WĘZEŁ

W następstwie decyzji w sprawie utworzenia ZHP, jaka zapadła w grudniu 1956 roku w Łodzi, od początku 1957 roku trwały intensywne prace organizacyjne, by powołać drużyny harcerskie. Po sześcioletniej przerwie nie był to łatwe. W szkołach rozsypywały się istniejące dotąd drużyny OH, mające charakter organizacji powszechnej, półprzymusowej, podporządkowanej wychowaniu ideologicznemu, naśladującej mechanizmy organizacji partyjnej (zob. film A. Marczewskiego „Dreszcze”). Zarazem entuzjazm towarzyszący powrotowi harcerstwa i euforia niewygasła po październikowej "odwilży", powodowały, że z pomocą organizacji spieszyli nie tylko instruktorzy, którzy działali w Gliwicach do roku 1949, ale i ci, którzy po 1945 roku nie podjęli z różnych względów pracy harcerskiej, a także osoby ciepło wspominające swe przedwojenne lata harcerskie, choć nie mające stopni instruktorskich. W Szkole Podstawowej nr 19 przy ul. Sobieskiego, od początku roku 1957 podjęto prace na reaktywowaniem działalności harcerskiej. Szczególną rolę odegrał hm. Stanisław Ciechanowski, aktywnie działający w Komitecie Rodzicielskim tej szkoły. Z pomocą Marii Biskup, Łucji Wolnej, Ireny Chwalibóg oraz Mariana i Heleny Walińskich rozpoczęła się praca harcerska.





Nawiązując do tradycji sprzed 1949 roku, na początku lutego powołano 13 Drużynę Harcerzy im. Jana Kilińskiego. [13 DH im. J. Kilińskiego – gliwicka „Czarna Trzynastka” powstała w październiku 1945 roku jako drużyna gimnazjalna skupiająca uczniów II Gimnazjum Męskiego przy ul. Górnych Wałów. Jej organizatorami byli Jerzy Mazurek i …, a pierwszym drużynowym phm. Adam Tarnawski. Przejęta przez Zembaczyńskiego drużyna rozrosła się w szczep, obejmując pracą szkoły powszechne przy ul. Sobieskiego i Tarnogórskiej. W 1948 roku, w następstwie politycznych decyzji władz komunistycznych, by „odcinać starsze gałęzie harcerstwa”, drużyna gimnazjalna prowadzona przez Jerzego Mazurka została rozwiązana, a drużyna ze szkoły przy ul. Tarnogórskiej otrzymała nr 22. Do likwidacji samodzielnego ZHP nr 13. nosiła drużyna młodszych harcerzy przy ul. Sobieskiego]. 13 DH objął hm. Stanisław Ciechanowski, jego przybocznym został Marian Waliński.





Czarna Trzynastka 1 maja 1957 rokud

Równocześnie zapoczątkowana została praca drużyny harcerek. Początki 9 DH im. Marii Konopnickiej i atmosfera towarzysząca temu okresowi tak została opisana w kronice drużyny: „Jak hejnał z Wieży Mariackiej obiegła wieść wszystkie klasy, że dziś, tj. 9 lutego 1957 roku w szkole naszej odbędzie się zbiórka drużyn harcerskich, ale tych prawdziwych, co były jeszcze dawniej, kiedy należeli do nich nasi rodzice." [Należy przypomnieć, że noszące czerwone chusty, wzorowane na organizacji pionierskiej w ZSSR i stanowiące dziecięcy „przedsionek” Związku Młodzieży Polskiej drużyny OH, dzielące się na zastępy, które obejmowały dzieci z poszczególnych klas i prowadzone przez etatowych „przewodników” też – prawem kaduka - używały w nazwie przymiotnika harcerskie”, stąd potrzeba zaakcentowania, że tym razem chodzi o „prawdziwe” harcerstwo.] Drużynową 9 DH została Maria Biskup, a jej przyboczną Helena Walińska. Po pięciu miesiącach pracy drużyny, przed wakacjami odbył się w 9 DH bieg na ochotniczkę, sprawdzający podstawowe umiejętności opanowane przez harcerki. Jak z humorem zapisano w kronice drużyny, na punkcie z samarytanki „obległy wszystkie naraz te ofiary, jedna ciągnie za nogę, druga obraca nieszczęśliwą na wszystkie boki, jedna wpadła na genialny pomysł unieruchomienia wpierw złamanej ręki zamiast zatamować krwotok tętniczy. Znalazły gdzieś kawałek drewna bardzo gruby i chciały usztywnić nogę przytykając bezpośrednio ten kół do nogi. Inne dorwały się do zemdlonej i zrobiły nad nią taki ścisk, że druhna drużynowa musiała się wmieszać, aby nie zadusiły zemdlonej, bo gotowa w tym tłoku zemdleć naprawdę.” W tym samym dniu odbyła się uroczystość Przyrzeczenia Harcerskiego którą składały harcerki z „Dziewiątki” i druhowie z "Czarnej Trzynastki". Przyrzeczenie przyjmował komendant hufca, hm. Józef Wieszczek. W lipcu 1957 roku harcerki z 9 DH i harcerze z Czarnej Trzynastki wyjechali na obóz harcerski do Glinki. Choć drużyny działały zaledwie od pół roku, dzięki zapałowi instruktorów i grona przyjaciół skupionych w KPH udało się zorganizować obóz, pozyskać kadrę i sprzęt. Namioty zostały przekazane przez Brygadę WOP, a początkowo składowane, naprawiane i przygotowywane do obozu były w prywatnych mieszkaniach. Jak wspominała Druhna Helena, przed obozem sprzęt harcerski zajął całe mieszkanie Druhostwa Walińskich. Dh Marian Waliński zajmowała się transportem i zabezpieczeniem sprzętu obozowego, Pełniąca obowiązki kwatermistrza obozu 9 DH dhna Łucja Wolna miała pod opieką sprawy kuchni i wyżywienia uczestników. Na wielkiej polanie rozbito namioty drużyny żeńskiej (komendantką obozu była dhna Biskup, oboźną dhna Walińska) i nieopodal - męskiej (Stanisław Ciechanowski i Marian Waliński). Zapis w kronice 9 Drużyny Harcerek: „Obóz mieści się na łące nad rzeczką Ujsołką. Wokoło góry, na nich tu i ówdzie chaty górali. Dzisiaj pierwsze ognisko […]. Zbliża się wieczór, szybko kolacja i drużyny zbierają się wokół ogniska. Piękny, ciepły lipcowy wieczór, księżyc wschodzi nad nami niby wielka lampa, tajemniczo oświetla całą kotlinę i teren obozu, rzeczka górska szemrze tajemniczo. Druh Ciechanowski zagaja i wspólnie z druhną Biskup zapalają z dwóch stron ognisko. Płyną wspomnienia obozów odbytych przez gawędzących dziś drużynowych, płyną pieśni harcerskie […] Przesuwają się przed naszymi oczami obrazy skeczów, wesołych, beztroskich, podpatrzonych z życia w szkole, w obozie...”

Harcerki "Dziewiątki na obozie w Glince, pod opieką Marii Biskup i Heleny Walińskiej



1958 obóz w Kąśnej Dolnej k.Ciężkowic: 9 Drużyna Harcerek. 13 Drużyna Harcerzy, 23 Drużyna Harcerzy









Kadra obozu w Kąśnej Dolnej k. Ciężkowic

Od lewej: Maria Biskup, Maria Czerwińska, Stanisław Ciechanowski, Stanisław Czerwiński, Helena Walińska, Marian Waliński

1959 – nie było obozu 9 DH, Harcerki z drużyny uczestniczyły w kursie drużynowych „Wrzos” prowadzonym przez Marię Biskup w Zielonej

1960 Pilica 1960/61 zimowisko w Wapienicy – drużyna żeńska pod opieką dhny Surówki. Na kilka dni przyjechał do Wapienicy dh Ciechanowski z Czarną Trzynastką

W marcu 1961 roku ustalono nazwę szczepu „Węzeł”. Hymnem szczepu była pieśń „Złączeni węzłem braterskiej miłości..” 12 marca 1961 roku nastąpiło wręczenie sztandaru 9 DH ufundowanego przez KPH





1961 r. obóz w Soli-Kiczorze. Z kart kroniki: "Rozłożyłyśmy nasz obóz na pięknej polanie otoczonej lasem. Z dwóch stron po lewej i prawej rozłożyli swój obóz chłopcy. Ci po lewej, to nasz szczep, drużyna 13.. Ci po prawej to drużyna 22, którą dowodził Staszek Taraba” obóz 9 DH – dhna Walińska, obóz 13. Krzysztof Zając, obóz 22 DH St. Taraba











1961/62 zimowisko 9 Drużyny w Szczyrku 1962 Dobra – "Gród Piastowski" wspólny obóz 13 i 9 DH – komendantka H. Walińska





1963 Bydlin – H. Walińska













1964 Lipowa : 9 DH, 13 DH i 23 DH – H. Walińska, J.Romaszkiewicz





1966 Kolonowskie