Jadwiga+Kupkowa

= Jadwiga Jeżówna-Kupkowa =

urodziła się 14 kwietnia 1914 r. w Radoszowach, jako córka Pauliny i Konstantego Jeżów. Ojciec był powstańcem śląskim. W pamięci Jadwigi zachowała się rodzinna scena z dni III powstania: „Był wieczór, przyszło paru mężczyzn, coś z ojcem poszeptali i wyszli, matka zmówiła z nami pacierz, wszyscy razem zjedliśmy kolację i kazała iść spać. Nie mogłam zasnąć, a brata nie chciałam budzić, czułam, że coś się dzieje. Wtem otwierają się drzwi naszej sypialni ojciec w rogatywce powstańczej stanął na progu, blady i smutny popatrzył na nas, zdjął nakrycie głowy i z namaszczeniem, w skupieniu nakreślił w naszym kierunku ogromny znak krzyża świętego. Po cichuteńku przymknął drzwi i poszedł.” Od 1921 roku uczęszczała do szkoły powszechnej w Rydułtowach. We wrześniu 1928 r. wstąpiła do 1. Żeńskiej Drużyny Harcerskiej im. M. Konopnickiej przy Szkole Powszechnej nr 2 w Rydułtowach, którą założyła nauczycielka, Emilia Węglarzówna. „Spotkania drużyny odbywały się w pierwszą niedzielę miesiąca, a zastępu we wtorek, o godz. 15. Gdy pogoda dopisywała, gry, ćwiczenia i zabawy odbywały się na wolnym powietrzu a w razie niepogody w izbie szkolnej. Nasze spotkania były interesujące i bardzo ciekawe. Zbiórki rozpoczynały się raportem, odśpiewaniem hymnu narodowego, względnie harcerskiego. Następnie krótka pogawędka, raz o patronie drużyny, skautingu, harcerstwie, godle państwa, fladze narodowej prawie harcerskim ludziach, którzy godnie wpisali się na kartach historii naszego narodu, potem śpiewałyśmy piosenki, bawiłyśmy się w różne gry […] Pod koniec zbiórki przekazywano nam hasło tygodnia. Od czasu do czasu miałyśmy ćwiczenia nocne. W pogodne letnie niedziel ruszałyśmy za znakami patrolowymi do uroczych zakątków naszego regionu. Po drodze wstępowałyśmy do kościoła, uczestnicząc w niedzielnym nabożeństwie. Dochodząc do miejsca przeznaczenia rozbijałyśmy biwak, a dyżurne na zbudowanej kuchni polowej gotowały obiad jednodaniowy. My w tym czasie uczestniczyłyśmy w grach i ćwiczeniach polowych, uzależniając wszystko od terenu, pogody i pory roku. O godzinie 13. wracałyśmy na zasłużony posiłek. […] Następnie bawiłyśmy się, śpiewały, a gdy zbliżał się zachód słońca zacierałyśmy ślady biwaku i wesoło z piosenką wracałyśmy do rodzinnej wsi. Przed rozejściem się na boisku szkolnym, raportem i hejnałem nocnym żegnałyśmy dzień.” W lipcu 1929 r. Jadwiga Jeżówna wyjechała na swój pierwszy obóz harcerski. Był to obóz hufca Przemyśl w Duszatynie. „Na tym obozie przeżyłam dwa niezapomniane momenty. Był to bieg harcerski z zastosowaniem na placówkach prawa harcerskiego w czynie i chwila uroczystego przyrzeczenia, do którego zostałam dopuszczona „– wspominała. - „W pogodny spokojny wieczór 26 lipca stanęłyśmy na tym uroczysku w półkolu frontem do dwóch strzelających iskrami ognisk. Wiekowe drzewa bogactwem konarów i liści, majestatycznie kłaniały się w naszą stronę, coś tajemniczego przekazując i powierzając. Strumyk z łoskotem staczał po ogromnych głazach kaskadę czystej jak kryształ wody. Gwiazdki migocąc na firmamencie dodawały uroku całości. A my wśród tych dziwów natury powtarzałyśmy rotę przyrzeczenia. Komendantka obozu przypięła nam krzyże do piersi, złożyła życzenia, kierując do nas tych parę słów: „Żelazny krzyż, to nieugięta stal, takie też niezłomne mają pozostać wasze charaktery, a Prawo Harcerskie to wasz drogowskaz na dalszą drogę życia. Wytrwajcie!” Jesienią 1929 r. Emilia Węglarzówna przeszła do pracy w Komendzie Chorągwi. Kilka dziewcząt z jej rydułtowskiej drużyny pojechało z nią na obóz drużyny harcerek z Katowic do Szymbarku. Jadwiga Jeżówna pełniła na tym obozie funkcję oboźnej i zdobyła stopień pionierki. „W dolinie Ropy, niedaleko zabytkowego dworu Gładyszów rozbiłyśmy namioty, postawiły kuchnie polową, kapliczkę, skrzynkę pocztową, maszt do sztandaru, tablicę rozkazów, urządzono magazyn żywnościowy i świetlicę w hangarze. Przygotowano stoły, ławy, okopano namioty, a specjalistki od sztuki wykonały dekoracje przed namiotami.” W macierzystej drużynie Jadwiga była zastępową, uczestniczyła wraz z innymi harcerkami w kursie samarytańskim, prowadzonym przez miejscowego lekarza, a urządzonym przez Koło Przyjaciół Harcerstwa. Powołana została na kurs w ośrodku na Buczu, a podczas zlotu z okazji uroczystości poświęcenia ośrodka prowadziła na Buczu zastęp gospodarczo-kuchenny. W sierpniu 1931 roku brała udział w kursie drużynowych, pod komendą Emilii Węglarzówny w Górkach Wielkich. Przeżyciem tego obozu była 24 godzinna próba, wyznaczona przez komendantkę: „Dobierz sobie harcerkę, z którą od chwili wymarszu do powrotu nie zamienisz ani słowa. Na mapie zaznaczony teren biwaku. Na miejscu znaleźć źródełko zbudować kuchnię polową i szałas, a z ziół, które rosną wkoło zagotuj herbatę. Na zmianę trzymać wartę. Zatrzeć ślady biwaku. Sporządzić powrotny szkic drogi – skala podana.” W lutym 1932 r. Jadwiga Jeżówna była zastępową na miesięcznym zimowisku, które Chorągiew Harcerek, na zlecenie Wojewódzkiego Komitetu Opieki Społecznej, zorganizowała na Buczu dla 80 dzieci z rodzin bezrobotnych (był to szczyt wielkiego światowego kryzysu lat trzydziestych). Po powrocie z zimowiska została mianowana drużynową Drużyny Harcerek im. M. Konopnickiej w Rydułtowach. Prowadziła równocześnie zastęp zastępowych i zajęcia rocznego kursu zastępowych. Rok szkolny zakończył 5-dniowy biwak wszystkich drużyn rydułtowskich, a w lipcu drużyna Jeżówny wybrała się na obóz wędrowny z Rydułtów do Istebnej. W następnym miesiącu Jadwiga była oboźną na kursie zastępowych hufca Rybnik w Koniakowie. „W dolinie, niedaleko nas za rzeczką, na rozległych łąkach ulokował się obóz Przysposobienia Wojskowego Kobiet w liczbie 300 osób. Wartę [służbę wartowniczą] na tym obozie pełniło 36 osób. […] W porozumieniu z komendą w dolinie umówiono się, że gdy nam będzie odpowiadać, niepostrzeżenie […] ściągniemy flagę […]. Jednego wieczoru nadciągnęła burza z ulewnym deszczem, wichrem i piorunami. […] Komendantka z grupą odważniejszych, ubranych w szorty i na bosaka, czołgając się, dotarły niespostrzeżone do masztu, przy oświetleniu błyskawic ściągnęły sztandar [flagę] i bezszelestnie wycofały się z zagrożonego terenu. Gdy przeszły w bród rzeczkę, wygrana była po naszej stronie. Przemoknięte do nitki, wróciłyśmy z nocnych udanych łowów. Przy rannym raporcie goniec z doliny przekazał pochwałę pod adresem naszego obozu”. W następnym roku Jadwiga Jeżówna zaliczyła, z dwoma innymi drużynowymi z Rydułtów, kolejny kurs drużynowych, również pod komendą Emilii Węglarzówny, w Niemnie. Praca harcerska w Rydułtowach zataczała coraz szersze kręgi. Wzrost liczny drużyn żeńskich spowodował powołanie odrębnego hfca harcerek, Hufcową została Jadwiga Jeżówna. W czerwcu 1934 r. wraz z grupą harcerek z drużyny odbyła dwutygodniową wędrówkę w Tatry. W lipcu prowadziła obóz drużyny w Powroźniku, koło Muszyny. W 1935 r. Jadwiga Jeżówna wyszła za mąż. W związku z urodzeniem dziecka, przerwała czynną pracę harcerską, opiekując się jednak nadal swoją drużyną. W gorącej atmosferze 1939 r. prowadziła w sierpniu obóz służby harcerek z Rydułtów w Paprocanach, w powiecie pszczyńskim. Na obozie trwały intensywne zajęcia szkoleniowe, przede wszystkim szkolenie sanitarne. Obóz zakończył się 23 sierpnia. W obliczu nadciągającej wojny instruktorki Chorągwi Śląskiej zadbały o zmniejszenie zagrożenia dla osób prowadzących czynną działalność w polskich organizacjach na terenie, na który już na początku wojny mógł wkroczyć nieprzyjaciel. 27 września łączniczka z Komendy Chorągwi przywiozła rozkaz zniszczenia dokumentacji drużyn. W ostatnim dniu sierpnia Jadwiga Kupkowa opuściła Śląsk i wyjechała do Krzeszowic, tam następnego dnia dowiedziała się o wybuchu wojny. Po miesięcznej wrześniowej tułaczce, 1 października wróciła w rodzinne strony. Na krótko wrócił też mąż Jadwigi, już na początku listopada wywieziony na roboty do Niemiec. Wkrótce Jadwiga dołączyła do męża. Pod koniec 1942 r. mąż Jadwigi został wcielony do Wehrmachtu. W 1944 r. na froncie włoskim przeszedł na stronę aliantów i pod Bolonią walczył już jako żołnierz II Korpusu. Od połowy 1943do roku 1946 Jadwiga nie miała wieści o mężu. Wkroczenie Armii Czerwonej zastało Jadwigę Kupkową w Dobersdorf pod Głubczycami. Stąd z dwiema córeczkami wróciła do Rydułtów. Wkrótce zgłosiła się do dyspozycji komendy Chorągwi Harcerek i otrzymała przydział do Ośrodka na Buczu. Już 5 maja 1945 r. objęła na Buczu funkcję gospodyni. Komenda Chorągwi zorganizowała w ośrodku kolonię dla ok.220 zagubionych i osieroconych dzieci z Kresów Wschodnich. Latem przybyła na Bucze grupa dziewcząt z Powstania Warszawskiego. Służbę na Buczu pełniła Jadwiga Kupkowa do września 1945, kiedy została delegowana do zorganizowania w Starych Gliwicach Harcerskiego Domu Dziecka i Harcerskiego Ośrodka Szkoleniowego.15 października objęła częściowo zniszczone i wyszabrowane obiekty, dokonała remontu i wyposażyła ośrodek na przyjęcie dzieci i kursów. Została mianowana kierowniczką domu dziecka i administratorką ośrodka harcerskiego. Od 1946 r. prowadziła drużynę harcerską w sierocińcu. W domu dziecka było 32-36 podopiecznych. Harcerski dom dziecka istniał końca lutego 1949 r. Jadwiga utrzymywała kontakt z wychowankami i przez długi czas prowadziła poszukiwania ich rodzin. Udało się to w wypadku siedmiorga dzieci.. Phm Jadwiga Kupkowa prowadziła obozy w Szymbarku i Podlesiu k. Nysie. Zamieszkała na stałe w Gliwicach. Zmarła 6 marca 1999 r.