansowe, ale nie w miejscowości gdzie pracuje, tylko kilka kilometrów dalej. w tym harcerstwie zostawił kawał roboty i serca i nie chce się z tym rozstać, zostaje „wciągnięty” do pracy kulturalno-oświatowej na terenie swojego zakładu pracy, a następnie do Frontu Jedności Narodu itp. itp. Wymaga się od niego wszelkich drobniejszych prac jak np. dopilnowywanie i pomoc w nauce dla dorosłych kończących 7 klasę szkoły podstawowej, „bo kolega inżynier jest harcerzem, więc powinien to zrobić”. Słusznie, powinien, ale z pewnym umiarem. Nie wszystko. Musi być pewna gradacja prac z punktu widzenia ich ważności i z punktu widzenia możliwości wykonania przez daną osobę.// //Jestem pewny, że zacytowany przeze mnie przykład świadczy o marginesowym traktowaniu harcerstwa. Nb. w/w inżynier przy dokładaniu mu nowych funkcji i obowiązków usłyszał uwagę :”no nareszcie Was wzięto do jakiejś pracy”. Społeczeństwo nie traktuje pracy w harcerstwie jako pracy społecznej i to jest nie dobrze. Cytowany inżynier jeździ średnio 3 razy w tygodniu po 2 godz. w jedną stronę, do miejscowości gdzie pracuje w harcerstwie, więc wszelkie prace dodatkowe są dla niego ogromnym ciężarem.// //Aby to uzdrowić nie możemy czekać, że zrobi się nam to samo. Piszmy o tym na każdym kroku i to nie tylko w prasie harcerskiej, ale w tej codziennej np. na Śląsku w „Trybunie Robotniczej”,// „ //Wieczorze” czy „Dzienniku Zachodnim”, a także może znalazłoby się miejsce w radiu czy telewizji.// //Faktem jest, że zakłady pracy niechętnie zwalniają instruktorów harcerskich na tzw. urlopy społeczne. (W/w inżynier w ciągu 4 lat pracy w harcerstwie był 2 dni na urlopie społecznym i to po wysłuchaniu komentarza, że na odpoczynek są urlopy taryfowe)// //To była by pierwsza i może najważniejsza przyczyna, dlaczego instruktorzy odchodzą z harcerstwa. Skonkretyzowana króciutko to: brak rzeczowej oceny przez ludzi kierujących zakładami pracy rozmiaru wkładu pracy w harcerstwo przez zatrudnionych instruktorów.//

//Drugą przyczyną była by „polityka kadrowa” samego Związku. Ładnie pewne uchwały wyglądają na papierku, ale nie zawsze tak fajnie jest z ich realizacją. Mam na myśli „ekwiwalenty” za pracę natury czysto harcerskiej. Uważałem i uważam w dalszym ciągu, że praca w harcerstwie może być tylko i wyłącznie pracą społeczną. jako uznanie za tą pracę, widzę stopnie harcerskie, a więc znaki, a więc sprawności, a więc odznaki itp. w najbliższym mi gronie instruktorskim, trzech instruktorów czeka na wyższe stopnie (średnio) już drugi rok po zamknięciu próby, mimo, że wkładem pracy i inwencji twórczej oraz pomysłami i przeprowadzonymi akcjami i systematyczną pracą zasłużyli na przyznanie im tych stopni..// //Grupa instruktorów, która brała udział w akcji „Grunwald” dostała, podkreślam dostała stopnie instruktorskie za wzorowe stawienie się na alarm. Nie pokrywa mi się to ani z zasadami etyki harcerskiej, ani z zasadami wychowawczymi,(bowiem stopnie dostali m.i. także ludzie, którym to w żadnej mierze się nie należało)// //Konkretyzuję to, co przed chwilą „wywiodłem”. Należy polegać w przyznawaniu stopni (szczególnie phm i hm) na opiniach hufców, a nie przyznawać tych stopni bez porozumienia się z nimi i nie przewlekać formalności w nieskończoność, bo i świętego to może wyprowadzić z równowagi.// //Dlaczego napisałem by opierać się na opinii hufców? a to bardzo proste. Instruktor pracujący, mający w zapasie miesiąc urlopu taryfowego, musi w tym miesiącu zmieścić: obóz harcerski, wypoczynek, przygotowania do różnego rodzaju akcji czy wycieczek (co wymaga nie raz wyjazdów dłuższych jak niedzielne) wreszcie same wycieczki no i najważniejsze: ma rodzinę, która czeka na ten urlop, że wreszcie będzie można z danym instruktorem przynajmniej po ludzku porozmawiać, a nie jak to jest „normalnie” dla rodziny robi się wszystko w biegu, lub w przerwach miedzy jednymi zajęciami a drugimi. Wreszcie jakieś rozrywki kulturalne, które odkłada się zawsze na urlop (bo teraz nie mam na to czasu). Jak widać tylko z tego pobieżnego wyliczania trudno zmieścić tutaj kurs instruktorski, chyba, że kosztem któregoś z wymienionych już zajęć. a przecież w hufcach są zespoły (w moim hufcu tak, nie wiem jak w innych), które maja prawo na otwieranie i zamykanie prób do phm-a włącznie z tym, że zatwierdzenie i przyznawanie stopni należy do Komendy Chorągwi (i to właśnie trwa w nieskończoność).//

//Następny konflikt dotyczy palenia papierosów. Na zimowisku zwołanym przez K.Ch. oficjalnie palenie papierosów było dozwolone mimo, ze na tym zimowisku obok instruktorów starszych w większości była młodzież szkolna, której palenia zabrania nawet regulamin szkolny, o czym na tymże samym kursie jak na ironię była mowa. Nie wiem co chcemy przez takie postawienie sprawy w tej kwestii osiągnąć, ale faktem jest, że robimy dużo niepotrzebnego zła, bo ani nie zdobywamy tym popularności wśród młodzieży, ani tym bardziej wśród starszego społeczeństwa, dla którego probierzem harcerskości niejednokrotnie jest ocena z punktu widzenia 10 pktu prawa harcerskiego (bez żadnych komentarzy).// //Niektóre instytucje wyższe (im wyżej, tym gorzej) oficjalnie, bez najmniejszej żenady na odprawach instruktorskich, niejednokrotnie odbywających się z udziałem młodzieży, wprowadzają przerwy na papierosa. Coś tu chyba jednak nie „gra”. Zresztą daje się zauważyć, że im wyższy „generał” tym więcej ma prawa w ustach (czasem „złotych” jeżeli chodzi o mowy długie a nudne) a proporcjonalnie do tego mniej widać realizacji w życiu codziennym, przyznaję nie raz trudnym, głoszonych „złotych myśli”.//

//Wiem, ze są to rzeczy może mało istotne, ale rozważcie fakt, ze właśnie takie mało znaczące zdało by się sprawy, decydują o tym czy dana rzecz jest oceniana pozytywnie czy nie.// //Prawdopodobnie opuszczę w niedługim czasie szeregi czynnych instruktorów harcerskich,// //(proszę nie myśleć przypadkiem, że to jest moje „memento” – nie, daleko mi do tego). Nie chciałbym jednak porzucać harcerstwa na zawsze i całkowicie. Zawsze znajdę dla siebie jakieś zajęcie, tylko jak będzie wyglądała moja sytuacja w Związku.// //Urlopu nie dostanę na pracę harcerską, opuszczę więc szeregi czynnych instruktorów. z drugiej strony mógłbym od czasu do czasu coś zrobić i chciałbym się czuć aktywnym harcerzem. Stwórzcie coś, jakieś możliwości dla mnie i mnie podobnych, byśmy mogli jeszcze swoje doświadczenie a niejednokrotnie zapał, przelać młodszym, przez włączanie się sporadyczne, w miarę możliwości czasowych, do takich czy innych akcji.//

Nie wiem czy artykuł się ukazał, jak był datowany i przez kogo podpisany. Prawdopodobnie podpisany był przeze mnie.

//Droga Redakcjo !//

//Po przeczytaniu artykułu dha Michała IWASZKIEWICZA z „Drużyny Nr 3/61 w sprawie kręgów studenckich, chciałbym podzielić się kilkoma spostrzeżeniami i uwagami na ten dobrze mi znany temat. Zresztą sprowokował mnie do tego tytuł artykułu, jako że I Krąg Starszoharcerski przy Politechnice Śląskiej nazywa się „ŻAGIEW”, więc wspomniana przez druha „oliwa” i na nas podziałała. Dwie fundamentalne moim zdaniem sprawy Dh Michał zaszeregował chyba nie bardzo prawidłowo i oczywiście wyciągnął konsekwentne do swojej kwalifikacji wnioski.// //Pierwsza sprawa, to kwestia nazwania Kręgu Akademickiego Kręgiem Instruktorskim lub Kręgiem Pracy i takie jego nastawienie dalszej działalności, by konsekwentnie realizować założenia Kręgów Instruktorskich czy Kręgów Pracy. Uważam, ze świadectwo dojrzałości czy nawet dyplom magisterski nie upoważniają jeszcze do „taryfy ulgowej” w przyznawaniu stopni instruktorskich (zresztą sam stopień nie jest tutaj najistotniejszy) i nie kwalifikuje do pracy trudnej, wymagającej wszechstronnego wyrobienia pracy wychowawczej. Krąg Akademicki powinien być taką samą drużyną starszoharcerską jak wiele innych drużyn tego typu w szkołach średnich, tylko swoje zajęcia powinien dostosować do możliwości, poziomu i potrzeb członków. Był okres czasu, kiedy Komenda Hufca uważała nas za Krąg Instruktorski i stawiała przed nami zadania, które w pewnym stopniu „położyły ”ŻAGIEW”. Natomiast Zaszeregowanie nas jako drużyny starszoharcerskiej przyniosło obustronne korzyści (i dla hufca i nam). Struktura młodzieży przychodzącej na studia coraz bardziej zmienia się na korzyść pod każdym względem, pod względem „harcerskości” także. Nie oznacza to by przychodzący na I rok studiów byli już orłami, starymi wygami, którzy już wszystko widzieli, wszystko przeżyli i „nic co ludzkie nie jest im obce”. Są prowadzone w Kręgu przygotowania do przyszłości, tzn. stopniowe przygotowywanie członków jako ludzi rozumiejących swoje zadania kierowników-społeczników pracujących nie koniecznie tylko w harcerstwie. Jak uczy doświadczenie, po opuszczeniu Politechniki tylko bardzo znikomy procent pracuje w harcerstwie, natomiast nastawienie się na szersze przygotowanie społeczników, „oficerów produkcji”, zawsze w takiej czy innej formie musi przynieść pozytywne rezultaty. Zgadzam się i popieram założenie dha Michała, że wszystkie nowe formy pracy, nowe akcje (chociaż pracy „akcjonalnej” nie popieram) powinny być „rozgryzane”, realizowane i w miarę potrzeb rozszerzane, a w każdym razie przystosowywane do konkretnych warunków lokalnych (np. bardzo specyficznych na Śląsku). Niezwykle ważną rzeczą, może zrozumiałą samą przez się, ale konieczną do podkreślenia, jest atrakcyjność form pracy i dostosowanie ich do pory roku akademickiego. Student przemęczony nauką, bieganiem za potrzebami dnia codziennego, musi znaleźć w Kręgu dużą dozę odprężenia i wypoczynku, bo w przeciwnym razie machnie na to wszystko ręką i odejdzie od nas bezpowrotnie. W pracy Kręgu musi być dużo zajęć „uzupełniających”, dla uczelni technicznych typu humanistycznego. Przykładem tego mogą być organizowane przez nas czwartki muzyczne tzn. prelekcje na tematy jak słuchać muzyki ilustrowane odpowiednio dobranymi programami płytowymi. Także prowadzimy pogadanki na tematy historii i kultury Polski, wspólnie uczę-szczamy na prelekcje związane z kinomatografią w klubie DKF, czy prelekcje i dyskusje po obejrzeniu jakiegoś ciekawego filmu, wreszcie współpraca z takimi instytucjami jak: muzea, biblioteki, teatry M.K.K. i P. itp. Dla uczelni typu humanistycznego, jako „uzupełnienie” wi-działbym zajęcia czysto techniczne zwane często politechnizacją. Należy brać tu pod uwagę takie zagadnienia jak: motoryzacja, krótkofalarstwo, nauka posługiwania się narzędziami i przyrządami w ogóle itp. Trudno mi tutaj wyliczać całego szeregu form pracy jak się wydaje atrakcyjnej, społecznie użytecznej, a przynoszące niewątpliwe korzyści.// //Harcerstwo musi także zastąpić wielu studentom, przybywającym na uczelnię nie raz z bardzo odległych stron, atmosferę domowych stosunków rodzinnych. Zbiórki harcerskie na wyższej uczelni, to w żadnym wypadku nie mogą być narady produkcyjne, ani też akademie, bo uzyska-my cele odwrotne do zamierzonych zważywszy na wielką przekorę tkwiącą w braci studenckiej. Druga sprawa jest może bardziej indywidualna, ale także istotna. Kiedyś uważano nas jako niewyczerpalne źródła drużynowych i w ogóle pracujących z młodzieżą. Sąd ten w zetknięciu z życiem, okazał się błędny, bowiem większość studentów w okresie kiedy nasilenie pracy harcerskiej osiąga maximum, tzn. w okresie zimowisk w miesiącach grudniu i styczniu oraz przed akcją letnią (maj, czerwiec), pracę harcerską odkłada ad acta, a w każdym razie spycha ją na plan dalszy, bowiem nawał i spiętrzenie zajęć związanych z zaliczeniami oraz z sesjami egzaminacyjnymi nie pozwala im pogodzenie czasowe spraw nauki i harcerstwa.// //Członkowie ŻAGWI pracują i jako drużynowi i w instytucjach harcerskich, ale patrząc na to krytycznie są to w większości absolwenci uczelni, a więc „nietypowi”. Natomiast pracę z mło-dzieżą, aby być z nią na co dzień ( i przy okazji realizację planów zdobywania Harcerza Orlego i Wędrowniczki) ograniczamy do współpracy z Kręgiem Pracy Instruktorów Drużyn Starszych „WIR” i organizowanie złazów starszoharcerskich itp. imprez przygotowujących i zaprawiają-cych młodzież do wędrówek akcji letniej (patrz zdjęcie dha J.SIDZIŃSKIEGO i notatka pt. „Babie lato” dha M. DENKOWSKIEGO w „Drużynie Nr 22/60) oraz imprez z których korzysta kilka lub kilkanaście drużyn. Taką imprezą była np. wystawa sprzętu turystycznego ustawiona pod kątem przydatności tego sprzętu i różnych drobiazgów do różnego typu wycieczek wraz z objaśnieniami odnośnie ceny, ciężaru i innych danych w tym możliwości nabycia.//

//Są to moje osobiste spostrzeżenia zanotowane w pamięci przez blisko 3,5 letni okres borykania się z trudnościami w Kręgu „ZAGIEW”, (w którym przez długi czas byłem przybocznym, a którego członkiem jestem od założenia tzn. od 11.XII. 1956 r.) i przeżyłem bardzo wysokie wzloty oraz bardzo niskie upadki, graniczące z „rozleceniem się” Kręgu. Za każdym razem w gronie najbliższych przyjaciół, także doświadczonych pedagogów i wychowawców, staraliśmy się wyciągnąć szereg nauk i wniosków. Częścią z nich właśnie podzieliłem się z Wami.//

//Krąg Starszoharcerski „ŻAGIEW”//
//przy Politechnice Śląskiej// //w Gliwicach//

Także nie wiem czy artykuł się ukazał i jak był datowany, ale z artykułów tych wynika, że pisał też Marek i Julek. Niestety ich wypracowań nie znalazłem.







Zlot "Babie Lato" k. Taciszowa organizowany przez "Żagiew" dla drużyn starszych. Początek przygotowań do wspólnej akcji letniej.

W hufcu poprzez WIR trwają intensywne przygotowania do akcji letniej. Tym razem prawdziwej akcji, bo obejmującej wszystkie drużyny licealne, czyli starszą młodzież. Krąg też miał być wciągnięty w te przygotowania, ale się nie dał. Do hufca przyjeżdżają pracownicy Muzeum Etnograficznego w Toruniu i tłumaczą, a może lepiej uczą, co stanowi zabytek kultury ludowej tych terenów, a co jest tylko imitacją lub przystosowaniem do wymogów dzisiejszej cywilizacji. Myśmy w tych spotkaniach nie uczestniczyli. Pozostało nam tylko wypełnić polecone zadanie: przeprowadzić wizytację obozów młodzieżowych. W Kręgu spotykamy się na zbiórkach i na „czwartkach wtorkowych”. W tej atmosferze dożyliśmy do wakacji.

III OBÓZ KRĘGU MOTOROWY – „KASZUBY 61”.

Nasze przygotowania do wypełnienia postawionego przez Hufiec zadania, a zarazem do realizacji naszego obozu letniego i uczestniczenia w końcowym obozie kursu drużynowych, szły też dwoma drogami: organizowanie sprzętu i wszystkiego, co potrzebne do przeżycia obozu motorowego, a równocześnie do sprawnego przeprowadzenia wizytacji poszczególnych drużyn. W pierwszej rzędzie trzeba było zapewnić sobie środki lokomocji niezależne od państwowych tzn. motocykle. Nabiałcio pożyczył motocykl od brata, Antena też zdobył skądś motocykl, Mały miał swój i z tym już można było zaczynać. Z Anteną miał jechać jako kierowca Marek ZAGAJEWSKI, harcerz z Jedynki wymieniony za Mirka PAJĄKa, który pojechał za Marka wraz z Jedynką na obóz kajakowy. Tadziu jako pasażerkę miał wieźć Elwirę CZAJKĘ, Mały jechał z Białym Budrysem tzn. ze swoją żoną. Skompletowaliśmy sprzęt i wyposażenie biwakowe przystosowane do transportu motocyklowego i właściwie już mogliśmy jechać. Jeszcze tylko jakaś mapa i to by było wszystko. A właśnie mapa była przedmiotem przygotowania wizytacji. Drużyny młodzieżowe z różnych punktów wyjściowych Kaszubów, miały swoimi szlakami, gwieździście iść do Charzykowych a raczej do Funki nad Jeziorem Charzykowskim niedaleko Chojnic, zbierając po drodze eksponaty etnograficzne dla Muzeum Etnograficznego w Toruniu. Trasy były ułożone tak, by wszystkie drużyny zeszły się w jednym dniu nad jezioro i tutaj miało nastąpić przejęcie zebranych eksponatów i zakończenie wspólnym ogniskiem obozów młodzieżowych. Grupa wizytacyjna na podstawie tych tras ułożyła swoją marszrutę, przecinającą te trasy i w miejscach przecięcia miała nastąpić wizytacja (sprawdzenie ksiąg i realizacji założonego programu obozu, oraz wstępna ocena zebranych eksponatów, by nie nosić bezwartościowych przedmiotów). 4.VIII. wyjechaliśmy z podwórka domu Anteny i dojechaliśmy do stacji benzynowej przy ul. Chorzowskiej oczywiście w Gliwicach. Tutaj nastąpiło pierwsze łatanie dętki i po ok. 2 godzinach ruszyliśmy dalej. Dojechaliśmy do Rokitnicy i okazało się, że coś się stało z motorem Marków. Było to ponad możliwości remontowe Małego, więc znaleźliśmy jakiegoś rzemieślnika, który dość sprytnie, bo bez spuszczania oleju, naprawił sprzęgło i pojechaliśmy dalej. Nie było czasu na zrobienie przeglądów motocykli przed wyjazdem i teraz to się mściło. Jechaliśmy w ustalonym wcześniej szyku: na przedzie Marki z mapą w środku Nabiałcio a na końcu Mały z Hanią jako ekipa remontowa. Mały już nie chował kluczy do schowka, tylko do kieszeni. W tym tempie jazdy w drugim dniu byliśmy już za Częstochową. Może nie byłoby w tym nic dziwnego, ale denerwowaliśmy się, bo byliśmy umówieni z Wirką na określoną godzinę w Starogardzie Gdańskim. Żadną miarą na umówiony termin nie byliśmy w stanie zdążyć. W końcu ktoś wpadł na pomysł, by zawiadomić telegraficznie Zawiadowcę stacji w Starogardzie i przez megafon poinformować Wirkę, by nie czekając na nas pojechała do Charzykowych i tutaj na nas poczekała w obozie. Tak się też stało. Teraz jechaliśmy dalej spokojni o losy Wirki. Gdzieś pod Łodzią Marki zmylili drogę i jechaliśmy po wybojach, gdzie Tadziu urwał linkę od tachometru i od tego czasu nie wiedział już czy mu się motocykl „męczy”. Mogliśmy w ten sposób jechać już 60; 65 km/h. Trzeba było jeszcze przejechać przez Łódź, a głównie przez ul. Piotrkowską. Na najwyższym punkcie ulicy, przedstawił nam się widok świateł skrzyżowań aż po horyzont. Każde światła to uroczystość. Tadziu, jak pokazało się zielone, zaczynał rytuał ruszania. Najpierw dodawał gazu raz lub dwa, potem wciskał sprzęgło, potem dodawał gazu, potem go zamykał, potem dodawał gazu i...ruszał (jak motocykl nie zgasł). Ponieważ ten ceremoniał trwał dość długo, nie zawsze udawało się ruszyć przy jednym świetle zielonym. Mały podjeżdżał na skrzyżowaniu do Tadzia i jak zapaliło się żółte światło, ryczał „ruszaj” i w ten sposób, często udawało się przejechać skrzyżowanie na jednym świetle. Rozbawiło to nawet milicjantów stojących na skrzyżowaniu. A byliśmy charakterystyczni, bo wszyscy mieliśmy białe kaski z zieloną lilijką (wówczas kaski nie były obowiązkowe). Za Łodzią postanowiliśmy zanocować, bo zaczęło się robić ciemno. Pod lasem zobaczyliśmy duże zabudowanie i wydawało się nam, ze może za ogrodzeniem będziemy mogli rozbić namioty (2). Na zwiad pojechał Mały i tutaj na łasze piasku wywinęli z Hanią kozła, uszkadzając podnóżek motocykla, wszystkie linki (nie bardzo) i trochę siebie, ale też nie bardzo. Był to jakiś Ośrodek Wczasowy Służby Zdrowia i po wylegitymowaniu się i wytłumaczeniu, że jesteśmy małżeństwem, zostaliśmy przyjęci z serdecznością i ciekawością. Obóz rozbiliśmy błyskawicznie i za moment już jedliśmy kolację, co wzbudziło i podziw i aplauz pensjonariuszy. Tadziu miał na bagażniku worek marynarski, który wystawał mu poza gabaryt motocykla jakieś 50, 60 cm z każdej strony, a że jeździł wg zasady: lewa wolna, prawa wolna, środkiem szosy śmiało wal, użytkownicy tamtych dróg musieli się mieć na baczności. Szczególnie duże ciężarówki i fur-manki. W czasie porannej toalety nad Wisłą we Włocławku zostaliśmy zalani po kostki falą ze statku wczasowego płynącego po Wiśle. Kupiliśmy Tadziowi linkę, ale nie założyliśmy jej do końca obozu. Dojechaliśmy do Torunia i tutaj musieliśmy uzupełnić naszą wiedzę etnograficzna. W Muzeum Etnograficznym skierowano nas do jakiegoś druha, jak się potem okazało autora kartki wspierającej nasze boje o BADEN POWELLa. Zwiedziliśmy muzeum razem ze strychem (magazynem), Tadziu pograł na jakichś ludowych skrzypeczkach, potem pokazano nam Toruń (najpierw z wieży kościoła, a później ze szczegółami już na dole) i w ten sposób byliśmy gotowi do dalszej drogi i wizytacji drużyn. W Charzykowych zostaliśmy powitani i rozbiliśmy namioty przy obozie młodzieżowym. Na wszystkich posiłkach mieliśmy gości, bo jedliśmy grzyby, których było zatrzęsienie, ale w obozie młodzieżowym obowiązywał zakaz jedzenia grzybów. Teraz mogliśmy przystąpić do jazdy marszrutą wizytacji. Jechaliśmy więc przez: Chojnice ze starymi murami obronnymi i zachowaną do dzisiaj bramą, stary, pamiętający czasy chyba Chrobrego Czersk, Kościerzynę, Kaszubski Park Narodowy z przepiękną przyrodą szczególnie w okolicy Wieżycy, wreszcie Kartuzy z poklasztornym kościołem Kartuzów w którym anioł na wahadle zegara wymierza czas życia i pomnikiem wdzięczności obrońcom polskości w latach 1904-1905. Niestety w czasie tej części naszego obozu nie udało nam się spotkać żadnej z wyznaczonych do wizytacji drużyn. Za to pogoda była pod psem i byliśmy zmarznięci i przemoczeni. Chmury i deszcz niejako szły za nami, więc trzeba było zrobić „skok pod prąd” i znowu trafiliśmy na pogodę dość znośną. Do legendy przeszedł wyczyn kwatermistrzowski. We wsi Łapalice znaleźliśmy stodołę brudną, z okropnie zaśmieconym podwórkiem, ze świniami w sąsiedztwie sąsieka w którym spaliśmy i w ogóle wszystkie „zalety” dobrego miejsca na nocleg. Nawet wodę trzeba było przynieść z sąsiedztwa. Za to potem byliśmy u znanych garncarzy artystów rodziny NECLÓW w Chmielnie i zapoznaliśmy się z technologią garncarstwa, a nawet ktoś z nas został dopuszczony do koła i coś tam wykręcił. Drugim takim miejscem, które też zapamiętaliśmy była miejscowość Karsin. Tutaj w szkole spotkaliśmy drużynę Baśki GOŁĘBIOWSKIEJ. Przeprowadziliśmy wizytację i po niewielkiej chwili już byliśmy w drodze, ale niestety nie daleko. Motocykl Małego tak dotychczas sprawny, odmówił posłuszeństwa. Miejscowy fachowiec orzekł - „cywka”. Rzeczywiście po wymianie tejże pojechaliśmy dalej, ale już nie tak junacko jak dotychczas. Jeszcze byliśmy na mszy św. w kościele w Brusach, zwizytowaliśmy drużynę wodną w której był Fredek SŁANIA - nasz kręglarz i właściwie był czas wracać do Charzykowych. Nasz obóz kręgowy zakończył się. Jeszcze tylko pamiętne, wspólne ognisko na zakończenie obozów wędrownych. Pokolenie wychowanków kuczowskich prowadziło teraz swoje drużyny i tutaj okazało się, jak obficie owocował „ciężki wycisk” w Kuczowie. Drużyna z SN wypadła raczej słabo. Wirka z Tadziem wrócili do domu, a Hania, Marek i Fredek pozostali na kursie drużynowych. Pozostał też Mały jako członek komendy kursu. W czasie tego kursu, który trwał do 27 sierpnia wszyscy kręglarze po odpowiednich próbach zostali pasowani na skautów. Próby te odbywały się w nocy i zawsze rano na apelu uczestnicy kursu robili wielkie oczy jak zobaczyli nowych skautów (na lewym naramienniku zamiast czarnego paska z jedynką znalazła się zielona opaska z symbolem WIRu). Próby te były rzeczywiście próbami charakteru, przy czym sam ceremoniał przyjęcia w poczet skautów, odbywał się zawsze o północy przy ognisku z wcześniej przyjętymi skautami. Ceremoniał był naprawdę przeżyciem. Obóz zakończył się znowu stopniami harcerskimi, sprawnościami i różnymi innymi miłymi wpisami do książeczek harcerskich.

ZNOWU DZIEŃ JAK CO DZIEŃ.

Byłoby truizmem, gdybym napisał, że w nowym roku akademickim, Krąg rozkręcał się powoli i jak zwykle. Przybocznymi Kręgu zostają: Elwira CZAJKA – przewodniczka i Mirosław PAJĄK – przewodnik. Zbiórki zaczęły odbywać się regularnie i coś tam na nich się działo. Równocześnie WIR po spełnieniu zadania wychowania kadry nowych drużynowych, trochę przyhamował tempo pracy, więc można było więcej czasu poświęcić naszemu Kręgowi.


 * V ROCZNICA KRĘGU.**

Było bardzo uroczyście, a przy tym dość wesoło. Szczególnym wydarzeniem była wystawa. W pomieszczeniu gospodarczym na stołach znalazły się wszystkie charakterystyczne dla Kręgu pamiątki. Sprzęt turystyczny lub jego pozostałe fragmenty, złamane narty (zwichniętych nóg niestety nie było), słynna „cywka” z motocykla Małego i wiele, wiele innych „maneli”, które przywieźli z obozów i wycieczek członkowie Kręgu. Zapełniły one dwa duże stoły. Był też „Pieronek”. Były też dokumenty kręgowe i jakieś fragmenty, dziś nie do odszukania kroniki, a może raczej wspomnień. Wstęgę przecinał Mały. Byli też zaproszeni goście, ale nie jako eksponaty wystawy, tylko jako uczestnicy rocznicy. Wśród tych gości witaliśmy szczególnie drogiego drużynowego WIRu. Były wręczane podkładki pod Krzyże i lilijki instruktorskie. Także były wyświetlane filmy nakręcone na obozach, które przypominały wszystkim uroki wędrówek i chwile spędzone razem. Jak dotychczas przy tak uroczystych okazjach brakowało nam drogich przyjaciół, którzy już nie byli w Kręgu. Trochę śpiewaliśmy, była i gawęda i tradycyjnie rozeszliśmy się późno.

W nowym roku jak zwykle zaczynamy naszą działalność od wigilijki. Może nie byłoby o czym pisać, gdyby nie figiel Dzidki STEFANOWICZ. W czasie przygotowywania samej wigilijki, co zawsze miało miejsce albo przed zbiórką, albo na samym początku zbiórki, zachowywała się jakoś dziwnie. Nie wiedziała, co miała przygotować, do nas odzywała się półsłówkami, jakby nas nie poznawała. Tylko koleżanki Dzidki z Wydziału (Chemicznego) uśmiechały się tajemniczo, ale unikały rozmów na temat: „co Dzidce jest? - co się z nią dzieje?” W takiej dziwnej atmosferze rozpoczęliśmy zbiórkę życzeniami i łamaniem się opłatkiem i gdy byliśmy w trochę smutnym i w doniosłym nastroju, otwierają się drzwi... i staje w nich Dzidka. Otóż ta pierwsza „Dzidka”, to była jej siostra bliźniaczka. Teraz dopiero zrobiło się wesoło. Okazało się, ze siostra Dzidki jest na studiach humanistycznych w Krakowie, co nie przeszkadzało jej zastąpić siostry na ćwiczeniach z chemii. Prowadzący ćwiczenia trochę się dziwili, ale koleżanki zrobiły „zasłonę dymną” i „Dzidka” ćwiczenie zaliczyła. Później już do końca spotkania było bardzo wesoło.

I znowu trzeba by zapisać, że w Kręgu zbiórki odbywały się regularnie i chyba coś się na nich działo. Tak było do wakacji.


 * IV OBÓZ KRĘGU - WĘDROWNY „BAŁTYK 62”.**

Po długich i nie muszę dodawać bezowocnych dyskusjach na temat „ gdzie?, kiedy? i kto? podjęto jednogłośną decyzję (głosem Marka), idziemy! nad morze Bałtyckie. Żadnych rowerów, motorów tylko PKP,PKS i „per pedes apostolorum”. Wybrzeże Bałtyku wybraliśmy w zasadzie w roku poprzednim w czasie akcji „Kaszuby 61”. Termin ze względu na praktyki wakacyjne był najtrudniejszy do uzgodnienia. Ostatecznie ustalono termin od 14 do 28 lipca. Opracowanie trasy i tego co należy zwiedzić powierzono Białemu Budrysowi i Małemu. Ilość chętnych dochodziła do 17, ale w rzeczywistości pojechało nas jedenaście osób. Byli to:
 * 1) Marek DENKOWSKI (Antena) – komendant obozu
 * 2) Wirka CZAJKA (Donald)
 * 3) Hania FRĄCZEK (Biały Budrys)
 * 4) Urszula LEXY
 * 5) Teresa MARKIEWICZ (Maria-Teresa)
 * 6) Irka MIKOŚ
 * 7) Baśka MIKŁASZEWSKA (Emilia)
 * 8) Tadziu BIAŁEK (Nabiałek) - gospodarz
 * 9) Marian KOMOR (Leser)
 * 10) Julek SIDZIŃSKI (Szalona Pałka)
 * 11) Janusz FRĄCZEK (Mały) – oboźny

Mieliśmy zarezerwowany (przez Julka i Mariana) w Dyrekcji PKP w Katowicach przedział na trasie Bytom – Gdynia Gł., ale w Bytomiu był zajęty i dopiero w Bydgoszczy odzyskaliśmy nasze miejsca i miejsca i mogliśmy trochę pospać. Po przepłynięciu z Gdyni na Hel statkiem „Barbara” został odczytany na falochronie rozkaz rozpoczynający nasza wędrówkę. W dalszą drogę, teraz pociągiem mieliśmy udać się dopiero za parę godzin, więc zwiedzaliśmy Hel, a przy tej okazji zastała „opracowana” przez Mariana metoda przeprowadzania wywiadów. Podchodzi się np. do latarnika (który był w oknie latarni morskiej i miał na głowie czapkę marynarską z napisem „Latarnik”) i pyta się inteligentnie „co pan tu robi?”. Odpowiedź jest tak inteligentna jak pytanie i w dalszym ciągu nie wiemy, o co chodzi. To patent Mariana. Tylko dzięki niezwykłej inteligencji grupy, udało się dowiedzieć co nie co o latarni i pracy latarnika. Jedziemy pociągiem do Jastarni, „zwiedzając” z okna wagonu Juratę z jej pensjonatami np.: ”Lido” i po długich poszukiwaniach rozbijamy namioty od strony Zatoki, za jeszcze nie skończonym budynkiem. Jest pięknie a i pogoda się poprawiła. Po zjedzeniu kolacji był czas wolny tak, że niektórzy wrócili „ze spaceru” dość późno. 16.VII. po wstaniu „wczesnym rankiem”, wykonaniu toalety i niezbędnych innych czynności jak np. jedzenie, zwiedziliśmy wędzarnię rybek i hodowlę norek i tym razie pieszo wyruszyliśmy do Władysławowa. Po przejściu 7 km, z kilkoma odpoczynkami, dotarliśmy do Kuźnic i tutaj zapadła decyzja, że zostajemy, bo szkoda pogody. Po bezowocnych poszukiwaniach, rozbiliśmy namioty na polu namiotowym, szybko zjedliśmy dwudaniowy obiad i do wieczora zażywaliśmy odpoczynku (czynnego oczywiście). Irka okazała się sportsmenką nie do pokonania. Wieczorem ognisko (zapalone głownią z poprzedniego), gawęda i po zakończeniu podziwiania przepięknych widoków oświetlonego księżycem morza, zakończyliśmy ten „pracowity” dzień. Rano ruszyliśmy w dalszą drogę nie zważając, że plecaki na czerwonych plecach wcale nie leżą tak wygodnie. Trudno. W czasie kupna biletów kolejowych (Nabiałcio) reszta bawiła się w najlepsze, oczywiście na peronie. Dojechaliśmy do Władysławowa. Tutaj zwiedziliśmy przepiękny kościół, potem po spotkaniu jakichś bardzo grzecznych harcerzy przeszliśmy obok Cetniewa do latarni morskiej na Rozewiu z salami poświęconymi pamięci ŻEROMSKIego. Po krótkim odpoczynku i zwiedzeniu latarni, dojedliśmy do końca żywność przygotowaną na cały tydzień, co bardzo „ucieszyło” Nabiałcia. Do Jastrzębiej Góry udało nam się przejechać autobusem i już bez większych przygód i emocji, bo Nabiałcio uzupełnił zapasy spożywcze i po roztasowanie się, dopełniliśmy ten dzień. Na drugi dzień w obozie została Maria-Teresa, a reszta poszła na plażę opalać się. Nawet Julcio i Emilia leżeli placuszkiem i nic nie mówili. Posiłek jednak mieliśmy wszyscy o umówionej godzinie Aha. Przypomniałem sobie, że Marek też został w obozie i wypełniał książkę pracy. Po obiedzie poszliśmy plażą do Karwii wykorzystując po drodze wszystkie „siuśki” jak określał Marek ciepłą wodę w takich maleńkich zalewach. Wracając, po drodze spotkaliśmy na motorze „Frędzelka”, który zaprosił nas na ognisko, ale nie poszliśmy, bo trzeba było sposobić się do jutrzejszej drogi, tym razem w pełnej gali mundurowej. Wyjazd do Pucka autobusem PKS poza 2 godzinnym czekaniem skrócony „śpiewem” i o mały włos jazdą Małego i Mariana na dachu autobusu, gdzie musieli układać nasze plecaki. Skończyło się dobrze (dzięki interwencji Urszuli i Irki) i po wysłuchaniu Hani wykładu na temat „Bielawskich Błot” dojechaliśmy do Pucka. Rozbiliśmy namioty „pokazowo” za płotem w Harcerskim Ośrodku Szkolenia Morskiego, zapewniając druha Hufcowego, że drzewek mu nie połamiemy. Po posiłku i przebraniu się w mundury poszliśmy zwiedzać Puck wg. pouczeń Hani, ale dom towarowy i lody „Calipso” znaleźliśmy bez przewodnika. Popłynęliśmy także DZ –tą, oczywiście już bez mundurów, którymi wzbudzaliśmy sensację, a ponad to nie paliliśmy papierosów. Na obozowisku mieliśmy sympatycznych turystów motocyklowych z Łodzi, natomiast Ośrodek nic a nic nie był harcerski. Nazajutrz poszliśmy zwiedzać zamek w Rzucewie zbudowany przez SOBIESKIego w stylu neogotyckim i bijąc po drodze bąki, tnące nas nie miłosiernie. Samego zamku zwiedzić się nie dało, a dodatku Irka siadła na mrowisko, ale mimo deklaracji, Markowi nie udało się pomóc jej w „odmrówczaniu”. W drodze powrotnej Julek „kawał” drogi niósł Irkę na plecach, bo bolały ją nogi i tak skończyło się zwiedzanie. Korzystając z miejsca, gdzie można zostawić cały dobytek robimy wycieczkę do Mechowa, gdzie zwiedzamy kapliczkę i zabytkowy kościółek oraz groty wymyte przez wodę w piaskowcu. Wyjazd 22.VII. do Krokowej pociągiem z Pucka. Przy pożegnaniu w Ośrodku zdziwienie, bo idziemy z Markiem pożegnać się z Komendantem w mundurach i zielonymi lilijkami na rękawach. Sensacja. W Krokowej zwiedzamy zamek (ale nie za bardzo), idziemy w dalszą drogę, aż do przystanku PKS (po uprzednim zwiedzeniu klasztoru w Żarnowcu.) i stąd jedziemy do Słuchowa. Rozbiliśmy obóz nad rzeczką już w deszczu. Kontakty z miejscowymi dziećmi spowodowały zniknięcie bezpowrotne Hani zabytkowego pasa harcerskiego wraz z fantastyczną finką. Z Lublewa pociągiem, żywcem wziętym z początku XX wieku, albo z westernów, dojechaliśmy do Gorczegorza i tutaj po odpowiednio długim czekaniu umilanym przejażdżką na drezynie, pociągiem dojechaliśmy do Łeby. Na „polu namiotowym” rozłożyliśmy swój biwak i poszliśmy zwiedzać miasto. Irce jeszcze w Pucku zrobiła się jakaś infekcyjna wysypka. Na jej widok pan aptekarz wykrzyknął „o Boże”, ale przyniósł skuteczne lekarstwo. Szukając lepszego miejsca noclegowego poszliśmy w czwórkę na zwiad kwatermistrzowski aż do jeziora Serbsko, ale okazało się, że lepiej zostać już przy „Neptumie”. W nocy przyszła burza i przemoczyła nam wszystko do suchej nitki, więc trzeba było szukać jakiegoś dachu nad głowę by się wysuszyć. Przenosimy się na słomę do budynku gospodarczego w podwórku jednego z zabudowań. Zwiedzamy wydmy i ruiny wyrzutni V-1, „bombardujemy” szyszkami Irkę z Markiem ukrytych w bunkrze CKM i wracamy na nocleg. Zwiedzamy Łebę i korzystając z pogody idziemy na plażę podziwiać zachód słońca. W kolejnym dniu obozu jedziemy pociągiem do Lęborka i tutaj po przerwie w podróży pozwalającej na zwiedzenie miasta jedziemy do Słupska, zwiedzamy miasto i jedziemy do Ustki. Tutaj nie szukamy pola namiotowego, tylko roztasowujemy się w stodole. Wieczorem 26. VII są ciastka z jedną świeczką (tort zastępczy), życzenia i w ogóle jest fajnie i rodzinnie. Są to Hani imieniny i I rocznica ślubu Hani i Janusza. W dniu następnym zwiedzamy Ustkę (przy fatalnej pogodzie) a wieczorem jest „ognisko” szczerości. Przeciągnęło się to nasze rozmawianie do 230. Obóz kończymy w pełnej gali na plaży w Ustce. Odczytanie ostatniego rozkazu, chrzest w morzu proporca i „Pieronka”. Julek dostał stopień instruktorski, więc lilijkę i podkładkę umoczoną w wodzie morskiej przypina mu Marek z wszelkimi honorami i po tej operacji ma „mundur lekko wilgotny”. Pożegnaliśmy Marka i Nabiałcia, którzy autostopem jadą do Gdańska. Droga do Katowic była bez przygód i emocji. Trzeba było odpocząć po obozie wypoczynkowym. Zostały miłe, nawet bardzo miłe wspomnienia, przyjaźnie a może i coś więcej, wdzięczność dla Tadzia Nabiałcia za graniczące z bohaterstwem gospodarowanie funduszami i organizowanie zaopatrzenia (co było rzeczą naprawdę trudną). Pamiętamy trójki żywieniowe jako najlepszy skład żywienia kocherowego, czwórkę brydżową, która bardzo skrupulatnie wykorzystywała każdą chwilę i okazję do pogrania, Hani prelekcje krajoznawcze i na koniec powiedzonka Irki: „łoś kryzys” i „ludziów jak mrówków”.


 * VI ROCZNICA KRĘGU.**

Trochę było wspomnień, trochę opowiadań. Śpiewania też trochę było, ale Krąg nigdy nie był w tym mocny. Jeszcze kiedyś członkowie chóru akademickiego wspierali go jak mogli, a teraz rzeczywistość była raczej niezbyt dobra. Fakt, faktem, że rocznica się odbyła.


 * ZIMOWISKO NA WIELKIEJ RACZY.**

Ktoś mający wiele samozaparcia i czytający tą kronikę „od deski do deski” zauważy, że Wielka Racza występuje tutaj wielokrotnie. Byliśmy już zaprzyjaźnieni z państwem PETERMANAMI więc, rozmowy na temat rezerwacji miejsc, były ułatwione. Ale ktoś nas ubiegł i pozostała tylko możliwość zamieszkania w nowym, jeszcze nie wykończonym budynku. Co tam takie przeszkody dla Kręgu. Od 27 grudnia zamieszkaliśmy w pokoju na piętrze, bez sąsiadów, ale za to z piecem, w którym trzeba było palić drewnem przygotowanym na parterze. To też miało swoje dobre strony. Ogień w piecu zastępował nam ognisko, a rąbanie drewna wyrabiało tężyznę fizyczną i pozwalało niektórym na wyładowanie nagromadzonej złej energii. Nie jestem w stanie przypomnieć sobie ilu uczestników zimowiska było, ale wiem, że byli: Marek, Hania, Dzidka, Urszula, Wirka, Tadziu, Tolek, Marian, Marian GÓRNIK z dziewczyną i Janusz. Na Sylwestra przyjechała Dzidka. Związane jest z tym było drobne wydarzenie. Mianowicie w starym schronisku mieszkali studenci Akademii Medycznej z Poznania. Oczywiście na Sylwestra musieli być „odpowiednio” zaopatrzeni, więc wysłali na dół do sklepu dwóch swoich przedstawicieli, by przywieźli wszystko, co potrzeba do Sylwestra, głównie wiele butelek z winem i może nie tylko z winem. Po Dzidkę zjechał do wsi Mały i też miał uzupełnić nasze zaopatrzenie, ale w nieco w inne produkty żywnościowe. Dzidka przyjechała pociągiem i autobusem, a na przystanku czekał już Mały. Nie wspomniałem, że mróz był siarczysty i rozpoznać Małego, wyglądającego raczej jak Mikołaj lub bałwan nie było tak łatwo. Po wypożyczeniu u pani PETERMANOWEJ nart dla Dzidki, wyruszyliśmy pomału, a systematycznie do góry. Dwaj studenci, sporych rozmiarów chłopiska, mając pod nartami „foki” minęli nas po drodze jak błyskawice, nie omieszkując posłać ironicznych spojrzeń. Ale „kropla drąży skałę”. Za jakiś czas dogoniliśmy ich, odpoczywających po forsownym podejściu jakiegoś odcinka. Taki „wyścig” z mijankami powtórzył się chyba ze trzy razy. Koniec końców byliśmy w schronisku prawie godzinę wcześniej. Przypuszczam, że oni patrząc na nas, nie spodziewali się, że Dzidka będzie miała taką kondycję. Zresztą Mały (jak sama nazwa wskazuje) na Herkulesa nie wyglądał. Dzidka mieszkała w Gorlicach i takie trudy nie były jej straszne. Przyszli nam pogratulować, ale przyniesionego poczęstunku nie przyjęliśmy. Wieczorem, po kolacji śpiewaliśmy kolędy i w ogóle śpiewaliśmy, aż do północy, kiedy to wyszliśmy witać Nowy rok 1963. Na wcześniej wybranej choince zapaliliśmy zimne ognie i odtańczyliśmy w koło coś w rodzaju tańca wojennego, mimo, że zawsze mieliśmy pokojowe usposobienia i postawy. Było tak zimno, że dłużej nie dało się być na zewnątrz. Poszliśmy złożyć życzenia panu PETERMANOWI i braci studenckiej (ale nie wiem do ilu te życzenia dotarły). Na parterze „w drewutni” utworzyliśmy krąg i długo, długo śpiewaliśmy nasze piosenki a i kolędy też. Nowy Rok turystyczny rozpoczęliśmy zjazdami narciarskimi na przecince granicznej, w czym celował głównie Marek. Zresztą głównym celem zimowiska był czynny odpoczynek, a szczególnie na nartach. Hania np. była głównym filmowcem, bo na nartach jeździć nie mogła, spodziewając się powiększenia rodziny. Do końca zimowiska atmosfera była bardzo ciepła i radosna. i nie zmąciło jej pomstowanie Wirki i przyrzeczenia, „że z Małym to ja już za żadne świętości grać nie będę”. W czasie wolnym urządzaliśmy całe turnieje szachowe. Mały, (szachista od siedmiu boleści) wygrywał swoje partie psychologicznie, tzn. „na gadanie”. Wyprowadzało to Wirkę z równowagi i stąd nie mogła z Małym wygrać. To jeszcze bardziej ją podniecało niezdrowo i wywoływało w tzw. szewską pasję. Przed zimowiskiem bodajże „Komory” naczytali się podręczników szachowych i używali pełno fachowych określeń typu „gambit hetmański” itp., a tu taki profan - Mały, wygrywał z nimi. To i najspokojniejszego wyprowadziłoby z równowagi. Tak też było. Zimowisko zakończyło się bardzo szczęśliwie, bez najmniejszego szwanku na zdrowiu i psychice (mimo szachów). Śniegu było aż nadto, mróz też sobie nie żałował. Myć się nie trzeba było za dużo, bo rano woda w miednicy była zamarznięta. Bardzo szybko upłynął ten czas. Niestety. Zimowisko zakończyło się 2 stycznia 1963 r.

ZBLIŻAMY SIĘ DO KOŃCA TEGO OPISU.

Już od dłuższego czasu w ZHP zachodzą przewidywane zresztą przez nas zmiany. Naczelnikiem zostaje dh WOJCIECHOWSKI i bardzo łagodnie a systematycznie zaczynają się zmieniać zasady egzystencji harcerstwa. Przede wszystkim robi się wszystko, żeby odciąć się od skautingu badenpawellowskiego. Wymyśla się więc różne akcje jak: BIESZCZADY, ZAMONIT, BESKIDY. Któraś z akcji, nie pamiętam jaką miała nazwę, a charakteryzowała się tym, że przedstawiała pięć kierunków uderzenia itp. itp. Zespół DENKOWSKICH czyli WIR próbował jakoś zinterpretować dobre zalecenia Kwatery Głównej i np. w czasie akcji ZAMONIT w miejscowości Hutki-Kanki pozostawili wykopaną przez siebie studnię, która w tych terenach bezwodnych była dobrodziejstwem dla ludzi. Akcyjne działanie harcerstwa niweczyło systematyczną pracę wychowawczą i nie dawało szans na prowadzenie planowych zajęć w drużynach. Rozumowanie było mniej więcej takie: „skoro nagradza się np. sprzętem samo zgłoszenie się do akcji, to po co planować co będziemy robili. Czekajmy co wymyśli Góra i bądźmy gotowi do szybkiej reakcji na ogłoszoną akcję”. Zabijało to wyrabianie nawyku szukania w swoim otoczeniu potrzeby pomocy i bycia użytecznym. Metody systematycznej pracy wychowawczej też przestawały obowiązywać. Zaczęły się liczyć zupełnie inne kryteria ocen. Napisałem tak, jakby te zmiany łączyły się ze zmianą Naczelnika ZHP, ale nie musiało być to przyczyną podstawową i jedyną. Zresztą nie wiadomo. W maju od 17 do 19 członkowie Kręgu wzięli udział w VII Złazie Babiogórskim Uczelni Śląskich.

W czerwcu zmarł na Kąpielisku Miejskim w Gliwicach przyboczny Kręgu w roku akademickim 1962/63 **Mirek PAJĄK przewodnik.** Był człowiekiem rzetelnym, odpowiedzialnym, pogodnym i życzliwym. Taki pozostanie w naszej pamięci.


 * V OBÓZ KRĘGU – SPŁYW KAJAKOWY „OBRA 1963”**

Byłbym absolutnym plagiatorem, gdybym zaraz na początku nie napisał, że są to wspomnienia Marka ANTENY, ale ze zrozumiałych względów mocno streszczone.

Uczestnicy spływu to: 1. Jasiu SZAŁAS z Urszulą LEXY Zestawienie uczestników spływu jest napisane tak, że pierwsza osoba to sternik, a druga załogant. Spływ maił miejsce od 3 sierpnia do 18 sierpnia 1963 r. i przebiegał trasą ze Zbąszyna z nad Jeziora Zbąszyńskiego poprzez rzekę Obrę do Jeziora Luto, znowu poprzez Obrę, Jezioro Młyńskie znowu Obrę i fragment Jeziora Konińskiego do Jeziora Wielkiego. Dalej poprzez Obrę do Skwierzyny, gdzie w zasadzie się zakończył. Razem trasy wodnej 130 km. Trzeba było tylko odwieźć pociągiem wypożyczone w Zbąszynku kajaki i można Było tę wspaniałą przygodę zaliczyć jako czas bardzo udany, gdzie utrwaliły się przyjaźnie i wspólnie spędzony czas będzie pronieniował jeszcze długo radosnym, ciepłym wspomnieniem. a
 * 1) Gabriela SZAŁAS z Dzidką STEFANOWICZ
 * 2) Marek DENKOWSKI z Ireną MIKOS
 * 3) Juliusz SIDZIŃSKI z Lucyną WOJCIECHOWSKĄ
 * 4) Leszek STEINHOFF z Barbarą MIKŁASZEWSKĄ
 * 5) Tolek WIŚNIEWSKI z Hanią POLOK
 * 6) Edward BUŚKO solo.

Przez te lata wytworzone przyjaźnie trwają do dzisiaj, jest nawet kilka małżeństw harcerskich. Jak sądzę, mimo że byliśmy ludźmi dorosłymi, formacja naszej osobowości opartej na zasadach chrześcijańskich i skautowych wyryła bardzo mocne piętno na dalszym naszym życiu. Może już sam dobór do Kręgu powodował naturalną selekcję, a może też wpływ „zbyt sentymentalnego i ckliwego” Kręgu pierwszych lat po powstaniu spowodował, że wszyscy, których spotykałem później mieli życie poukładane bez zastrzeżeń i na ogół dawali coś z siebie społeczeństwu. Hasło „ zostawcie świat choć trochę lepszy niż zastaliście” jak mi się wydaje, nie pozostało tylko hasłem. Bo harcerzem albo się jest, albo nie jest.

Czuwaj !

P.S. Z kronikarskiego obowiązku muszę dołożyć, że po pięćdziesięciu latach od powstania Kręgu dowiedzieliśmy się, że po Irenie drużynowym został Leszek STEINHOFF, a po nim Tolek WIŚNIEWSKI. Krąg został pozbawiony harcówki, do której wcześniej było włamanie i został ukradziony cały sprzęt turystyczny, natomiast dokumenty z szafy zostały mocno zniszczone. Dalszych zniszczeń dokonał czas i przechowywanie w warunkach piwnicy zalewanej od czasu do czasu. Nie ma więc teraz już żadnych odniesień do ostatnich lat istnienia Kręgu, który prawdopodobnie swój koniec może datować na rok 1967 lub 1968. Czuwaj !

. cd

**III rocznica Kręgu.**

Nawet nie napisałem tytułu dużymi literami. Jest jak zwykle z tym, że chyba Hufiec „gryzie sumienie” za Jasia, albo chcą się przekonać naocznie jak żyjemy, bo na rocznicę przychodzi dh harcmistrz GREGOROWICZ i dh harcmistrz GRODZICKI czego nie robili dotychczas. Były „gawędy” i byliśmy my, ale brakowało tak wielu. Może to wydawać się dziwne, że na Uczelni w której ruch członków jakiegoś stowarzyszenia jest rzeczą naturalną, my tęskniliśmy za tym co przeminęło i chyba już nie powróci. Jak mówi poeta „ nie wchodzi się dwa razy do tej samej rzeki”. Może nie, a chciałoby się żeby tak nie było. Może coś można by było naprawić lub zmienić. Nie wiem.

PRZED NAMI NOWE ZADANIA
12.01. 1960 r. Wigilijka. Życzenia, wielkie co nieco, prezenty wg zasady wcześniejszego losowania obdarowanego, kolędy. Wreszcie rzecz nie spotykana dotychczas. „Nowe Twarze” mimo energicznych protestów Komety zarządzają potańcówkę. Tańczymy jak kto umie i jak woli, a nawet Babrałka, która podobno nie tańczy, hasała jak się patrzy. Nowe doświadczenie i nowy obyczaj. Nie przypominan sobie, żeby w czasie wigilii gdzieś tańczono, ale może jest to obyczaj mi nie znany. Przeżyliśmy. Znowu pokazali się nowi kandydaci na kręglarzy. Barbara GOŁĘBIOWSKA, Ewa ZAGAJEWSKA i Dzidka prawdopodobnie Aleksandra STEFANOWICZ.