Artur+Feja

Artur Feja[[image:Feja_wojsk.jpg align="right"]]
Źródło: Konspiracja lwowska 1939-1944. Słownik biograficzny, opr. Grzegorz Mazur, Jerzy Węgierski, bmw.[Wydawnictwo Unia], 1997.

Artur Julian Feja ur. 14 września 1906 r. w Przemyślu. Oficer służby stałej WP, 28 sierpnia 1942 mianowany kapitanem. „Od 1916 r. należał do drużyny skautowej we Lwowie. W 1918 r. zgłosił się w trakcie obrony Lwowa do pomocy załodze pociągu pancernego „Bolesław Śmiały” na stacji Lwów -Podzamcze. Uczęszczał najpierw do VIII gimnazjum, a potem do V gimnazjum we Lwowie. (…) w 1929 r. uzyskał maturę. 1929-1932 odbył kurs unitarny w Różanie i był w szkole podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej-Komorowie, po jej ukończeniu służył w 19 pp. W kampanii wrześniowej dowodził kompanią ckm II baonu 19 pp w walkach pod Płockiem, za improwizowaną obronę sztabu gen T. Kutrzeby przedstawiony do Virtuti Militari 5 kl. Dostał się w Kampinosie 21 IX 1939 do niewoli niemieckiej, z której udało mu się zbiec 30 IX. Powrócił potem do Lwowa, gdzie w końcu 1939 jako podharcmistrz wszedł w skład Harcerskiej Organizacji Niepodległościowo-Wojskowej, która wkrótce przyjęła nazwę Szare Szeregi. Objął dowództwo batalionu harcerskiego Szarych Szeregów należał też do ZWZ. Został aresztowany przez NKWD we Lwowie 4 kwietnia 1940 r., ale do przygotowywanego procesu całej grupy harcerzy nie doszło z powodu wybuchu wojny sowiecko-niemieckiej. Wydostał się wtedy z więzienia na Zamarstynowie we Lwowie 30 czerwca 1941. (…) W konspiracji był instruktorem Szarych Szeregów. (….). Dowodził w ramach „Burzy” skuteczną obroną wsi Siemianówka przed UPA 26 VII 1944. Po „Burzy” do sierpnia 1945 był czynny w organizacji NIE we Lwowie, prawdopodobnie jako komendant Dzielnicy Śródmieście tej organizacji. Pracował w tym czasie jako mistrz ciesielski. Potem kolejno w Przeworsku, Rzeszowie i Kolbuszowej był komendantem powiatu WiN. (…) Od września 1947 pracował kolejno w kilku przedsiębiorstwach w Gliwicach, m.in. w Spółdzielni Chemików, Centralnym Zarządzie Budowy Maszyn Ciężkich, Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych, a ostatnio w Zarządzie Zieleni Miejskiej w Zabrzu. W 1971 r. przeszedł na emeryturę. Odznaczony był srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami (11 XI 1943), a według dokumentacji przechowywanej w CAW otrzymał za zniszczenie 7 czołgów niemieckich Virtuti Militari 5 kl we wrześniu 1939. Irena Kozimala, Lwowska Chorągiew Harcerzy ZHP w latach 1921-1939, Przemyśl 2007 Od marca 1926 do lutego 1928 drużynowy III DH we Lwowie. Od listopada 1933 instruktor Komendy Chorągwi we Lwowie (Wydział PW i WF). W 1939 r. mianowany podharcmistrzem.

Jerzy Węgierski, Lwów pod okupacją sowiecką 1939-1941, Warszawa 1991

s. 267 "NKWD przygotowywało jeszcze drugi duży grupowy proces polskich działaczy konspiracyjnych, a mianowicie czołowych harcerzy lwowskich, aresztowanych (…) znacznie wcześniej Na ławie oskarżonych mieli zasiąść harcmistrze i działacze harcerscy: Leopold Adamcio, Józef Charysz, Adam Czyżewski, por. 19 pp. Artur Feja, Emil Iwański, Zbigniew Michałowski, Tadeusz Oberc, Aleksander Szczęścikiewicz, Zdzisław Trojanowski i Leopold Ungeheuer. Spośród 16 członków lwowskiej Komendy Chorągwi Harcerzy – według jej składu z 1938 r. - wśród tej grupy aresztowanych znalazło się czterech. Do rozprawy jednak nie doszło. 22 czerwca Niemcy przekroczyli linię demarkacyjną". Przed opuszczeniem Lwowa Sowieci wymordowali większość więźniów (podaje się liczbę ok. 5 tysięcy osób). „Szczęśliwie natomiast wydostała się z więzienia przy ul Kazimierzowskiej znaczna część nie osądzonych jeszcze harcmistrzów i działaczy harcerskich, w tym por. Adamcio, por. Feja i Szczęścikiewicz [Tamże, s. 276]

Stanisław Adamski, Żołnierz zawsze w służbie Rzeczypospolitej. W 60. rocznicę Akcji „Burza” we Lwowie i na kresach Południowo-Wschodnich II Rzeczypospolitej, „Lwowskie Spotkania" 2004.

Wspomnienie podkomendnego por. Artura Feji :

"Znaliśmy się z okresu mojej służby w wojsku, był on d-cą kompanii podchorążych wywodzących się z nauczycieli i absolwentów seminariów nauczycielskich. Po chwalebnej roli w kompanii wrześniowej, jako d-ca kompanii ckm. 19 pp. zostaje na polu walki nad Bzurą, odznaczony Krzyżem V.M., po szczęśliwym powrocie do Lwowa, włącza się w nurt działalności konspiracyjnej w grupie "Szarych Szeregów". Jako harcmistrz, aresztowany wraz z całym dowództwem baonu harcerskiego już w kwietniu 1940r., aż do końca czerwca 1941 roku więziony na Zamarstynowie. W przeddzień masakry udało mu się z grupą około dwudziestki współwięźniów szczęśliwie uciec z więzienia. Był w stanie absolutnego wycieńczenia. Już po kilku miesiącach jeszcze w trakcie powrotu do zdrowia, znalazł się pod komendą płk. Władysława Smereczyńskiego d-cy okręgu, który mu zleca utworzenie Inspektoratu Lwów - prowincja. Sztab Inspektoratu znów stanowią przeważnie znajomi komendanta Inspektoratu "Stacha" z harcerstwa i wojska. Jego działalność jest bardzo wyważona, nacechowana zasadą wielkiej konspiracji, bezpieczeństwa."

Po 1956 r. phm Artur Feja podjął współpracę z komendą hufca Gliwice, wspierając odradzające się harcerstwo. Na zdjęciu: przed frontem uczestników obozu w Ciężkowicach, głównie harcerzy 23 DH ze Szkoły Podstawowej nr 9. 1958 rok



Phm. Artur Feja (stoi na peronie) Wyjazd na obóz do Ciężkowic 1958 W

Zmarł 7 grudnia 1997 r. w Gliwicach.