ŻAGIEW

= = = = = =

 =ZHP = =I KRĄG STARSZOHARCERSKI = = = ="ŻAGIEW" = = = 

im. gen. R.BADEN POWELLA przy Politechnice Śląskiej w Gliwicach



W DOWÓD PRZYJAŹNI „PUCHATKOWI” I „BUDRYSOM” POŚWIĘCAM

„//MAŁY”//

Wersja poprawiona i uzupełniona wg uwag //Anteny.//

GLIWICE 09.12.2001

ZAMIAST WSTĘPU

Przychodzi czas, kiedy bardzo chętnie wraca się do lat dawnych. Szczególnie ten powrót jest przyjemny, gdy lata wspominane nacechowane są przeżyciami znaczącymi a zarazem niezwykle miłymi. Mimo, że ten okres historia współczesna ocenia niezbyt pozytywnie, były to wszakże lata naszej młodości, lata poszukiwań swojego miejsca w społeczeństwie, poszukiwań odpowiedzi na podstawowe pytania egzystencjonalne a także i światopoglądowe. Każdy, kto pamiętał Harcerstwo tzw. przedwojenne, lub przeżywane w latach 1945-1948, może mówić o niezapomnianych przeżyciach. Wybór przynależności do takiego Harcerstwa nie był prosty, bo obarczony był dodatkowymi obowiązkami przy mimowolnej presji społecznej pokładającej w Harcerstwie nadzieje, wynikające z tradycji Związku. Byliśmy młodzieżą starszą, po maturach a nieliczni wśród nas już po skończonych studiach, więc obraz Harcerki czy Harcerza, kojarzony z dziećmi szkoły powszechnej, wytworzony w latach niechlubnego przekształcenia ZHP w OH ciążył na podejmowaniu decyzji powrotu lub wstąpienia do Kręgu Starszoharcerskiego. Na Politechnice Śląskiej latach 1945÷1947 istniał Krąg Starszoharcerski o pełnej nazwie ZHP Chorągiew Śląsko-Dąbrowska, Komenda Drużyn Szkoleniowych przy Politechnice Śląskiej. Jak się wydaje, z nazwy wynika charakter tego Kręgu, zresztą zrozumiały biorąc pod uwagę lata wojenne, kiedy szkolenie kadry instruktorskiej było konspiracyjne i stąd nie wystarczające dla potrzeb ogromnego ruchu harcerskiego w powojennej Polsce. Mamy nadzieję spotkać się z Przed-stawicielką tego Kręgu. My byliśmy niejako przedłużeniem działalności tego Kręgu, aczkolwiek potrzeby zarówno nasze jak i Związku były nieco odmienne od tych tuż powojennych. Pamięć coraz bardziej nas zawodzi, bo takie są prawa Natury, więc może będzie pożytecznie przywołać z zakamarków tej pamięci, wspierając się zachowanymi dokumentami, wspomnienia o latach, które chociaż nie łatwe, to jednak były w większość z nas zapisane pozytywnie, bo byliśmy młodzi, radośni i pełni nadziei. a jak się wydaje, była to młodość zgoła odmienna od obserwowanej obecnie. Każdy chciał coś robić, do czegoś dążył, stawiał sobie jakieś cele i to nie koniecznie musiało być zrobienie tzw. kariery lub dorobienia się majątku. Mieliśmy idee i świetlane wzorce, których to wzorców dzisiejsza młodzież nie odnajduje lub poszukuje z wielkim trudem. Wielu z nas tą korzystną okoliczność dobrze wykorzystało.

POWSTANIE KRĘGU STARSZOHARCERSKIEGO

Październik 1956 roku jest przełomowy w powojennej historii Polski. Protest robotników w tym szczególnie w Poznaniu przynosi tzw. odwilż polityczną. Mimo braku jakichś znaczących zmian ustrojowych, lekko powiało wolnością. W tym czasie nikt realnie oceniający sytuację, nie marzył nawet o zmianach ustrojowych. Ta przestrzeń wolności była wypełniana w przeróżny sposób.

Studenci Jacek HACZEWSKI, Dionizy GOŁĘBIOWSKI i Andrzej BĘCZKOWSKI opracowali i rozwiesili ogłoszenie o chęci zorganizowania ZHP na Politechnice Śląskiej. W dniu 11 grudnia 1956 roku w łączniku Domu Studenckiego przy ul. Łużyckiej 30 odbyło się zebranie młodzieży studiującej, pracowników Politechniki Śląskiej i zaproszonych Gości, na którym powstał KRĄG STARSZOHARCERSKI. Z zaproszonych Gości jak sobie przypominam przyszedł. dh WIESZCZEK - hufcowy Hufca Gliwice - Miasto, dh GREGOROWICZ - pracownik dydaktyczny Politechniki, Powstaniec Warszawski (w czasie powstania stracił prawą rękę), dh GOLCZEWSKI – pracownik Politechniki i piszę tutaj bez odpowiedzialności za moją pamięć dh BALWIERCZAK– który jak legenda głosi, walnie przyczynił się do rozwiązania ZHP w 1948 roku. Pamiętam taki epizod: do tego nie zaproszonego specjalnie gościa podchodzą harcerze znający go z dawnych lat z pytaniem „kiedy i w jakich okolicznościach, a może lepiej za jakie zasługi wyzłocił mu się Krzyż Harcerski?” Opisany epizod pamiętam dobrze, ale czy dotyczył on dha BALWIERCZAKa nie jestem pewien. Także wśród przybyłych z poza Politechniki, byli przedstawiciele tworzącej się właśnie Komendy Hufca Gliwice - Miasto i oczywiście Komendy Miejskiej Organizacji Harcerskiej Polski Ludowej. Ci ostatni przyszli w mundurach instruktorskich. W świetlicy zebrała się znaczna ilość ludzi. Jak sobie przypominam była pełna sala i jeszcze trzeba było dostawiać krzesła, a co niektórzy stali pod ścianami. Po wyjaśnieniach o co chodzi, jakie są warunki reaktywowania ZHP i co to będzie za Związek (mam na myśli jego przesłania ideowe i metodyczne) postanowiono, że powinna powstać drużyna ZHP. Po wymianie poglądów ustalono, że nie będzie to zwyczajna drużyna, tylko KRĄG STARSZOHARCERSKI Na drużynowego Kręgu wybrano pracownika Uczelni, mgr. inż. Jana Tadeusza ŻELIŃSKIEGO, drużynowego po próbie w stopniu Harcerza Rzeczypospolitej. Był to stopień harcerski najwyższy wśród zebranych.

Powstający Krąg przyjął nazwę: ZHP I Krąg Starszoharcerski "Żagiew" im. gen. Roberta Baden-Powella przy Politechnice Śląskiej w Gliwicach. Nazwa Kręgu została przyjęta po podaniu przez uczestników zebrania kilku propozycji. Czasy były nasycone z jednej strony entuzjazmem, a z drugiej patosem, więc „ŻAGIEW” podana bodaj że przez studenta Wydziału Górniczego (pamiętam, że był w mundurze górniczym), a jeżeli mnie pamięć nie myli nazywał się CHYLIŃSKI, przyjęta została prawie jednogłośnie. Żagiew kojarzyła się z wysłańcami zapalającymi wici, zwołującymi do czynu. Gen. BADEN-POWELL jako twórca Skautingu nie budził ani wątpliwości, ani nie wywołał dyskusji. Przyjęto takiego patrona, by nawiązać do założonego przez Niego Skautingu, a ponad to by mieć wzorzec posłuszeństwa, czynnego posłuszeństwa wobec Władz i Ojczyzny. To on powiedział słowa, które nam często towarzyszyły: **„....**//**zastawcie świat choć trochę lepszym niż go zastaliście”**// W końcu przyjęto kierunek ideowy, metody działania cel i charakter Kręgu jako jednostki ZHP określony w Deklaracji Ideowej Krajowego Zjazdu Działaczy Harcerskich, który odbył się 8÷10 grudnia 1956 roku w Łodzi pod przewodnictwem dha hm. Aleksandra KAMIŃSKIEGO. Wszystkie organizacje działające na terenie Politechniki zobowiązane były do opracowania Regulaminu Wewnętrznego, określającego wzajemne stosunki i współzależności. Oczywiście jedynym autorem takiego Regulaminu mógł być tylko Drużynowy ŻELIŃSKI. Zarówno znajomość problemów Harcerstwa jak i znajomość realiów prawnych Politechniki w tym możliwości opieki nad Kręgiem pozwoliła na bez dyskusyjne zatwierdzenie takiego Regulaminu Wewnętrznego przez JM Rektora Politechniki Śląskiej prof. dr inż. Stanisława OCHĘDUSZKĘ jak i przez Komendanta Hufca Gliwice - Miasto dha hm. Józefa WIESZCZKA. Opiekunem Kręgu z ramienia Komendy Hufca ZHP został mianowany dh hm. Zygmunt GRODZICKI - komendant Hufca Lwowskiego czasu wojny, zaś Kuratorem Kręgu Władze Uczelni ustanowiły ówczesnego Dziekana Wydziału Mechaniczno-Energetycznego z. prof. mgr inż. Macieja ZARZYCKIEGO – byłego harcerza ze Lwowa. W ten sposób nowo powstały Krąg został prawnie i faktycznie zaakceptowany. Jako barwy Kręgu przyjęto kolor czarny w nawiązaniu do „Czarnej Trzynastki ze Lwowa”.

DZIEŃ POWSZEDNI A CZASEM TEŻ UROCZYSTY

Już teraz dokładnie nie pamiętam, ale wydaje mi się, że JM Rektor Politechniki przydzielił nam lokal na harcówkę w budynku przy ul. Konarskiego 22 natychmiast po rozpoczęciu pracy Kręgu. „//DZIUPL//A” czyli nasza harcówka składała się z pomieszczenia większego, gdzie zorganizowano kominek i miejsce spotkań Kręgu, mniejszego pomieszczenia pełniącego funkcje gospodarcze i korytarzyka w którym urządzono szatnię. Na początku dziupla nie była urządzona i wymagała odmalowania a nawet remontu. Trzeba pamiętać, że było to poddasze a pomieszczenia były mansardowe, więc przy większych opadach nieco zaciekało, ale był to „pryszcz” wobec wspaniałego i własnego miejsca na spotkania. Z czasem urządziliśmy sobie „ognisko”, najpierw ławy a później pniaczki do siedzenia i właściwie po udekorowaniu ścian było już bardzo przytulnie.

W dniu 8 stycznia 1957 roku odbyła się pierwsza zbiórka Kręgu. Może była to już druga z kolei zbiórka licząc od zebrania w łączniku Domu Studenckiego, ale prawdziwa zbiórka z raportem zastępowych do przybocznych i przybocznych drużynowemu z rozkazem L.1/57 i z wszelkimi obrzędami zbiorki harcerskiej. Właśnie taka zbiórka odbyła się 8. 01. 57 r. Oczywiście były też śpiewy! i gawędy. Zatwierdzono też plan pracy na 1957 rok i plan pracy Rady Kręgu. Pierwszy rozkaz jest o tyle ważny, że ujmuje wszystkie sprawy organizacyjne Kręgu. Czytamy w nim: dh Jadwigę DUTKIEWICZ – tropicielkę Zatwierdzono: numerację i nazwy zastępów i mianowano zastępowych: zastęp 1. „ISKRY” zastępowa dh PISZCZYK - tropicielka zastęp 2. „DRABY” zastępowy dh FALFUS – ćwik zastęp 3. „STARE KONIE” zastępowy dh GOŁĘBIOWSKI - ćwik zastęp 4. „SZAROTKI” zastępowy dh MIKSIEWICZ - ćwik zastęp 5. „ŻAR” zastępowy dh MADEJ – Harcerz Orli zastęp 6. „TRAMPY” zastępowy dh BĘCZKOWSKI – ćwik zastęp 7. „PATYKI” zastępowy dh NIEWIEŃCZ – ćwik Opiekun, drużynowy, przyboczna, przyboczny zastępowi a ponad to : sekretarz Kręgu dh HACZEWSKI – młodzik gospodarz Kręgu dh FRĄCZEK – wywiadowca skarbnik Kręgu dh RYDEL – wywiadowca
 * 1) Objęcie funkcji drużynowego przez Jana Tadeusz ŻELIŃSKIEGO –Harcerza Rzeczypospolitej
 * 2) Zatwierdzenie przez powstałą 19.12. 1956 r. Komendę Hufca Gliwice - Miasto z Komendantem Hufca dh Józefem WIESZCZKIEM hm.; nazwy, barwy, drużynowego i opiekuna Kręgu
 * 3) Mianowania: przybocznym dh Bohdana WASYLENKO – Harcerza Orlego i przyboczną
 * 1) Powołano z dniem 13. 12. 1956 r. Radę Kręgu w skład której weszli:

Miasto Komenda Hufca Gliwice zwróciła się do Kręgu, by członkowie Kręgu podjęli się prowadzenia drużyn młodzieżowych w Liceach na terenie miasta. Pod koniec stycznia 1957 r. drużynowy Kręgu wystąpił do Komendy Hufca z wnioskiem o mianowanie dh MADEJA – H.O. (drużynowy po próbie) drużynowym przy II Liceum w Gliwicach. Równocześnie wniosek zawierał propozycje mianowania p.o. drużynowymi: dh DUTKIEWICZ – tropicielkę drużynową przy IV Liceum w Gliwicach dh SZCZEPANEK – pionierka (d.p.p.) drużynową przy II Liceum w Gliwicach dh GOŁĘBIOWSKIEGO – ćwika drużynowym przy I Liceum w Gliwicach dh NIEWIEŃCZA – ćwika drużynowym przy III Liceum w Gliwicach dh MIKSIEWICZA – ćwika drużynowym przy IV Liceum w Gliwicach dh FALFUSA – ćwika drużynowym przy V Liceum w Gliwicach W rozkazie nie ma nic powiedziane o zuchach, a jak mi wiadomo Jasiu SZAŁAS wraz z żoną Gabrielą (która nie jest członkiem Kręgu) zajmują się zuchami od samego początku. Nawet ktoś wymyślił okrzyk do zabawy: //buch, buch, buch ,buch, buch, buch: Jasiu SZAŁAS - WIELKI ZUCH”//

W styczniu 1957 roku mają miejsce 3 zbiórki Kręgu a mianowicie: 8, 15 i 29 stycznia. Chociaż rytm pracy na Uczelni nie sprzyja tak częstym zbiórkom, a pamiętać trzeba, że ponad to większość członków Kręgu organizuje i próbuje formować drużyny w Liceach gliwickich, wytworzenie pewnych tradycji, zainteresowanie i ewentualna pomoc w pracy z drużynami młodzieżowymi jak i potrzeba zżycia się Kręgu niejako wymusiły takie tempo zbiórek. W gawędach (drużynowego) omawiano sprawy bieżące, także gospodarcze, omawiano nawiązanie kontaktów z hufcem Cieszyn, prof. AFFANASOWICZEM i chęć nawiązania kontaktu z dh Tadeuszem STRUMIŁŁO Harcmistrzem Rzeczypospolitej Polskiej. W czasie 16 rocznicy śmierci Patrona Kręgu gen. BADEN POWELLa wspomnienia koncentrowały się na Jego sylwetce człowieka i wychowawcy. Także przedmiotem gawędy był założyciel ZHP dh Andrzej MAŁKOWSKI. Była to okazja do wspomnień o genezie powstania ZHP i czasach jego powstania.

15.stycznia 57 r. Rada Kręgu wystąpiła do Komendy Hufca Gliwice Miasto o zatwierdzenie Komisji Stopni i Sprawności /do stopnia Harcerza Orlego włącznie/ w składzie: Przewodniczący Komisji: Zygmunt GRODZICKI hm. – opiekun Kręgu Jan ŻELIŃSKI H.R. – drużynowy Kręgu Bogdan WASILENKO H.O. – przyboczny Kręgu

Komisja ta równocześnie była Komisją Kursu zastępowych.

24 stycznia 1957 r. Drużynowy Kręgu nawiązuje kontakt z Redakcją „DRUŻYNY” informując o powstaniu naszego Kręgu i prosząc o adres dha T. STRUMIŁŁY „Szumiącego Dębu”. Pismem datowanym 2.II 57 r. Kierownik Działu Terenowego J.SNIECIŃSKI odpowiada na list naszego drużynowego i za co mu dzięki, podaje adres dha T. STRUMIŁŁY

Także nawiązywano kontakty z czasopismami sprzyjającymi ruchowi skautowemu. Podajemy przykłady takich korespondencji, a ze względów technicznych korespondencję przepisano zachowując treść bez żadnych zmian i nadając jej wygląd możliwie autentyczny

//Gliwice dnia 25. II. 1957 r.//

//Szanowny Panie Redaktorze !//

//Z całą przyjemnością przeczytaliśmy starzy harcerze w 47 numerze// //Dziennika Zachodniego z dnia 24 – 25 lutego br. Pański felieton// //niedzielny – proszę...na zbiórkę, okraszony świetnymi rysunkami// //Gwidona MIKLASZEWSKIEGO.// //Cieszy nas ogólne zainteresowanie sprawami Harcerstwa na terenie// //Śląska i popularyzacja tego pięknego ruchu młodzieżowego wśród spo-// //łeczeństwa przez rodzimą prasę /drugi już artykuł w Waszym piśmie,// //w Przemianach i notatki w Trybunie Robotniczej/// //W imieniu małego zaledwie kółka jakim jest 1. Krąg Starszoharcer-// //ski „ŻAGIEW” im. Gen. R. BADEN POWELLa przy Politechnice Śląskiej// //w wielkiej rodzinie Związku Harcerstwa Polskiego, dziękuję za „już”// //i prosimy w odpowiedniej formie dozowane o „jeszcze”.// //Zasyłamy serdeczne harcerskie pozdrowienia// //Czuwaj !// //Drużynowy// //podpisany// //Jan ŻELIŃSKI H.R.// //P.S.// //Druhowi ćwikowi „w rezerwie” musimy jednak przypomnieć z obo-// //wiązku harcerskiego, że wszystkie sprawności /także Trzy Pióra/// //nosi się na prawym rękawie, gdyż lewy jest zarezerwowany na herb// //miasta, nazwę miasta i u instruktorów na lilijkę odpowiedniego koloru.//

W lutym 1957 r. Kierownik Działu Terenowego (domyślamy się „Drużyny”) zwraca się do nas (na ręce Drużynowego) z prośbą o odpowiedź na frapujące redakcję problemy: - weryfikacji instruktorów (przypuszczamy, że chodzi tu o instruktorów OH) i włączania się ich do pracy w ZHP oraz wzajemnego porozumienia się instruktorów ZHP i działaczy OH. - czy zespół instruktorów rozumie zadania harcerstwa w nowych warunkach - jak wygląda sprawa tolerancji religijnej. w tym miejscu ostrzega, że harcerstwo nie organizuje ani kultu religijnego ani kółek ateistycznych - sprawy dotyczące druhów pracujących na wsi

Nie muszę tutaj podkreślać, że duch tych zapytań nie miał nic wspólnego z odradzającym się Związkiem Harcerstwa Polskiego i nie przypominam sobie odpowiedzi na tak sformułowane zagadnienia mimo, że problem odpowiedzi był omawiany na Radzie Kręgu..

14.02.57 do 17.02.57 r. oraz 28.03.57 do 30.03.57. odbył się w Katowicach Kurs Drużynowych zorganizowany przez Komendę Chorągwi. Kurs prowadzi dh FRYDEL hm. Spotykamy się też dh. KORCZYŃSKĄ hm. Jeszcze to wszystko jest ubogie i prymitywne, ale przypominamy sobie czasy harcerstwa młodzieżowego, a zarazem uczymy się jak stosować metody skautowego formowania młodych druhów. Na Kurs zostali wydelegowani dh dh Jerzy FALFUS – ćwik i Janusz FRĄCZEK –wyw.

12 i 26 II odbyły się zbiórki Kręgu. Gawędy drużynowego dotyczyły: „ naszych najbliższych zadań”, a szczególnie uroczysta była gawęda na Dzień Myśli Braterskiej i wspomnieniu o Bi-Pi w setną rocznicę urodzin. 22 lutego nadano przez Radiowęzeł Domów Studenckich „gawędę harcerską” opracowaną przez drużynowego Kręgu, a dotyczącą właśnie Dnia Myśli Braterskiej Skautingu i Harcerstwa. Gawędę przeczytał dh Dionizy GOŁĘBIOWSKI – ćwik.

//Druhny i Druhowie, Koleżanki i Koledzy !// //W dniu dzisiejszym na całym globie ziemskim, gdy zapadnie// //zmrok, zapalą się ogniska skautowe a odbita od korony drzew popłynie// //w świat pieśń braterstwa:// //...Nie będzie różnic wśród narodów// //Granice zbudujemy z serc// //Splecionych ramion łańcuch młody// //Starczy za sto milionów twierdz// //Corocznie w dniu 22 lutego w rocznicę urodzin twórcy ruchu skauto-// //wego Sir Roberta Stephenssona Smith’a lorda of Gillwell BADEN// //POWELLa, oraz jego żony Naczelnej Skautki Świata Olave BADEN// //POWELL - Dzień Myśli Braterskiej. W dniu tym łączą się myślami ludzie// //różnych ras, wyznań, narodowości, światopoglądów zespoleni węzłem// //braterskiej miłości służenie Ojczyźnie i bliźniemu. Gdy w nieboskłon ku// //gwiazdom szybują iskry, w pieśni i szmer listowia wplatają się przy// //ognisku gawędy, wracają wspomnienia jakże pięknych chwil pełni życia,// //radości i pogody ducha.// //Dzień dzisiejszy jest szczególnie obchodzony, gdyż przypada na// //setną rocznicę urodzin człowieka o wielkiej kulturze i przymiotach ducha,.// //świetnego pedagoga i niezrównanego znawcy psychiki dziecka Gen.// //Roberta BADEN POWELLa. Stworzona przez Niego w latach 1907 – 10// //organizacja młodzieży –„Skauting z niebywałą szybkością opanowała cały// //świat, przyjmując w Polsce nazwę Związku Harcerstwa Polskiego.// //Ten wielki dobrowolny ruch młodzieżowy rozkwitł tak wspaniale dzięki// //przepojonej humanizmem, braterstwem i patriotyzmem ideii, dzięki swym// //wolorom wychowawczym, wreszcie dzięki armii ludzi, którzy całkowicie,// //bez reszty poświęcili się tej ideii, dysponując świetnymi metodami pracy.// //Piękna karta Skautingu została przez Z.H.P. chlubnie zapisana krwią// //i ofiarną pracą bezimiennych dziewcząt i chłopców w ciężkich dniach na-// //szego narodu i całej ludzkości. Braterstwo harcerzy Szarych Szeregów// //spod znaku „Zośki”, „Parasola” i innych, pozostanie na zawsze głęboko// //w naszych wspomnieniach.// //Po latach mroków odgrzebujemy popioły wygasłych ognisk,// //bierzemy płonącą żagiew i zapalamy serca, z pieśnią na ustach,// //uśmiechem na twarzach idziemy na „bezkrwawy bój”, którego celem jest// //dziecko.// //...Złączeni węzłem braterskiej miłości// //Zwycięsko płyniem wśród życiowych fal// //Przed nami jutro jaśniejszej przyszłości// //Z nami potęga, naszych czynów stal.// //Dłoń z dłonią wiąż// //Przez życie dąż// //Pełen nadziei, ochoty// //Czynem swym świeć// //Jak orzeł leć// //W świat prawdy, piękna i cnoty.// //Kto świat swych myśli i uczuć rozszerza// //Powiększa siebie i ojczyznę swą// //A to jest celem harcerki, harcerza// //Którzy potężną Polskę widzieć chcą.// //W Dniu Myśli Braterskiej zasyłamy pozdrowienia wszystkim// //organizacjom młodzieżowym, skautkom i skautom, harcerkom// //i harcerzom, młodzieży całego świata z życzeniami pomyślnej pracy dla// //dobra ogółu i pokoju świata.//

//Czuwaj !//

1.III 1957 r. skierowano do Głównej Kwatery Harcerstwa na ręce Przewodniczącego Komisji Przyrzeczenia i Prawa harcerskiego trzy strony maszynopisu uwag i uzupełnień dotyczących zamieszczonych propozycji Prawa i Przyrzeczenia Harcerskiego.

12 i 26 marca odbyły się zbiórki Kręgu z tym, że zbiórka 26.III była w Parku CHROBREGO z rozpaleniem ogniska i wręczeniem sznurów funkcyjnych drużynowym. Drużynowy Kręgu wystąpił w mundurze harcerskim, ale jeszcze z herbem Cieszyna. Dobre i to.

W Kręgu drużynowy prowadzi kurs zastępowych – drużynowych, który ogromnie ułatwia pracę w drużynach hufca.

W dalszym ciągu nawiązywano kontakty z czasopismami sprzyjającymi ruchowi skautowemu.

//1.Krąg Starszoharcerski Gliwice dnia 26. marzec 1957 r.// //im. Gen. R. BADEN POWELLa// //przy Politechnice Śląskiej// //w Gliwicach R e d a k c j a// //„MŁODZIEŻ ŚWIATA”// //W a __r s z a w a__// //ul. S m o l n a 40// //Szanowna i Droga Redakcjo !// //Z wielką przyjemnością przeczytałem ostatni numer Waszego pisma,// //a zwłaszcza liczne jego części dotyczące skautingu i harcerstwa.// //Artykuły Dh Dh KAMIŃSKIego, ŻELAZKO, BREITKOPFa i credo skauta duńskiego, to w zasadzie pierwsze obiektywne i rzeczowe spojrzenie na skauting, jego „odkłamanie” i polskie formy.// //To „okno na świat”, na życie i działalność organizacji skautowych// //obok cech pogłębienia braterstwa daje wiele materiału porównawczego// //tak bardzo potrzebnego obecnym instruktorom Z.H.P.// //Wreszcie z prawdziwą radością przeczytałem krótką wzmiankę o setnej rocznicy urodzin twórcy skautingu Gen. R. BADEN POWELLa /minęła// //22 lutego br./ oraz jubileuszu 50 lecia istnienia skautingu.// //Radość moja była tym większa, że jakoś zapomniały o tym czasopisma harcerskie: „DRUŻYNA, i „ŚWIAT MŁODYCH”, zapominając także, że pewnych, obiektywnych prawd historycznych pominąć się nie da.// //Dziękując za pamięć, zasyłam szczere harcerskie pozdrowienia gronu redakcyjnemu i dalszego powodzenia Waszemu miesięcznikowi.// //Czuwaj !// //D r u ż y n o w y// //podpisany// //mgr inż. Jan ŻELIŃSKI H.R.//

W kwietniu 1957 r. 9, 30 i 21 maja odbyły się zbiórki Kręgu. Krąg „przeniósł się” do Parku Chrobrego i tutaj przy ognisku były zbiórki już całkiem harcerskie. Na każdej zbiórce uczono się nowej piosenki lub przypominano sobie znaną wcześniej, ale nie przez wszystkich. Śpiew przeważnie prowadzili kandydaci na ćwika.

Zastępy w Kręgu miały obsadzić wszystkie funkcje w drużynach młodzieżowych prowadzonych przez zastępowych z Kręgu. Wymagało to pewnej reorganizacji Kręgu i tak: zastępy 5 i 6 zostały połączone z dotychczasową nazwą „ŻAR”, a zastępowym został mianowany dh MADEJ, a dh BĘCZKOWSKI zostaje odwołany z funkcji zastępowego zastępu 6 „TRAMPY”. Dh SZCZEPANEK zostaje mianowana zastępową 5 zastępu żeńskiego powiększonego o część druhen z zastępu 1 „ISKRY”. Do Kręgu zostają przyjęci dh CIĄŻYŃSKI – Harcerz Rzeczypospolitej i dh KRÓLIKOWSKI – Harcerz Rzeczypospolitej i wcieleni zostają w skład Rady Kręgu. Również do Rady Kręgu powołani zostają: dh dh Zofia SZCZEPANEK oraz Maria CIUPEK i Henryk JAROWICZ jako kronikarze Kręgu. .

Jeszcze Krąg nie okrzepł i praca w zastępach nie nabrała odpowiedniego tempa, a już trzeba było wypełniać zadania w drużynach młodzieżowych. Tutaj więc z konieczności odbywała się konsolidacja i zdobywanie doświadczeń w pracy harcerskiej. Zbliżała się tzw. akcja letnia a z nią związane nasilenie prac organizacyjnych. W zasadzie jeszcze nie było oficjalnego potwierdzenia odpowiednim rozkazem o przyjęciach do Kręgu, a cały skład osobowy był w okresie próbnym. Dopiero rozkazem L.3/57 z dnia 27 maja 1957 r. została ustalona organizacja Kręgu i przyjęci do Kręgu po okresie próbnym następujące druhny i druhowie:

Zastęp I „ISKRY” – Jadwiga DUTKIEWICZ Maria PISZCZYK Zofia STACHYRA Kamila WALAWENDER Ewa WYSOCZAŃSKA

Zastęp II ”DRABY” Jerzy FALFUS Maciej GRYCZMAŃSKI Leszek KULPA Jacek PIECZYRAK Leonard ROGALSKI Zbigniew SOBCZYK

Zastęp III „STARE KONIE” - Dionizy GOŁĘBIOWSKI Wojciech KAMIŃSKI Witold MUCZYŃSKI Stanisław PERCHAŁ

Zastęp IV „SZAROTKI” - Jerzy MIKSIEWICZ Lucjan RYDEL Lucjan SZAREK Kazimierz SŁAPA Jan BYSTRZYCKI Zdzisław JACYNA Leszek ZAJĄCZKOWSKI Ryszard DOBRZELECKI

Zastęp V „ŻAR” Zofia SZCZEPANEK Barbara GNIZA Krystyna ZYZAK Maria CIUPEK Izabela MIKOŁAJCZAK Teresa HENNEL Hanna GRYGLEWICZ

Zastęp VI „TRAMPY” Kazimierz MADEJ Andrzej BĘCZKOWSKI Jacek HACZEWSKI Eugeniusz BOBIEC Jerzy REMISZ Janusz BARANEK Marek MIGURSKI Tadeusz BIAŁEK Jan SZAŁAS

Zastęp VII „PATYKI” Adam NIEWIEŃCZ Janusz FRĄCZEK Alfred SŁANIA Stanisław WALAT

Także w Kręgu jako normalnej jednostki ZHP przeprowadzano próby i nadawano stopnie harcerskie.

Do stopnia młodzika dopuszczono dh Leszka ZAJĄCZKOWSKIego

Do stopnia młodzika i wywiadowcy dh dh Jerzego REMISZa i Jacka PIECZYRAKa

Do stopnia wywiadowcy i ćwika dh dh Alfreda SŁANIĘ, Jacka HACZEWSKIego, Ryszarda DOBRZELECKIego, Macieja GRYCZMAŃSKIego, Wojciecha KAMIŃSKIego.

Do stopnia ćwika dh dh Janusza FRĄCZKA, Marka MIGURSKIego, Lucjana RYDLA, Kazimierza SŁAPĘ.

Do stopnia tropicielki dh dh Krystynę ZYZAK, Teresę HENNEL, Kamilę WALAWENDER.

Zakres zadań próby każdy z dopuszczonych ustalał sam, a wykonanie i poziom wystarczający do nadania stopnia potwierdzała komisja powołana przez Komendę Hufca.

Skrzętnie zbieraliśmy książki i inne informacje o Harcerstwie i o Harcerzach czasów z przed I wojny światowej i okresu międzywojennego. Tam bowiem tkwiły nasze korzenie i tam trzeba było szukać źródeł inspiracji. Nie zabrakło miejsca dla harcerstwa czasów okupacji hitlerowskiej i także po niej tzn. w latach 1945-1948.

Na zbiórkach drużyny zawsze był przewidziany czas na spotkania zastępów, które miały do omówienia problemy związane z prowadzeniem drużyn młodzieżowych, a także był to czas, aby zastanowić się nad rozwiązywaniem tych problemów i nad doskonaleniem naszej pracy harcerskiej. Często zdarzało się, że sam zastęp nie dawał sobie z czymś rady i wówczas próbowała pomóc albo Rada Kręgu, albo cały Krąg w czasie zbiórki.

Spis Członków Kręgu Starszoharcerskiego „ŻAGIEW” im. Gen. R. BADEN POWELLa przy Politechnice Śląskiej w Gliwicach /ważny do czerwca 1957 r./

|| 42 || Kazimierz || MADEJ || || 43 || Wiesław || MAKSYMOWICZ || || 44 || Tadeusz || MAŁKIEWICZ || || 45 || Konrad || MARUSCZYK || || 46 || Andrzej || MASKA || || 47 || Marek || MIGURSKI || || 48 || Izabela || MIKOŁAJCZAK || || 49 || Jerzy || MIKSIEWICZ || || 50 || Witold || MUSZYŃSKI || || 51 || Adam || NIEWIEŃCZ || || 52 || Witold || ORSZULSKI || || 53 || Jerzy || PAWLUK || || 54 || Stanisław || PERCHAŁ || || 55 || Jan || PFUTZNER || || 56 || Tadeusz || PIASKIEWICZ || || 57 || Jacek || PIECZYRAK || || 58 || Maria || PISZCZYK || || 59 || Jerzy || REMISZ || || 60 || Leonard || ROGALSKI || || 61 || Jacek || RUTYNA || || 62 || Lucjan || RYDEL || || 63 || Alfred || SŁANIA || || 64 || Kazimierz || SŁAPA || || 65 || Zbigniew || SOBCZYK || || 66 || Zofia || STACHYRA || || 67 || Ireneusz || STANKIEWICZ || || 68 || Jan || SZAŁAS || || 69 || Lucjan || SZAREK || || 70 || Zofia || SZCZEPANEK || || 71 || Ryszard || ŚREDNICKI || || 72 || Andrzej || TATOMIR || || 73 || Stanisław || WALAT || || 74 || Kamila || WALAWENDER || || 75 || Bohdan || WASYLENKO || || 76 || Jan || WITUSZYŃSKI || || 77 || Teresa || WŁODARSKA || || 78 || Karol || WOLSKI || || 79 || Ewa || WYSOSZAŃSKA || || 80 || Marian || ZAJĄC || || 81 || Krystyna || ZYZAK || || 82 || Irena || ŻABICKA ||
 * 1 || Jan || ŻELIŃSKI ||
 * 2 || Janusz || BARANEK ||
 * 3 || Wojciech || BATTASIL ||
 * 3 || Andrzej || BĘCZKOWSKI ||
 * 4 || Tadeusz || BIAŁEK ||
 * 6 || Eugeniusz || BOBIEC ||
 * 6 || Jan || BYSTRZYCKI ||
 * 8 || Wojciech || CIĄŻYŃSKI ||
 * 9 || Maria || CIUPEK ||
 * 10 || Franciszek || CZOPEK ||
 * 11 || Ryszard || DOBRZELECKI ||
 * 12 || Zbigniew || DUDEK ||
 * 13 || Jadwiga || DUTKIEWICZ ||
 * 14 || Alina || DZIURKOWSKA ||
 * 15 || Jerzy || FALFUS ||
 * 16 || Janusz || FRĄCZEK ||
 * 17 || Stanisław || FUDALI ||
 * 18 || Zdzisław || GIERAS ||
 * 19 || Barbara || GNIZA ||
 * 20 || Dionizy || GOŁĘBIOWSKI ||
 * 21 || Romuald || GRABOWSKI ||
 * 22 || Maciej || GRYCZMAŃSKI ||
 * 23 || Hanna || GRYGLEWICZ ||
 * 24 || Gabriela || GRYSIŃSKA ||
 * 25 || Jacek || HACZEWSKI ||
 * 26 || Teresa || HENNEL ||
 * 27 || Zbigniew || HONEISER ||
 * 28 || Zdzisław || JACYNA ||
 * 29 || Henryk || JAROWICZ ||
 * 30 || Zbigniew || JĘDZRZEJOWSKI ||
 * 31 || Wojciech || JURKOWSKI ||
 * 32 || Wojciech || KAMIŃSKI ||
 * 33 || Bolesław || KANIA ||
 * 34 || Janina || KONOPACKA ||
 * 35 || Zbigniew || KORLACKI ||
 * 36 || Barbara || KOZERA ||
 * 37 || Zbigniew || KRÓLIKOWSKI ||
 * 38 || Wojciech || KRZYŻANOWSKI ||
 * 39 || Leszek || KULPA ||
 * 40 || Jerzy || LOGASZEWSKI ||
 * 41 || Franciszek || ŁAZOWSKI ||

Uwaga: spis zawiera także tych druhów, którzy jeszcze nie kończyli okresu próbnego

LETNI OBÓZ w ZŁATNEJ

Przyszło lato i jak nakazuje tradycja harcerska, kto tylko może wyjeżdża na obóz. Krąg nie organizował swojego obozu, bo byliśmy zajęci pracą w drużynach młodzieżowych, a hufiec Gliwice Miasto jeszcze był bardzo ubogi w instruktorów. Należy przypuszczać, że taka sytuacja była w całym Związku. Pierwszy więc obóz letni był niejako „składanką” z różnych drużyn młodzieżowych. Kto mógł z Kręgu zgłaszał się na ten obóz, by w miarę swoich możliwości służyć w tej najważniejszej części pracy harcerskiej. W każdej normalnej drużynie, cały plan pracy powinien być tak układany, by w ciągu całego roku (szkolnego) przygotowywać się do obozu. Tak przepracowany rok, pozwala na niezapomniane przeżycia w czasie samego obozu. Każdy z jego uczestników wie jakie są jego zadania i czego może oczekiwać od innych. W tym roku sytuacja była nie normalna. Wszystko było nowe i niejako pierwszy raz. Dlatego doświadczony instruktor, nasz drużynowy wraz ze znająca teren Krystyną ZYZAK, wyjechali na zwiad kwatermistrzowski do Złatnej koło Rajczy. Od 1 lipca Krystyna ZYZAK i Basia GNIZA wraz z zastępem kwatermistrzowskim pojechały organizować obóz, reszta przyjechała do Złatnej 4 lipca. Po trzech dniach pogody, słońce odmówiło posłuszeństwa i lał deszcz bez wytchnienia. Zrobiła się nawet niezła powódź. Komendantem obozu był hufcowy - dh harcmistrz WIESZCZEK - „Dziadek Grzybiarz” Z Kręgu wyjechało na ten obóz 12 osób: Jasiu ŻELIŃSKI (nie muszę tutaj podkreślać, że był to nasz drużynowy), Zosia SZCZEPANEK, Basia KOZERA, Basia GNIZA, Jasia KONOPACKA, Hania GRYGLEWICZ, Iza MIKOŁAJCZAK, Krystyna ZYZAK, Jurek REMISZ, Jurek MIKSIEWICZ, Leszek ZAJĄCZKOWSKI i Kazik MADEJ. 12 lipca w deszczowy jak normalnie dzień Krąg ma „swój” wieczór. Spotykają się wszyscy przy ognisku rozpalonym z wielkim trudem, ale i całą determinacją przez Jurka. Jest ciepło, radośnie a zarazem poważnie. Rodzina kręgowa przeżywa swoje wzruszenia. Nie przeszkadza deszcz, żeby czuć ciepło braterskie. Drużynowy i Kazik MADEJ wyjeżdżają na kurs podharcmistrowski, ale jeszcze przed wyjazdem, Jasiu „ochrzcił” Hanię, Krysię i Izę na BUDRYSÓW.

W nocy z 18 na 19 lipca jest przyrzeczenie harcerskie. Może nie było ono takie jak sobie wymarzyli, bo brakowało na nim ludzi bliskich, serdecznych i coś znaczących, ale przyrzeczenie jest przyrzeczeniem, tym bardziej, że po latach kończy się ono: „tak mi dopomóż Bóg”. A harcerska piosenka mówi: //**Idziemy naprzód i ciągle pniemy się wzwyż**// //**By zdobyć szczyt ideałów – świetlany harcerski krzyż**//

Było jeszcze pożegnalne ognisko, zielona noc, zwijanie obozu i letnia przygoda została wpisana do historii. Może jeszcze zostały odpowiednie wpisy do książeczek harcerskich – przyrzeczenia, stopni, sprawności. Jednak co obóz to obóz.


 * Wiązanka obozowa**

//Rozpoczynamy naśladowaniem „sapania” parowozu,// //a następnie stukotem kół wagonów// //Gwizd maszyny.......//

Jakiś pociąg z daleka w Gliwicach na nas czeka i zabierze nas w góry żwawo wdziejmy mundury. Bielsko, Żywiec i Rajcza Pozostały za nami

straszno, straszno się robi bo nie ma mamy z nami. W Złatnej na nas czekają do roboty ganiają my z harcerskiej ochoty rozbijamy namioty. Zamiast słońca leje deszcz mokro wszędzie chce się jeść komenda pokrzykuje jak może nas musztruje.

W naszej drużynie harcerskiej............. //Na zakończenie okrzyk:// Byczo było na obozie czy nie byczo? Kaczo było czy nie kaczo? Indyczo było czy nie indyczo?

DZIEŃ JAK CO DZIEŃ

Wakacje odeszły do historii, a w pamięci pozostały miłe chwile odpoczynku, obozów i w ogóle czasu wolnego. Rozpoczął się nowy rok akademicki, a z nim Krąg wszedł w tryb normalnych zajęć harcerskich.


 * WIELKA RACZA.**

W październiku grupce „kręglarzy” udało się jakoś przedłużyć wakacyjne przebywanie w otoczeniu przyrody i wybraliśmy się na wycieczkę na Wielką Raczę w Beskidzie Żywieckim. Nie było by w tym nic dziwnego, ale kilka takich drobnych wydarzeń przeszło do historii Kręgu.

Pierwsze: to czas i okoliczności. Jesień była zimna i mglista. Rankami były przymrozki, noce deszczowe i nieprzyjemne, dni pochmurne i zamglone. Ale cóż to dla nas. Taką pogodę niektórzy nazywają „saperską”. W Polsce panowała grypa tzw. „azjatka”, która objawiała się bardzo wysoką gorączką, właściwie powaleniem z nóg delikwenta i ogromnym ogólnym osłabieniem. Taka grypa nie ominęła także niektórych uczestników wycieczki i tuż po niej poszli w góry. //Właśnie w takim czasie Krąg wybrał się w góry !//

Drugie: to wspaniała orientacja terenowa. Część uczestników, (mała część, ale ważna) wyjechała już wcześniej a: Barbara KOZERA, Jasiu ŻELIŃSKI, Jacek HACZEWSKI, Janusz BARANEK, Alfred SŁANIA i Janusz FRĄCZEK (piszący to wspomnienie) wyjechali z Gliwic pociągiem i bez jakichś większych przygód dotarli do podnóża Wielkiej Raczy. Teraz okazało się, że nie jest tak prosto iść szlakiem, bo dzień się miał już mocno ku zachodowi. Właściwie to było już prawie ciemno. i tutaj inwencją błysnął Jasiu. Wyciągnął wojskową mapę okolic (mieliśmy dobre układy ze Studium Wojskowym Politechniki i od nich otrzymaliśmy trochę przeterminowanych wojskowo map), latarkę i wyznaczył na podstawie tej mapy drogę, oczywiście na przełaj. Było to suche koryto potoku, które po jakimś czasie zamieniło się w pokrzywowe chaszcze i całkowite bezdroże. W tych warunkach podpierając się na wzajem i ciągnąc przez niebotyczne pokrzywy, wyszliśmy między Małą a Wielką Raczą. Musieliśmy mieć coś wspólnego z wojskami Napoleona wracającymi spod Moskwy. Najbardziej zmęczony był Fredek, ale w nas wszystkich duch był jeszcze ochoczy. Najgorsze było to, że do schroniska był jeszcze kawał drogi i to pod górę. Stad wniosek, że //jak Jasiu wyciąga mapę, to na pewno pobłądzimy.// Mogę dzisiaj, po latach powiedzieć, że się to sprawdziło wielokrotnie.

Trzecie: to przydomki powstają z obserwacji. W schronisku była już Teresa HENNEL ze swoją koleżanką, bodajże Elą z Katowic. To właśnie one przyjechały wcześniej. Wchodzimy do półmrocznego pomieszczenia i koleżanka Teresy o krzykiem „O Jacek!” wita się z nim bardzo, bardzo serdecznie. Analitycznie i logicznie rozumując, wymyśliliśmy, że spotkanie z Jackiem było zaaranżowane, więc Teresa pełni funkcję swatki i od tego czasu została //„SWATKĄ”.// Jak twierdziła Teresa nasze rozumowanie było całkiem głupie i obraziła się na Jasia i na mnie „do grobowej deski”. Przebaczyć nam mogła pod warunkiem uroczystych przeprosin na kolanach. Nie byliśmy tak bardzo skłonni do publicznego kajania się „z win nie popełnionych”, więc spokojnie, lekceważąc gradową minę Teresy, postanowiliśmy przeczekać do dogodnej sytuacji. Otóż taka okazja trafiła się zaraz na drugi dzień rano. Po wyjściu ze schroniska, doszliśmy do drogi biegnącej szczytem Wielkiej Raczy, tuż przy granicy polsko – czechosłowackiej. Porozumieliśmy się z Jasiem, że jeżeli walniemy na kolana za granicą (tzn. za słupkiem granicznym), to nasza kompromitacja nie rozniesie się po kraju i tak się też stało. Przy najbliższym słupku weszliśmy na obcy (narodowo) teren, walnęliśmy na kolana (po jednym na głowę) i w serdecznych, aczkolwiek zwięzłych słowach, przeprosiliśmy Teresę. Przeprosiny zostały przyjęte, a Swatka została. Dalsza nasza wędrówka odbyła się w pogodzie ducha i radosnym ożywieniu dziewczyn omawiających naszą kompromitację.


 * NOWY ROK AKADEMICKI.**

Na pierwszej zbiórce powakacyjnej, 12 listopada 1957 r. usłyszeliśmy następujący rozkaz drużynowego: //1.Przed miesiącem rozpoczęliśmy rok trudnej pracy harcerskiej. Obecnie oprócz pracy w drużynach// //na terenie naszego hufca, gdzie pełnicie odpowiedzialne funkcje wychowawcze, rozpoczynamy// //okres pracy dla naszego Kręgu i Uczelni.// //W wielkiej ofensywie Z.H.P. w walce o młode dusze polskiego chłopca i dziewczyny, niech nie// //zabraknie nas, członków Kręgu Starszoharcerskiego.// //Poprzez pracę nad samym sobą w życiu codziennym, nauce i zabawie, a następnie przez// //oddziaływanie na otoczenie, zdobywamy przyjaciół i sympatyków harcerskiej ideii.// //2.__Sprawy organizacyjne.__// //w związku ze zbliżającym się świętem Kręgu – jego rocznicą powstania przypadającą na dzień 11.// //grudnia br. wzywam wszystkich do aktywnej działalności w współprzygotowaniu naszej// //uroczystości.// //Liczę na daleko idącą pomoc w ułożeniu i przygotowaniu programu, w organizacji i realizacji// //części artystycznej// //Czuwaj !// //Drużynowy// //podpisał// //Jan ŻELIŃSKI H. R.//

Rozkaz ten nakreślał ramy planu naszej pracy. W drużynach młodzieżowych hufca, prowadzonych przez członków Kręgu praca harcerska rozpoczęła się już przed dwoma miesiącami. i tutaj dał znać o sobie paradoks pracy studentów w drużynach młodzieżowych. Studenci rozpoczynali swoje zajęcia o miesiąc później niż szkoły, a mieszkający w Domach Studenckich w zasadzie byli poza Gliwicami. Piszę w zasadzie, bo obowiązywało w Kręgu nie pisane prawo, że uczestniczenie w życiu Kręgu, a tym bardziej pełnienie jakichś funkcji nie mogło wpływać na podstawowy obowiązek studenta jakim jest nie zakłócony tok studiów. Stąd jak się wydaje wrześniowa sesja poprawkowa nie była dla członków Kręgu. Pewnie, że przytrafiały się jakieś „wypadki przy pracy”, ale reguła była żelazna. A kroniki Kręgu jak nie było, tak nie ma. Zbiórka, ta pierwsza w listopadzie była o tyle historyczna, że odbyła się na niej nauka tańca: „poszło dziewczę po ziele...” czyli tzw. grozika. Znamienne albo jak napisałem historyczne tutaj jest to, ze był to jedyny taniec (lepiej może nazwać to śpiew z gestami), który wykonywał drużynowy o s o b i ś c i e.

Rada Kręgu, lub ściślej mówiąc ci, co z tej Rady jeszcze coś robili postanowiła, że należy Krąg oczyścić z tzw. „martwych dusz” Jak wynikało ze spisu obowiązującego do czerwca 1957 r. Krąg liczył 82 osoby, ale udział w życiu Kręgu nie brała więcej niż połowa tej liczby. Nie było potrzeby wykazywać się liczebnością nie mającą nic wspólnego z realiami. Dlatego 26 listopada 1957 r. rozkazem L.5/57 drużynowy uporządkował sprawy składu osobowego Kręgu, a także skład Rady Kręgu i funkcyjnych.

Na własną prośbę zostali zwolnieni z Kręgu: dh dh Bogdan WASYLENKO H.O. i Kazimierz SŁAPA wyw. Zwolniono z Kręgu dh dh: Marię CIUPEK, Jerzego FALFUSa, Leszka KULPĘ, Zbigniewa SOBCZAKa, Dionizego GOŁĘBIOWSKIego, Stanisława PERCHAŁa, Jerzego MIKSIEWICZa, Jana BYSTRZYCKIego, Leszka ZAJĄCZKOWSKIego, Tadeusza BIAŁKA, Adama NIEWIEŃCZa, Stanisława WALATa, Zwolniono z funkcji przybocznych, zastępowych, sekretarza, gospodarza, skarbnika i kronikarzy i cały dotychczasowy skład Rady Kręgu, ale równocześnie mianowano:. I przybocznym Kręgu dh Kazimierza MADEJa H.O. (d.p.p.) I przyboczną Kręgu dh Zofię SZCZEPANRK pionierkę (d.p.p.) II przybocznym Kręgu dh Janusza FRĄCZKA wyw. II przyboczną Kręgu dh Krystynę ZYZAK trop. Sekretarzem Kręgu: dh Juliusza SIDZIŃSKIEGO Kronikarzem Kręgu: dh Ewę WYSOCZAŃSKĄ Gospodarzem Kręgu: dh Hannę GRYGLEWICZ Skarbnikiem Kręgu: dh Karola WOLSKIego

Przyjęto po okresie próbnym dh dh Barbarę KOZYRĘ, Janinę KONOPACKĄ, Urszulę SMOLIŃSKĄ, Zbigniewa SKOCZKA, Karola WOLSKIego, Juliusza SIDZIŃSKIego.

Przyjęto na okres próbny dh dh: Grażynę FILEK, Krystynę BROSZ, Krystynę CIUPKĘ, Danutę IWICKĄ, Danutę ZENKNER.

Po odbytej próbie stopień wywiadowcy przyznano dh dh Alfredowi SŁANI i Ryszardowi DOBRZELECKIemu.

Jak widać zrobił się ruch w Kręgu, który miał uatrakcyjnić pracę. Po tzw. akcji letniej doszliśmy do wniosku, że za mało wychodzimy z harcówki a przecież „ ...błękitna przestrzeń, to jest jego dom.”.

Taką próbą wyjścia w „błękitną przestrzeń” były „Andrzejki”. Spotkaliśmy się w dziupli by rozpocząć wróżby i przepowiednie, zadawać zagadki (najczęściej wierszowane a dowcipne), rysować na ścianach cienie i kontury. Zabawa przeciągła się do godzin znacznie zaawansowanych.

Z wierszyków- zagadek:

Cicho wszędzie, głucho wszędzie Wtem głos słychać – co to będzie A za głosem cień i gęba Wszystkim włosy stają dęba Szubienicę wybudował „To dla twarzy bladej” Kto ma myśli tak zbójeckie? Wiecie już? Zbój //MADEJ.//

albo:

Co to za dusza Wśród nas się rusza Czy wiecie co to za szczurek? Ponoć to //REMISZ Jurek// Przyznam się skromnie W ogóle go nie znam Idę więc w masy I plotki zbieram Był na obozie tu Tyle to wiecie Straszył swą gębą Nieletnie dzieci Lecz go rozgrzeszał Druh drużynowy Słynący ze swej Płynnej wymowy.

„DZIADEK” /śpiew/ Szaro na świecie, wiatr jesienny wieje chętnie się dziadek przy ogniu ogrzeje przyszedłem dzisiaj do harcerzy w gości Po znajomości. Przez długie lata żyłem w niepokoju nie widząc nigdzie harcerskiego stroju a dzisiaj widok tej wesołej rzeszy starość mą cieszy

/gadka/ Chodziłem po świecie szukając drużyny gdzie są dziarscy chłopcy i fajne dziewczyny.

Przez osiem lat szukałem zdarłem nogawice wreszcie odkryłem miasto które zwą – GLIWICE.

Miasto to jest dziwne i same w nim cuda jest tu dużo żaków i ich ...Polibuda

Na czele tej uczelni stoi Rektor po raz pierwszy wybrany mimo ciężkiej ręki bardzo jest kochany

A żaki, jak to żaki głośno o tym w świecie głodomory, próżniaki i straszne obwiesie.

Ludek to wesoły swawolny i młody jedni golą głowy inni noszą brody

A jak lenie mówią to jedynie mrówki chodzą pilnie na wykłady by słuchać nauki

Reszta woli białki i uciechy życia karty, kluby, zabawy i ...nadmierne picie.

Są też tacy co nie piją, nie palą żyją bardzo zgodnie weseli i uczynni noszą krótkie spodnie.

Posłyszałem od jednego starszego mieszczana że ta wesoła gromada Kręgiem Starszoharcerskim „ŻAGIEW” przez wszystkich jest zwana.

Każdy z nich chce być lepszy uśmiech wkoło rozdziela a za patrona mają „dziadka” – BADEN POWELLa

Przezwyciężają swe słabości odchwaszczają mowę Polsce i bliźnim służą te druhy morowe.

Kuratorem Kręgu jest postać wszystkim znana bo Wydziału Energetycznego samego – Dziekana.

Któż nie zna Dha WIESZCZKA Gliwic hufcowego harcerstwu od pół wieku szczerze służącego

Opiekunem mają człowieka złotego niezrównanego gawędziarza harcmistrza GRODZICKIEGO

Ten ich wychowuje do dobrego nakłania że anioła by zrobił z niejednego...drania

Jest i drużynowy nawet dość morowy gdyby nie „kazania’ no i „drętwe mowy”

Wielka Rada Kręgu tu powiedzieć muszę przechowała do czerwca liczne „martwe dusze”.

Po przybocznym ślad zaginął za to Jadzia i dwie zastępowe harcerki, że – „łobleci” dziewczęta morowe

Zastępowych było wielu jak liści na lipie wspomnę o „Dyziu filozofie” i o „Krwawym Ślipie”

Jest „Zbój” Kazik także jeden Adam pozwólcie, że odsapnę bo za długo gadam

Są wreszcie dwaj funkcyjni co się „wychowują” ex sekretarz i gospodarz co wzrostem szyk psują.

Później Kręgu gromada przeze mnie lubiana „Trzy Budrysy”. „Ciocia”, „Swatka” reszta nie ma miana.

Druhen w Kręgu wciąż przybywa jakby jakaś zmowa A płci „brzytkiej” na lekarstwo... będzie...drużynowa

Idą w życie radośni młodością pogodni bądźmy dla nich pobłażliwi i ich krótkich spodni.

**I ROCZNICA KRĘGU.**

Z dokumentów został rozkaz i zdjęcia z mojego albumu, a zdjęcia robili: Julek, Jacek potem też Jurek. Ten rozkaz przytoczę bez skrótów. //Druhny i Druhowie !// //W dniu dzisiejszym obchodzimy uroczyście rocznicę istnienia// //naszego Kręgu Starszoharcerskiego. Przez pełnych dwanaście// //miesięcy w radosnej pracy dla dobra młodzieży, krzewiliśmy// //najpiękniejsze idee, dawaliśmy przykład ofiarności, spłacając// //w ten sposób dług zaciągnięty przed laty w Z.H.P.// //Naszą płonącą „ŻAGWIĄ” zapalaliśmy serca i umysły, wskrze-// //siliśmy ogień prawdziwej miłości i służby ojczyźnie i bli-// //źnim. W świat ponieśliśmy nie w słowach lecz w czynach// //wezwanie naszego patrona Roberta BADEN POWELLa:// //.... zostawcie świat choć trochę lepszym niż zastaliście”// //W tym uroczystym dla nas dniu, składam gorące i harcerskie// //podziękowania wszystkim członkom Kręgu za ich pracę, trud// //codziennych i szarych harcerskich dni.// //Czuwaj !//

//Drużynowy// //podpisał// //Jan ŻELIŃSKI H.R.//

Mamy gości, herbatę i mnóstwo ciastek. Humory są aż za dobre. Po oficjalnej części zbiórki, goście i część członków Kręgu idzie do domów. Reszta zostaje i kontynuuje „wesoły wieczór”. Kazik, MADEJ, Julek SIDZIŃSKI i Basia GNIZA ryczą w niebogłosy. To też świadczy o dobrym przeżywaniu minionego roku. Reszta im od czasu do czasu wtóruje. Czasem ktoś nieśmiało próbuje zaśpiewać. Zresztą do tradycji już należy, że Krąg śpiewał oględnie mówiąc – średnio. Ale za to jak napisałem, niektórzy nadrabiali to siłą głosu. Były też różne występy ogniskowe. Siedzieliśmy, śpiewali, cieszyli się, dojadali resztek (to co pozostało po ciastkach), a czas leciał jak zwariowany i aniśmy się nie obejrzeli jak zrobiła się wczesna godzina ranna, no może przed ranna. Było bardzo swojsko, niezapomnianie, jednym słowem fajnie (tzn. klawo).

Krąg się zżywa, konsoliduje, tworzy się prawdziwa rodzina. Rodzą się przyjaźnie, które przetrwały czas. Rok ten charakteryzuje się także intensywną pracą na niwie zdobywania wiedzy i praktyki działalności harcerskiej w tym jak się wydaje bardzo potrzebną pomocą w realizowaniu zadań Hufca Gliwice-Miasto. W końcu oswoiliśmy nasze otoczenie do munduru harcerskiego (młodzieżowego), który nie koniecznie jest związany z dziewczynką czy chłopcem, a może być także noszony przez pracownika nauki, inżyniera czy studenta kończącego studia, a więc ludzi dorosłych i poważnych. Myślę, że każdy z członków Kręgu ma swoje przeżycia i przemyślenia tego roku, więc nietaktem by było stawianie przysłowiowej kropki nad i.
 * Zakończony rok istnienia Kręgu** charakteryzował się przede wszystkim uformowaniem oblicza tego Kręgu, utarczkami z naleciałościami wypaczającymi idee harcerstwa stworzonego przez dh Andrzeja MAŁKOWSKIego i dh Olgę DRAHANOWSKĄ-MAŁKOWSKĄ. Jeszcze w grudniu tego roku, drużynowy wypowiada się na łamach „Drużyny” na temat wychowania patriotycznego w harcerstwie. Wydawać by się mogło, że jest to kwestia bezdyskusyjna, ale pamiętać musimy o czasie, w którym działalność powinna być „internacjonalistyczna w treści i narodowa w formie”.
 * ROK DRUGI I NIE OSTATNI.**

-1958 - PLAN PRACY KRĘGU STARSZOHARCERSKIEGO „ŻAGIEW” im. gen. R. BADEN POWELLa. Zastęp II. Barbara GNIZA

Za względu na specyficzny charakter pracy Kręgu Starszoharcerskiego, na co składa się działalność wśród młodzieży starszej, powyżej 20 lat, młodzieży studiującej na wyższej uczelni technicznej, reprezentującej różne Wydziały, pochodzącej z różnych stron Polski, wreszcie uzależnionej czasowo od zajęć na uczelni, domów akademickich i stołówek, jak również szukając nowych, bliższych i społecznie przydatniejszych form pracy przy pełnym zachowaniu warunków, zainteresowania i wyżycia się, jestem w stanie przedstawić ogólny, ramowo – problemowy plan pracy Kręgu. Realizacja tego plany, rozpracowanie, zależy od całego Kręgu na pograniczu zastępów i jakby pewnych sekcji „sprawnych” Na rok 1958 planujemy następujące działy pracy kręgowej:

1.Sekcja historyczna. /gromadzenie zbiorów, pamiątek, zdjęć, wydawnictw, zapisków, opowiadań, gawęd, materiałów dotyczących ZHP szczególnie na terenie naszego miasta – GLIWIC/ 2.Sekcja artystyczna. /zbieranie pieśni, tańców, opowieści, wierszy, skeczów, różnych materiałów, opracowywanie własnych, organizowanie harcerskich występów, ognisk itp./ 3. Sekcja metodyczna. /opracowywanie zajęć harcerskich, dyskusje, ćwiczenia, szkolenie itp./ 4.Sekcja obozowo – gospodarcza. /opracowywanie dokumentacji biwaków, obozów i ich elementów np. kuchnia, magazyn, sprzęt itp. kryteria wyboru miejsca i in./ W planie znajdą się wreszcie wszystkie ważniejsze elementy pracy harcerskiej do realizacji w Kręgu. Czuwaj ! Drużynowy podpisany Jan ŻELIŃSKI HR.

Nie jest ten plan pracy zaadresowany, ale wydaje się, że był on wykonany na żądanie Władz Uczelni i prawdopodobnie Hufca, my natomiast kontynuowaliśmy zbiórki Kręgu tzw. towarzyskie. Po Andrzejkach, rocznicy Kręgu, przyszedł czas na świętowanie Bożego Narodzenia. Skończyły się ferie zimowe i 7. stycznia spotkaliśmy się w dziupli na Wigilijce. Jeszcze przed wyjazdem na święta do domów, losowaliśmy kręglarza, któremu mamy przygotować prezent pod choinkę. Warunki były następujące: prezent ma być mały, tani i dowcipny. Gliwiczanie przygotowali choinkę, każdy przyniósł coś do jedzenia, a Jaśka KONOPACKA przy-niosła kutię. Kto żyw musiał tej kutii „skosztować” tzn. zjeść kilka łyżek, po czym wszyscy siedzieli cicho zamuleni tą kutią, a pracowały intensywnie żołądki. Jak nieco przetrawiły te potworne ilości kalorii, zaczęliśmy śpiewać kolędy, składać sobie życzenia i w ogóle zrobiło się ciepło i domowo, może lepiej rodzinnie. Drużynowy przebrał się za murzyna, może to był jeden z Trzech Króli. W każdym razie nie miał kłopotów z ustaleniem komu składał życzenia, całując w czoło. Na choince wśród dekoracji wisiały, nie dosłownie, ale zrobione z bristolu trzy główki z charakterystycznymi cechami każdego z Budrysów, a ponad to każdy był we własnym kolorze. Tak rozpoczął się nam rok 1958. Krąg jest żywym organizmem, więc jedni przychodzą inni odchodzą. 4 lutego, rozkazem L.1/58 na własną prośbę zostaje zwolniona dh Zosia STACHYRA a ponad to z Kręgu zostają zwolnieni: dh dh Maria PISZCZYK, Leonard ROGALSKI, Lucjan SZREK, Zdzisław JACYNA oraz Witold MUSZYŃSKI. Ten ostatni zostaje zwolniony karnie za łamanie Prawa Harcerskiego. Zawieszono w funkcji członków Kręgu: dh dh Jadwigę DUTKIEWICZ-BĄK, Kamilę WALAWENDER, Wojciecha KAMIŃSKIEGO i Eugeniusza BOBCA. Szkoda. Jest to dość ciemna strona Kręgu. Zrozumiałe jest, że studenci kończąc studia i co najważniejsze opuszczając Gliwice i wówczas wypisują się z Kręgu (miejmy nadzieję, że nie z ZHP). Także jest zrozumiałe, że na skutek konieczności poświęcenia więcej czasu nauce nie mogący brać udziału w życiu Kręgu w tym szczególnie w zbiórkach, proszą o zwolnienie. Przykre jest natomiast pozostawienie Kręgu w niepewności i nie interesowanie się życiem Kręgu objawiające się np. nie przychodzeniem na zbiórki. Ale Krąg ma też jaśniejsze chwile. Przyjęto na okres próbny: dh dh Marię JANTAS, Tadeusza BIAŁKA (jak pamiętamy wcześniej zwolnionego z Kręgu), Marka DENKOWSKIego i Andrzeja SOWĘ. Drużynowy występuje do J.M. Rektora z prośbą o zezwolenie na należenie do Kręgu dh. Gabrieli SZAŁAS, żony Jasia. Do Kręgu, zgodnie z Regulaminem Wewnętrznym, mogą należeć studenci i pracownicy Politechniki, oraz absolwenci pod warunkiem pełnienia funkcji. z poza tego grona mogą należeć do Kręgu osoby, którym J.M. Rektor udzieli pozwolenia na przynależność. Znowu Krąg się reorganizuje. w miejsce dotychczasowych siedmiu zastępów powstaje sześć nowych. a to:

Zastęp I. Krystyna BROSZ Krystyna CIUPKA Jadwiga DUTKIEWICZ-BĄK Grażyna FILEK Elżbieta PREC Kamila WALAWENDER Ewa WYSOCZAŃSKA Danuta ZENKNER

Zastęp II. Barbara GNIZA Hanna GRYGLEWICZ Maria JANTAS Izabela MIKOŁAJCZAK Zofia SZCZEPANEK Krystyna ZYZAK

Zastęp III. Gabriela SZAŁAS Teresa HENNEL Janina KONOPACKA Barbara KOZERA Danuta IWICKA Urszula SMOLIŃSKA

Zastęp IV. Tadeusz BIAŁEK Marek DENKOWSKI Ryszard DOBRZELECKI Maciej GRYCZMAŃSKI Wojciech KAMIŃSKI Jacek PIECZYRAK Juliusz SIDZIŃSKI

Zastęp V. Janusz FRĄCZEK Marek MIGURSKI Lucjan RYDEL Zbigniew SKOCZEK Alfred SŁANIA Andrzej SOWA Karol WOLSKI

Zastęp VI. Janusz BARANEK Andrzej BĘCZKOWSKI Jacek HACZEWSKI Kazimierz MADEJ Jerzy REMISZ Jan SZAŁAS

W dotychczasowej praktyce Kręgu, zastępowi byli mianowani i to na podstawie najwyższego stopnia harcerskiego lub ci co byli drużynowymi w drużynach młodzieżowych hufca (na ogół to się pokrywało). Pozostały skład zastępu stanowili pomocnicy zastępowego, pełniący funkcje w drużynach młodzieżowych hufca. Ten nowy podział nie brał pod uwagę takich kryteriów. Zastępy miały sobie wybrać zastępowych i nazwę. Drużynowy proponuje zachowanie niektórych dotychczasowych nazw zastępów, ale nie jest to konieczne.


 * DZIEŃ MYŚLI BRATERSKIEJ.**

Rozkaz L.2/58 przypadający na dzień 22 lutego był następujący:

//Druhny i Druhowie !// //Dzisiaj w uroczyście obchodzonym na całym świecie// „//D n i u M y ś l i B r a t e r s k i e j”, łączymy się my-// //ślami przy ogniskach i kominkach harcerskich z młodzieżą skautową// //wszystkich kontynentów.// //Od dawien dawna żeński ruch skautowy przeżywa 22 lutego corocznie// //swój wielki pięknie nazwany „Dzień Myśli Braterskiej” Niech nasze myśli rozbiegną się na krańce świata do kolorowych// //i białych sióstr i braci, którzy w codziennym trudzie i twórczej// //radości pełnią ofiarnie służbę ideii skautowej. Pomyślcie, że pod// //Lilii znakiem zespala się dziś przyszłość ludzkości – młodzież,// //ta najbardziej czynna, postępowa i prawa, która za cel postawiła sobie// //zostawić świat choć trochę lepszym, czcząc czynami pamięć// //urodzin Wielkiego Skauta i skromnego człowieka Roberta BADEN POWELLa.//

//Czuwaj !// //Drużynowy// //podpisał// //Jan ŻELIŃSKI HR.//

Krąg wyszedł z dziupli palić ognisko. Spadł śnieg, ale co tam. Można bawić się radośnie i w śniegu. Była wyprawa na biegun i odszukiwanie pochowanego pod śniegiem Białego Budrysa, był bałwan, ale nie uosabiał któregoś z druhów jak to niektórzy sugerowali. Było bardzo radośnie, a zarazem tak jakoś na swój sposób poważnie. Może to jest właśnie ta myśl braterska.

JAKIE MA BYĆ OBLICZE KRĘGU?

Odrodzone Harcerstwo, które opierało się na zasadach Skautingu badenpowellowskiego z akcentami patriotycznymi a także religijnymi, nie mogło być tolerowane w kraju o ustroju jak się wówczas mówiło Demokracji Ludowej. Na czele Władz Związku czy to na szczeblu Kwatery Głównej czy Katowickiej Komendy Chorągwi stali członkowie PZPR. Trzeba było coś zrobić, żeby to harcerstwo nie odstawało od założeń ustrojowych. Jak się dziś wydaje rozpoczęto podważać zasady skautowe. Odbywało się to różnymi sposobami z wykorzystaniem np. prasy instruktorskiej. Wychodziła wówczas gazeta przeznaczona dla instruktorów, a jak przypuszczam także dla harcerzy starszych, nosząca tytuł „Drużyna”. W kwietniu na łamach tej gazety zostaliśmy zaatakowani, jako Krąg noszący imię Generała sir Roberta BADEN POWELLa. Generalnie chodziło o to, że Twórca skautingu był generałem Angielskich Sił Zbrojnych walczących w Afryce z Burami. Atak polegał na „dobrej radzie” byśmy zmienili patrona z walczącego w wojnie zaborczej po stronie sił imperialistycznych na kogoś bardziej przystającego do naszej rzeczywistości. Dla przykładu takim właśnie „przystającym” był patron Politechniki - Wincenty PSTROWSKI. Proszę nie pomyśleć, że mam coś przeciwko PSTROWSKIEMU, ale nie doszukałem się nigdzie jego chociażby dalekich koneksji z nauką. Odpisaliśmy na artykuł w Drużynie po poszukiwaniach materiałów źródłowych w Ambasadzie Angielskiej. Przytoczyliśmy kilka ocen cech osobowych w tym głębokiego patriotyzmu i oddania Ojczyźnie sir Roberta BADEN POWELLa, a przede wszystkim pokazaliśmy istotę jego metod wychowawczych, wypracowanych głównie właśnie w Afryce. To chłopcy, nie przywykli do trudów przebywania w warunkach tropikalnej puszczy, ginęli nie tyle z okrucieństwa Burów, co ze skrajne-go wyczerpania i nie przystosowania. To nasunęło myśl, żeby wychowanych w cywilizacji miejskiej chłopców, nauczyć przebywania w zgodzie z przyrodą i dawania sobie rady w każdych, nawet bardzo skrajnych warunkach. Pamiętam, że naszą odpowiedź zakończyliśmy troszkę ironicznie. Mianowicie stanęliśmy w obronie sir BADEN POWELLa, że nie mógł znać nauki LENINA o wojnie sprawiedliwej i nie sprawiedliwej, bo gdyby znał tą naukę, to niechybnie odmówiłby Królowej wyjazdu do Afryki. Mimo naszych wątpliwości, artykuł się ukazał co jak się potem okazało, zjednało nam kilku przyjaciół. Dostaliśmy nawet pocztówkę z zachętą do obrony naszego stanowiska w sprawie Patrona Kręgu. Może będzie okazja, żeby pokazać jak los styka ludzi. Spotkaliśmy w Toruniu autora tejże kartki pocztowej.


 * DZIEŃ HARCERZA.**

Marzec upłynął pod znakiem przygotowań do uroczystych obchodów Dnia Harcerza. Program, po wielu dyskusjach i „udoskonaleniach” przewidywał, że w auli Politechniki (tzn. przy ul. Konarskiego 22, piętro niżej niż nasza harcówka) pokażemy zaproszonym gościom coś jakby dzień na obozie harcerskim. Nazywało się to wieczornica harcerska. Przygotowania szły dość opornie. Na tzw. generalnej próbie właściwie nikt tak do końca nie miał opanowanej swojej roli. Drużynowy za to przy stawianiu namiotu został mianowany **PUCHATKIEM**. Chatka Puchatka stała, więc musiał być i Puchatek. Byliśmy już jakby w komplecie. Trzy Budrysy wisiały na sznurze namiotowym (te same, które na wigilijce wisiały na choince), Puchatek miał chatkę i Mały w prawie nowym mundurze. Aha nie wytłumaczyłem skąd się wziął Mały. Już dobre kilka miesięcy temu Janusza FRĄCZKA, harcerza o posturze no powiedzmy WOŁODYJOWSKIego (...”dał ci Pan Bóg postać mizerną”) nie wiadomo dlaczego nazwano Małym, ale tak już zostało.


 * WIECZORNICA 23 KWIETNIA.**

Przychodzi wreszcie 23 kwietnia, dzień św. Jerzego patrona harcerzy. Pamiętamy, że harcerki obchodziły swój dzień 22 lutego. Były to tradycje, kiedy jeszcze w Polsce był Związek Harcerek Polskich z własną Kwaterą Główną i Związek Harcerzy Polskich także z własną Kwaterą Główną. Szczęśliwie dla nas zjednoczyło się to wszystko jako koedukacyjny Związek Harcerstwa Polskiego z jedną Komendą. Drużyny jednak do dzisiaj są żeńskie i męskie mimo, że Licea są koedukacyjne. W ten prosty sposób obchodziliśmy w Kręgu uroczyste dni dwa razy w roku. Więc 23 kwietnia w godzinach popołudniowych, aula napełniła się gośćmi. Na scenie stał namiot i była dekoracja imitująca góry. W kącie „kręcony” ręką oboźnego zegar, pokazywał uciekający czas. Zagrała trąbka pobudkę i obóz się ożywił. Z namiotu wychylił się komendant, oczywiście w piżamie. Teraz już wszystko potoczyło się wartko. Apel poranny z prawdziwym meldunkiem (przyboczni: Zosia i Kazik meldowali Puchatkowi), rozkaz (czytała Danka IWICKA) i przywitanie się komendanta z uczestnikami obozu.

A rozkaz L.3/58 z 23 kwietnia 1958 r. był taki:

//Druhny i Druhowie !//

//W dniu dzisiejszym obchodzimy uroczyście nasze święto „DZIEŃ HARCERZA”// //w gronie rodzin, wychowawców i przyjaciół.// //Po całej Polsce o tej godzinie, palą się głownie i sypią skry// //ognisk harcerskich a w nieboskłon płynie pieśń.// //Wydobytą przed rokiem z popiołów zła iskrę, rozpłomieniliśmy// //żarem naszych młodych serc, gorących serc.// //Dziś już jasnym blaskiem palącą się żagwią zapalamy serca i umysły// //jednoczące się w tym co dobre i szlachetne.// //Dziękuję Wam wszystkim za Wasz trud, wyrzeczenia i poświęcenie,// //za serdeczną przyjaźń i szczerą harcerską atmosferę, jaka towarzy-// //szyła przez cały rok naszej pracy.// //Nie ustawajcie w pracy nad samym sobą, w pomocy bliźnim, szukaj-// //cie przyjaciół, bądźcie wierni naszemu Prawu i Przyrzeczeniu// //Harcerskiemu i pamiętajcie o wskazaniu naszego patrona Robrta BADEN// //POWELLa „ zostawcie świat choć trochę lepszym, niż go zastaliście”// //Dziękuję wszystkim za pomoc w przygotowaniu wieczornicy, a za// //specjalny trud i rzetelny wysiłek udzielam pochwały:// //Dh Januszowi FRĄCZKOWI// //Dh Krystynie ZYZAK// //Dh Hannie GRYGLEWICZ// //Dh Juliuszowi SIDZIŃSKIemu// //Dh Jerzemu REMISZowi// //Dh Izabeli MIKOŁAJCZAK//

//Czuwaj !// //podpisał// //Jan ŻELIŃSKI phm.//

Tak zupełnie po cichutku, bez rozgłosu, wyszło na jaw, że mamy drużynowego **podharcmistrza.**

Potem w czasie tej wieczornicy było jedzenie, układanie planu dnia, zajęcia, wreszcie ognisko z gawędą dha GRODZICKIEGO i zabawą (takimi grami i zagadkami ogniskowymi, które prowadził Mały) i różnymi skeczami ogniskowymi. Może to było artystycznie nie na najwyższym poziomie, ale obrazowało nasze ogniska W końcu, gdy dzień się już pochylił ku zachodowi wszyscy stanęli w braterski krąg. J.M. Prorektor JANUSZ z Małżonką i prof. FRYZE i harcmistrz GRODZICKI i prof. ZARZYCKI i my wszyscy podaliśmy sobie splecione dłonie i jakoś tak cicho i wzruszająco zaśpiewaliśmy „..idzie noc....”.



Wzruszenie nie bardzo pozwalało na takie głośne, pełne śpiewanie. Szczególnie tym starszym harcerzom. Ale to nic i tak było swojsko i pięknie. A noc rzeczywiście nadeszła, ale nam do spania było daleko. Uprzątnęliśmy dekoracje i wszystko co na scenę było przyniesione z dziupli, potem usiedliśmy (kto mógł jeszcze zostać) i długo w bardzo poważnym nastroju, ale radosnym przez udaną wieczornicę Kręgu, siedzieliśmy razem. Było nam naprawdę dobrze. Nawet nie pamiętam czy coś tam śpiewaliśmy czy mruczeli pod nosem.

1 maja Krąg wystąpił na pochodzie. Było nas 13 osób, szliśmy z hufcem, ale duchem i zachowaniem byliśmy chyba najmłodsi. Dh WIESZCZEK obdarował nasze druhny żonkilami.

A obowiązkiem Puchatka było wymyślanie mruczanek. Pomagał mu w tym trochę Mały. Po śmierci dha GOLCZEWSKIego opiekowaliśmy się trochę dziećmi i żoną zmarłego (chyba najbardziej Julek), więc po pochodzie byliśmy z nimi w parku i na huśtawkach.



Postanowiono, że we wrześniu Krąg wyjeżdża na obóz. Wydarzenie! Jeszcze nie zdecydowano jaki to będzie obóz i gdzie, ale wszystko wskazywało na obóz wędrowny i to w górach, więc należało zdobyć trochę „ogłady”, a i kondycji też. Z tą kondycją u studentów, żywionych w stołówkach wg receptury: „i tak zjedzą wszystko”, nie było najlepiej. Czasem trzeba było nadrabiać miną. Na obóz zgłosiło się aż 25 osób. Zapadła decyzja Gorce i Pieniny od 1.IX do 14 IX 1958 r. Wystąpiliśmy do Rektora o dotację i została nam ona przyznana, więc sprawy finansowe niejako „spadły nam z głowy”. Trzeba było pomyśleć o sprzęcie, a nade wszystko o przygotowaniu nas do tej trudnej bądź co bądź wyprawy. Postanowiono, że drużyna obozowa będzie miała zbiórki także w czasie wakacji.


 * BIWAK NA BEZCHLEBIU.**

W sobotę 31 maja jakoś tak wczesnym popołudniem w bardzo niemiły (jak na wiosnę) bo deszczowy czas, wybraliśmy się kilka kilometrów od Gliwic na sobotnio-niedzielny biwak. Bezchlebie to jakby oceniać wg dzisiejszych kryteriów, była to miejscowość „weekendowa” z jakimś tam „oczkiem wodnym” prawdopodobnie zalewisku po wyrobiskach górniczych. Ale lasy były fajne i co najważniejsze, można było do nich dojść na piechotę. Wyszliśmy (i wrócili) w składzie: drużynowy Puchatek przyboczny Mały Biały Budrys Bęc Maryna (tak nazwaliśmy Marysię JANTAS) Danusia IWICKA Grażyna FILEK (od tego biwaku Żarłok) Jurek REMISZ Marek DENKOWSKI chyba już wówczas Młodzik Mały Zbyszek SKOCZEK Julek SIDZIŃSKI –Szalona Pałka Razem jak policzyłem nogi i sumę podzieliłem przez dwa to wyszło mi, że było nas 11 osób. Wytrawny podharcmistrz wyszukał wyśmienite miejsce na biwak, ale za chwilę zjawił się leśniczy i uświadomił nas, że nie bardzo uchodzi jak biwak rozbija się w młodniku. Każdy „dębczak kosztuje 1,50 zł”. Przenieśliśmy się niebawem na miejsce wskazane przez pana leśniczego i tutaj bez dalszych perturbacji rozbiliśmy namioty. A pamiętać trzeba, że ówczesne namioty były bez podłóg i nie bardzo chroniły od deszczu. Trzeba było bardzo uważać, by np. nie potrzeć dachu, bo natychmiast pojawiały się w tym miejscu kropelki wody. Z tej przyczyny, rozbicie namiotu nie było taką zwykłą czynnością. Biorąc pod uwagę względy estetyczne Puchatka, który nie rozstawał się ze sznurkiem jako przyrządem mierniczym, proste czynności, stawały się ceremoniałem. Ale udało się w końcu uporać z martwą materią i mogliśmy zasiąść do ogniska. Dobrą atmosferę zatruli nam trochę miejscowi chuligani, ale przy pomocy pana leśniczego, który przyszedł ze strzelbą i wytłumaczył im, że mają sobie pójść. I poszli. Pan leśniczy pozostał na naszym ognisku i nawet opowiedział nam co nieco o tych terenach, o tych lasach, szczególnie jaka ważną rolę pełniły w czasie Powstań Śląskich. W nocy mieliśmy warty, ale było spokojnie i bez żadnych zakłóceń. Ranek wstał piękny. Przygrzało słoneczko, więc mogliśmy się wykąpać i pograć w piłkę. Jako zadośćuczynienie za wejście w młodnik w godzinach przedpołudniowych mieliśmy dyżury w pilnowaniu tego młodnika przed niedzielnymi turystami. Na szczęście nie trzeba było nikomu perswadować, że nie można tutaj rozkładać się z kocykiem i oczywiście z wyżerką. a jak chodzi o wyżerkę, to Grażyna błysnęła niespotykanym talentem i została ŻARŁOKIEM. Wieczorem, w drodze powrotnej poszliśmy na mszę św. w kościele św. Jerzego w Łabędach i już bez żadnych większych przygód dotarliśmy do Gliwic. Aha! Puchatek zaprzyjaźnił się z „bratnimi duszami” czyli z cyganiątkami.

W Kręgu w dalszym ciągu trwa „ruch osobowy”. Rozkazem L.4/58 z 3 czerwca 1958 r. zostają zwolnieni z Kręgu dh dh: Jadwiga DUTKIEWICZ-BĄK, Kamila WALAWENDER, Eugeniusz BOBIEC, a z okresu próbnego zwolniono: Andrzeja SOWĘ i Danutę ZENKNER. Szkoda. Za to przyjęto na okres próbny dh dh: Irenę GŁOGOWSKĄ, Teresę WOŁOSZYŃSKĄ, Józefa KOSSECKIego, Józefa JARKO, Stanisława MYDLARZa, Stanisława FOBERa i Lucjana MACHURĘ. Po okresie próbnym przyjęto do Kręgu dh dh: Grażynę FILEK, Elżbietę PREC, Danutę IWICKĄ, Krystynę CIUPKĘ, Krystynę BROSZ, Marię JANTAS, Tadeusza BIAŁKA, Marka DENKOWSKIego. Przyjęci na okres próbny zostali przydzieleni do zastępów.

21.VI. w Gliwicach zorganizowano wianki. Z Kręgu było 4 osoby (wliczając w to Puchatka). Lało, było dość chłodno i nie bardzo się to udało, tak w ogóle, więc opisy zostawimy na przyjemniejsze okazje.

W dalszym ciągu Krąg prowadzi zajęcia harcerskie w drużynach młodzieżowych. Swatka w swojej drużynie (Nr 1) przeprowadza bieg na stopień ochotniczki. Pomagał im trochę Mały, więc dziewczyny zaczęły to kojarzyć. Bez sensu.


 * ROCZNICA OBOZU w ZŁATNEJ.**

Postanowiono już wcześnie, że pojedziemy na biwak i tak troszeczkę powspominać. 19 lipca Biały i Czarny Budrys wraz z Jurkiem REMISZEM, na dworcu w Żywcu dosiadają się do pociągu, którym jadą: Puchatek, Żarłok, Bęc-Maryna i Mały. Robi się nam swojsko i wesoło. Puchatek obiecał, że wypożyczy w zaprzyjaźnionym AZSie namioty dla całego składu osobowego biwaku. Wsiadając do pociągu, byłem zdziwiony, ze na półkach nie ma bagaży, ale zostałem upewniony, że są to „namioty szwedzkie”, zajmujące bardzo mało miejsca i że są schowane w plecakach. Nie do wiary i też nie uwierzyłem, ale nie przeszkodziło to dalszej podróży. Sytuacja się powtórzyła w Żywcu, gdzie pytano Puchatka o namioty. Zanotować należy jeszcze fakt, że odbierając Żarłoka od Ojca w Bielsku na dworcu, zapewniliśmy go, że Grażyna nie będzie głodowała. O naiwności ! Czasem rzuca się takie nieopatrzne zobowiązania. Dojeżdżamy do Rajczy i stąd dochodzimy do Złatnej. Tutaj okazuje się, że te szwedzkie namioty to pałatka w plecaku Puchatka. Drugą pałatkę miał Jurek, trzecią Mały. To już coś. Rozpalamy ognisko. Jest ciepło i nastrojowo. o północy dochodzą Jaśka KONOPACKA i Basia KOZERA. Puchatek mówi o Prawie, Przyrzeczeniu, Krzyżu harcerskim i w ogóle tak bardzo poważnie. Ale chwila jest poważna i nie zamącamy jej żadnym śpiewaniem. Słychać tylko dokładane gałązki i trzask palonego drewna. Gwiazdy też świecą po cichu. W takich chwilach rodzi się lub wzrasta wielka przyjaźń. Trzeba jednak było trochę pospać. Pałatki uprzednio zostały zszyte w kształt worka, na spód położone zostały koce i takież koce pozostały do przykrycia (oczywiście wewnątrz tego worka lub jak kto woli koperty). Trzeba było tylko w to wejść. Wchodzący pierwsi nawet sobie chwalili pomysł, ale już następni mieli pewne kłopotu. Przestrzeń była wypełniona, a na zewnątrz pozostał Puchatek. Oczywiście padła z jego strony deklaracja, ze się prześpi na drzewie, ale został zakrzyczany: „dlaczego ma mieć lepiej niż my”. i wszedł do koperty, ale „wybuliło” Bęc-Marynę, która spała tak trochę na Małym, trochę na Czarnym Budrysie. Ale wszyscyśmy „spali”.

Po mszy św. w Ujsołach, Basia, Jasia i Jurek musieli wyjechać na kontynuację praktyk wakacyjnych. Jurek pozostawił nam swoją pałatkę do dyspozycji. Dzień był bardzo ładny, więc dopiero pod wieczór wyszliśmy na Lipowską. Tutaj spotkaliśmy znajomych z Politechniki i znowu powtórzyła się opowiastka o szwedzkich namiotach. Ulokowaliśmy się na nocleg w kosodrzewinie najciszej jak tylko było można, mając z jednej flanki Puchatka z saperką a z drugiej Małego z toporkiem. W nocy obudziła nas Krasula, która nie wiedząc o nas, weszła w krzaki w poszukiwaniu trawy. Puchatek przemówił do niej ciepłym słowem i poszła sobie. Ale nie dane nam było pospać. Zaczął padać deszcz. Cały dobytek wrzuciliśmy do worka z pałatek, flankowi złapali wór i biegiem do upatrzonej wieczorem drewutni. Tutaj dopiero był komfort. Pod głową i plecami pniaczki i drewienka przygotowane na opał, a obok za ścianą jakieś zwierzaki, prawdopodobnie krowiny hałasowały na swój sposób. „Przespaliśmy” do późnych godzin porannych tak, że jak przychodzili do schroniska jacyś turyści, udawaliśmy, że na kogoś czekamy. W końcu, koło południa wybraliśmy się na Pilsko. Po drodze spotykamy WOPistów, którzy oczywiście nas legitymują, ale po „zwięzłym” wytłumaczeniu się przez Jasia, bez przeszkód dochodzimy do Hali Miziowej. Rozbiliśmy biwak na stoku po jednej stronie strumyczka, a po drugiej zabrali się do rozbijania namiotu jacyś turyści. Ustawiliśmy na kamieniach kociołek i zaczęliśmy gotować makaron. Po chwili kamienie strzeliły i z naszego wrzątku pozostały smętne resztki. Gotowanie rozpoczęliśmy od początku i szczęśliwie, po upływie niezbędnego czasu, potrawa była gotowa. A była to potrawa niespotykana. Makaron został okraszony smalcem ze skwarkami, a ponieważ Krystynie była potrzebna menażka z porzeczkami z cukrem (przygotowana na deser), całą zawartość wrzucono do makaronu. Wszyscy musieli! zjeść przeznaczone porcje i to nawet z apetytem. W tym czasie jak my przygotowaliśmy niepowtarzalny w smaku makaron, turyści z naprzeciwka, dawno zjedli, przespali się i wybierali się na spacer. Na deser przełknęliśmy tą pigułkę. Jeszcze poszliśmy na szczyt Pilska. Po drodze „targaliśmy” znalezioną w kosodrzewinie drabinę, żeby na szczycie być wyżej niż jest napisane na tablicy. Ale tego rekordu nie pobiliśmy, bo szli jacyś turyści i nie wypadało nam iść z tą drabiną. Wieczorem schodzimy do Korbielawa. Oczywiście jak to przed 22 lipca. We wsi jest zabawa mocno zakrapiana alkoholem. Cichcem wchodzimy na „skalną półkę”. Rozbijamy nasz wypróbowany już „sprzęt do spania” i pod cudownie rozgwieżdżonym niebem spędzamy noc bez przygód. Nic to nie znaczy, że Mały (pamiętamy flankowy z toporkiem) obudził się na kupie kamieni z głową w jeżynach. Nic to. Spało się wyśmienicie. Po spędzonym nad rzeką dniu, po południu opuszczamy Beskid Żywiecki i wracamy do domów. Po drodze jest nas co raz mniej, a do Gliwic dojeżdża Puchatek sam. Biały Budrys został „SQUAW” Puchatka i Małego.


 * WYPRAWA NA BABIĄ GÓRĘ.**

13 sierpnia wybraliśmy się na Babią Górę. My tzn. Jasiu Puchatek, wszystkie Budrysy i Kazik (chłopak Kolorowego Budrysa), Danusia IWICKA, Fredek SŁANIA i Mały. Namiot pożyczony w Komendzie Hufca został „opłacony” 1000 pytań na temat Kręgu. Gdzie oni żyją? Czy nie lepiej byłoby przyjść do nas i trochę pobyć w Kręgu? A w ogóle to o co tu chodzi? Mamy zastanowić się, co po wakacjach będziemy robili dla hufca. Myślę, że dwa lata prowadzenia tylu drużyn gliwickich chyba wystarczy. Wyjechaliśmy z Żywca pociągiem do Hucisk, a potem doszliśmy do Markowych Szczawin. Tutaj zostawiliśmy w schronisku cały nasz dobytek i szlakiem dla ludzi (w odróżnieniu od Akademickiej Perci) wyszliśmy na Babią. Co niektórzy nawet na kawałek triangula. Było pięknie, chociaż z kondycją nie najlepiej. Na noc rozbiliśmy nasz namiot poniżej schroniska. Namiot był co prawda 4 osobowy a nas było 8, ale zrobiliśmy przed wejściem taką „absydę” i jakoś pomieściliśmy się. Zresztą w upychaniu się na małej przestrzeni mamy już doświadczenie. Pogoda była cudowna, ale jak zwykle na Babiej w nocy coś sikło i było bardzo ślisko. Schodząc w dół wszyscy wywijali koziołki. Tylko Puchatek z Małym trzymali się kociołka i jakoś szli bez szwanku. Do czasu. Puchatkowi coś podbiło nogi, wyfrunął w górę i runął sromotnie na ścieżkę. Niesiony kociołek okazał się mało sztywny. Nie było by nic w tym nadzwyczajnego, gdyby nie stłuczone i to dość poważnie kolano Jasia. Skautową metodą zostało owinięte chustą, ale zawsze pozostało niebezpieczeństwo jakiegoś większego urazu. Słoneczko prażyło bez miłosierdzia, więc jak doszliśmy do Hali Śmietanowej za wybawienie uznaliśmy żentycę, którą nas bardzo serdecznie, gościnnie a obficie częstowano. Skutek był wiadomy (szczególnie dla częstujących). Jak na horyzoncie pokazał się jakiś krzaczek, chór głosów odzywał się: „mój, mój, mój – nie patrzcie”. I nie patrzyliśmy, tylko cierpieli w cichości. Schodziliśmy do Wideł. Tutaj dopadła nas potworna burza. Na skraju wioski schroniliśmy się pod dach jakiejś chałupy. Chwilę tak staliśmy, ale gospodarze zaprosili nas do środka, a po chwili rozmowy z nami, poczęstowali nas wspaniałymi ziemniakami z kwaśnym mlekiem czy maślanką. Coś pysznego i nie makaron. Przespaliśmy się na strychu na sianie, a rano z gospodarzem poszliśmy na skróty do Suchej Beskidzkiej. Gospodarz mówił, że spieszy się do kościoła na sumę i mimo, że był od nas poważnie starszy, gonił przez pola jak zając, a my z wywieszonymi językami na brodzie - za nim. Jak się okazało już w Suchej, to nie suma dawała mu taki popęd, ale gospoda, oczywiście przed sumą, a może nawet zamiast, chociaż nie wiadomo. Zaszliśmy do krewnych Jasia. Zostawili swoje ciężary i poszliśmy do kościoła, właśnie na sumę. Po powrocie zastaliśmy stół zastawiony obiadem i żeby „nie robić afrontu gospodarzom”, zjedliśmy wszystko do końca. W pociągu okazało się, że kupiony na Hali Śmietanowej owczy ser, niesiony przez Małego w menażce na plecaku, a z narażeniem życia broniony przez Krystynę przed pożarciem, został na kredensie w Suchej. Pamiątką po nim jest nie zniszczalna plama na plecaku Małego.


 * OBÓZ WĘDROWNY w GORCACH i PIENINACH.**

Na obóz wybrał się skład Kręgu nieco inny niż było to w zgłoszeniu do Rektoratu, ale jak na Krąg to też sporo. a więc byli to:


 * 1) Jan ŻELIŃSKI – komendant
 * 2) Janina KONOPACKA – oboźna
 * 3) Janusz FRĄCZEK – oboźny
 * 4) Zbigniew SKOCZEK - gospodarz
 * 5) Irena GŁOGOWSKA
 * 6) Maria JANTAS
 * 7) Barbara KOZERA
 * 8) Gabriela SZAŁAS
 * 9) Krystyna ZYZAK
 * 10) Janusz BARANEK
 * 11) Marek DENKOWSKI
 * 12) Ryszard DOBRZELECKI
 * 13) Marek MIGURSKI
 * 14) Jerzy REMISZ
 * 15) Juliusz SIDZIŃSKI
 * 16) Jan SZAŁAS
 * 17) Karol WOLSKI



W Rabce 02.09. okazało się, że nie wszyscy umówieni z drużynowym druhowie przyjechali, a przywieźliśmy cały sprzęt, także licząc na nich. Po noclegu w lesie nieopodal Rabki, wyruszyliśmy pod wodzą Jasi, która w tym dniu była oboźną pełniącą swoje funkcję, wyruszyliśmy na Turbacz. Ale nie wszyscy. Drużynowy i kilku co mocniejszych wrócili do Rabki, by odesłać do Gliwic zbędny sprzęt, a przy okazji w góry wziąć zaopatrzenie żywnościowe w tym chleb i ziemniaki. Oboźny zamykający (w tym dniu Mały) miał obowiązek dopilnować pozostawienia miejsca obozowania takim, jakie zastaliśmy. Ci, co szli w pierwszej turze musieli oprócz swoich plecaków nieść także część ciężarów tych, co wrócili do Rabki. Dodatkowo oboźny nazbierał do swojego plecaka pozostawiony sprzęt po biwakowaniu. Trzeba było dopiero wyrabiać w sobie nawyk pozostawiania porządku. To miejsce biwakowania było pozostawione w porządku (sprawdzone przez drużynowego w drodze z Rabki za pozostałymi członkami obozu) Poprzez Słone, Szumiącą i Stare Wierchy doszliśmy do schroniska na Turbaczu. Po drodze Zbyszek zadziwił pracujących górali, swoim akcentem i gwarą (a na co dzień miał akcent raczej kresowy niż góralski). Kto mógł, tzn. kto miał jeszcze siły, poszedł z Małym rozbijać obóz, reszta bardziej zmęczona pozostała w schronisku, odpoczywając i rozgrzewając się herbatą. Jak doszła druga grupa z Rabki, obóz był już rozbity i przygotowywaliśmy małe co nieco. Ponieważ noce zapowiadały się z przymrozkami, trzeba było mocno wymościć ziemię pod namiotami, bo namioty nie miały podłóg. Noc była tak zimna, że na ziemi był szron, ale za to w dzień było całkiem ciepło jak na wrzesień w górach. Rano w dniu następnym, w czasie rannej gimnastyki, która miała bardziej nas rozgrzać niż wygimnastykować, po wyjściu wyżej w kierunku schroniska, ukazały się Tatry w całej swojej krasie. Stanęliśmy jak wryci i w ciszy, by nie zmącić tego, co Pan Bóg tak piękne stworzył, staliśmy jak osłupieni podziwiając panoramę Tatr. W tym dniu mieliśmy zaplanowany wypad na Kiczorę. Wieczorem postanowiliśmy, że idziemy w nocy, a w dzień śpimy. W ten sposób załatwione będą dwie sprawy: zaliczony marsz nocny i może da się trochę pospać i nie zamarznąć. 4.09. rano w czasie gimnastyki, zauważyliśmy w schronisku jakiś ruch. Zwożono jakieś skrzynie i kręciło się dość dużo ludzi. Byli to filmowcy, którzy mieli nakręcić film pt. „Gdzieś pod Turbaczem”. Po jakimś czasie przyszli z prośbą o „wypożyczenie” kilku osób jako statystów. Puchatek wyraził zgodę, część kręglarzy też i poszli zdobywać laury aktorskie, a także fundusze z tzw. epizododniówek, które to fundusze zasiliły naszą kasę obozową. Pozostali w obozie pełnili funkcje gospodarcze. W czasie kręcenia epizododniówki talentem aktorskim błysnęła Jasia, a że miała ogon, więc zamiast gwiazdy została KOMETĄ. Czasem pisało się to COMETA. Po południu przyszli do obozu, wędrujący po Gorcach: Ojciec Marka MIGURSKIego ze swoim kolegą. Szli trasą podobną do naszej, tylko w drugim kierunku. Po dowiedzeniu się o naszym zamiarze wędrowania nocą, przestrzegli nas, że jak dojdziemy do kapliczki, to znaczy, że zabłądziliśmy. Wieczorem, po kolacji zwinęliśmy obóz, ale jeszcze nie wyruszyliśmy w trasę. Na niebie zaczęły się pokazywać jakieś dziwne i niespotykane światła. Wyszliśmy podziwiać to zjawisko i wówczas ze schroniska ktoś nadał alfabetem Mors’ea, że jest to zorza polarna. Jak chcemy na ten temat coś się dowiedzieć, to nas zapraszają pod schronisko. Była to ekipa astronomów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Usłyszeliśmy fascynującą prelekcję o konstalacjach niebieskich wygłoszoną dla nas przez wybitnego uczonego doc. dra KRĘCIELEWSKIego. Nie wiem czy pomogło nam to odróżnić Gwiazdę Polarną od innych, ale to nie ma znaczenia. Było piękne. Dobrze po północy ruszyliśmy w drogę. Puchatkowi „odezwało się” kolano stłuczone przy schodzeniu z Babiej Góry, Bęc-Marynie „wysiadła noga”, Krystynie też coś „wysiadło” i chcąc nie chcąc, trzeba było ich plecaki ponieść. Bęc-Maryny plecak wziął Mały, Puchatkowy zdaje się Młodzik Duży czyli Karol WOLSKI, Krystyny chyba Janusz BARANEK i w ten sposób można już było iść spokojnie, bez obawy o czyjeś zdrowie. Szliśmy w miarę możliwości cicho i bez zapalania latarek. Doszliśmy szczęśliwie do kapliczki. Niestety trzeba było się wrócić. Po krótkim poszukiwaniu odnaleźliśmy miejsce gdzie szlak schodził z polnej drogi na ścieżkę leśną i już teraz bez przeszkód, aż do białego dnia szliśmy na Gorc. Przed południem jakoś doszliśmy do Ochotnicy i wszyscy padli „bez serc, bez ducha”. Może nie wszyscy, bo Młodzik Mniejszy ze Zbyszkiem i chyba Młodzik Duży poszli po zakupy prowiantu. Ktoś też rozpalił ogień pod kociołkiem i gotował jakiś obiad. Reszta spała snem sprawiedliwych. Co się komu śniło tego nie wiem, bo makabrycznych spraw nikt nie opowiadał. Przeżyliśmy ten nocny marsz i już. Wszyscy. Irka GŁOGOWSKA ma kondycję „nie do zdarcia”. Należy odnotować jeszcze jedno wydarzenie. W niedzielę byliśmy w kościółku w Ochotnicy, w mundurach harcerskich z bosymi kolanami. A w kościele był zwyczaj, że wszyscy wierni klęczą przez cała mszę świętą, z kazaniem, czyli około dwóch godzin. Na posadzce był naniesiony butami żwirek i na tym klęczeliśmy. Pokutę mamy odprawioną na długie lata. Po przejściu przez Lubań i Żar nocujemy w Kluszkowcach nieopodal ruin zamku w Czorsztynie. Dyżurnym zastępowym jest Jaś SZAŁAS. Łąka, na której chcemy rozbić namioty ma „miny poślizgowe” po pasących się tu krowach. Zastępowy dyżurny wyznacza „saperów” do rozminowania łąki. Janusz BARANEK i Jurek REMISZ wrócili z obozu wojskowego tuż przed naszym obozem wędrownym, więc mieli pełne głowy różnych wojskowych „zagrań”. Na zarządzenie Jasia SZAŁASa, żeby meldować mu, jeżeli ktoś chce się gdzieś oddalić (bo on musi wiedzieć co się w obozie dzieje) odpowiedzieli następująco: podchodzili do zastępowego dyżurnego i meldowali „.//druhu zastępowy dyżurny I Kręgu Starszoharcerskiego „Żagiew” im. sir Roberta BADEN POWELLa przy Politechnice Śląskiej im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach – Janusz BARANEK melduje się z zapytaniem”//na to padała odpowiedź: „//pytajcie”//. „//Druhu zastępowy dyżurny I Kręgu.....itd. –Janusz BARANEK melduje się z prośbą o pozwolenie pójścia do lasu// Odpowiedź: //„idźcie”.”Druhu zastępowy dyżurny I Kręgu....itd. -.Janusz BARANEK melduje swoje odejście do lasu”.// Po przyjściu z lasu cały ceremoniał się powtarzał i tak w kółko. Biedny Jasiu wpadł sam w swoje sidła. Namioty stały ustawione równiutko pod sznurek (Puchatkowy). Przed namiotami stał „barometr” czyli kamień powieszony na sznurku i zaczepiony o krzywy patyk. Na kamieniu była instrukcja odczytywania pogody:


 * kamień suchy – pogoda bez deszczowa
 * kamień mokry – pada deszcz
 * kamień się kołysze – wieje wiatr

W ten sposób każdy, kto przechodził obok, mógł mieć pełny obraz pogody.

Spływ Dunajcem do Krościenka. Tutaj rozbijamy obóz w ogrodzie krewnego Puchatka, co pozwala nam na wypady na Sokolicę i do Wąwozu Homole.





12.09. za miastem, ale prawie w drodze na Trzy Korony rozbiliśmy na „płaskowyżu” nasz obóz. Wszystko toczyło się normalnie. Sznurek, odstępy między namiotami jednakowe itp. itd. bez względu na to, co wypadnie jako dno namiotu, czy górka, czy dolinka. Tak się złożyło, że namiot komendy tzn. Puchatka, Zbyszka – gospodarza i Małego, ustawiony został z dołkiem „w nogach”. W nocy polało dość dobrze. Obudził nas Zbyszek, który „wczesnym rankiem” (może była czwarta, a może trzecia nad ranem) siedział właśnie „w nogach” namiotu, wylewał Jasiowym trampkiem wodę zebraną w dołku i śpiewał na całe gardło: „//płyń barko moja....”.// Jak to skwitował Puchatek po przebudzeniu się, opisywał nie będę. Teraz pieszo przechodzimy niejako pod prąd na Trzy Korony i Macelak znowu na znane nam już miejsce w Kluszkowcach. Tym razem zastępowym dyżurnym jest Janusz BARANEK, a ponieważ w tzw. międzyczasie krowy korzystały z tego miejsca w sapera musiał się zabawić Jaś SZAŁAS. Ale bez złośliwości i w pełni humorystycznie. Przez Dębno, gdzie zwiedziliśmy zabytkowy, drewniany kościółek XV w. i usłyszeliśmy od księdza proboszcza historię kościółka, który powstał jako wotum zbójnickie. Jest to zabytek klasy 0 szczególnie ze względu na XVI w. polichromię. Autentyczną do dziś. Dalej przez Waksmund dotarliśmy do Nowego Targu i nad Białym Dunajcem rozłożyliśmy obóz niedaleko Ludźmierza. Przeżyliśmy zadziwiającą mszę św. w kościele po drugiej stronie Dunajca, do którego szliśmy przez wodę (po uprzednim zdjęciu butów i skarpet). Zadziwiającym był śpiew miejscowych górali na dwa a nawet trzy głosy i ich stroje ludowe. Tak się nam szczęśliwie trafiło, że był to właśnie dzień odpustu. Nawet dziad, żebrzący obok kościoła był ubrany po góralsku i mówił swoje żebracze kwestie, charakterystycznym wierszem. Nawet Puchatek nie miał takich rymowanek. Janusz BARANEK i Jurek REMISZ byli w tym dniu kucharzami. Nawet nie nadmieniam, że gotowali kaszę, bo to było aż nadto oczywiste. Tak się złożyło, że zabrakło soli, więc przyszli mnie zapytać, co mają robić. (Puchatek z dwoma innymi mocnymi poszli po zakupy i zrobić rozeznanie kolejowe). Było jeszcze tak może ¾ łyżki soli, więc poradziłem, żeby wsypali to do niewielkiej ilości kaszy i poszli dać każdemu po kolei skosztować i zapytać, czy dosolić jeszcze czy nie. Wszystkie odpowiedzi były zgodne: „//Nie! Broń Boże, nie solcie więcej”// Jak doszło do jedzenia tej rzeczywiście prawie nie słonej kaszy, na zarzuty Janusz z Jurkiem odpowiadali zgodnie : //„przecież nie chcieliście byśmy więcej solili”.// Chcąc nie chcą wszyscy kaszę zjedli, tym bardziej, że była z przysmażoną kiełbasą zakupioną wczoraj (prawie spod lady). Co prawda soli w kaszy było mikroskopijnie, ale za to co niektórzy znaleźli ogonki z owoców. Na zapytanie „co to jest?”, Janusz BARANEK z rozbrajającym uśmiechem powiedział: „//jedliśmy z Jureczkiem gruszki a ogonki wypluwaliśmy, więc się mógł któryś znaleźć w kaszy”.// i od tego czasu była to „kasza z wpluwanymi ogonkami”. Wieczorem, przy ostatnim ognisku tego obozu, kiedy nastrój był raczej poważny i tak jakoś szkoda było, że się ten obóz kończy – rozpoczęły się sensacje żołądkowe po jak się okazało nie świeżej kiełbasie. Najpierw w krzaki biegali ci, co żywili się w domu, potem prywatnie, natomiast tych, co byli zahartowaniu w stołówkach studenckich nie ruszyła nawet nieświeża kiełbasa. Po prostu ich żołądki były wytresowane. Wracamy do Gliwic przez Kraków. Zwiedzamy Katedrę Wawelską i w podziemiach Katedry Komendant Obozu odczytuje rozkaz kończący nasze 14 dniowe wędrowanie. W rozkazie są podziękowania, są stopnie harcerski, są sprawności. Jest nutka żalu, że musimy się rozejść każdy do swoich obowiązków, ale i nutka nadziei, że ten obóz scementował wcześniejsze przyjaźnie i że nie mało utworzyło się nowych. Marek DENKOWSKI – Młodzik Mały zdobył stopień wywiadowcy, ale wcześniej przez wystającą z plecaka chochlę, został nazwany ANTENĄ. Zresztą jak pamiętam Młodzik Duży też już nie był młodzikiem, ale mu to zostało. Ze względu na wojskowe zagrania Janusz BARANEK został KAPRALEM. Ten pierwszy obóz Kręgu był jak się wydaje niepowtarzalny.


 * NOWY ROK AKADEMICKI.**

Pierwsza nasza zbiórka powakacyjna, była zbiórką alarmową. Druh drużynowy odczytał rozkaz nadzwyczajny z dnia 09.10.1958 r.

//Druhny i Druhowie !// //Z prawdziwym żalem i bólem przyjąłem wiadomość,// //że dnia z 7 na 8 bm. odszedł na WIECZNĄ WARTĘ// //twórca i pionier ruchu harcerskiego Śp. Hm. R.P. Dh// //Ta d e u s z S T R U M I Ł Ł O.// //Wysokiej klasy instruktor harcerski, gorący patriota,// //wychowawca licznej rzeszy braci harcerskiej i wielki// //przyjaciel naszego Kręgu Starszoharcerskiego.// //Dla podkreślenia Jego zasług wprowadzam na terenie// //Kręgu Starszoharcerskiego żałobę, nakazuję przysłonić// //krzyże krepą.//

//Cześć Jego pamięci !//

//Czuwaj !//

//Drużynowy// //podpisał// //Jan ŻELIŃSKI phm.//

Żałoba obowiązywała do 16 listopada br. Na pogrzebie dha Tadeusza w Poznaniu byli: Drużynowy Kręgu, Krystyna ZYZAK, Danuta IWICKA i Zbigniew SKOCZEK Spotkali się z wieloma Harcerzami przez duże H w tym z dhem KAMYKIEM. Ten doświadczony instruktor **radził nam, byśmy zrezygnowali z gen. Roberta BADEN POWELLa jako patrona Kręgu** i obrali sobie innego lub wcale. Krąg musi istnieć, a toczenie boju o naszego dotychczasowego patrona nie gwarantuje dalszego istnienia Kręgu. Sprawa jest poważna, a może nawet poważniejsza niż nam się wydawało. W Kręgu zapanowała atmosfera przygnębienia, a jeżeli nie, to było całkiem smutno.

Nie zależnie od wydarzeń zewnętrznych w Kręgu znowu zwolnienia i przyjęcia. Rozkazem L.5/58 z 21.10.1958 r. zostali zwolnieni z Kręgu dh dh: Maciej GRYCZMAŃSKI, Jacek PIECZYRAK i Urszula SMOLIŃSKA. Po okresie próbnym zostają przyjęci do Kręgu dh dh: z dniem 31 czerwca Irena GŁOGOWSKA a z dniem dzisiejszym Józef KOSSECKI, Józef JARKO, Stanisław MYDLARZ, Stanisław FOBER.

Krąg w zasadzie od wakacji nie prowadzi już drużyn młodzieżowych, więc następuje rozwiązanie zastępów. Zajęcia mają być prowadzone przez cały Krąg (dotychczas na każdej zbiórce był odpowiedni czas dla zastępów). Zmienia się także charakter zbiórek. Zaczynamy zajmować się uzupełnieniem naszego wykształcenia technicznego o wiedzę humanistyczną. Uczymy się słuchać muzyki (poważnej), patrzeć na dzieła malarstwa, oglądamy filmy (w DKFie) i później o nich dyskutujemy itp.

Z dniem 11 listopada 1958 r. na własną prośbę odchodzi z Kręgu pierwszy przyboczny dh przewodnik Kazimierz MADEJ. Dh drużynowy składa mu podziękowanie za trud, wkład pracy i pomoc w ciężkim okresie powstawania Kręgu na naszej Uczelni. (Rozkaz L.6/58)

Z dniem 02 .12.1958 r. zostają zwolnieni z Rady Kręgu sekretarz dh wyw. Juliusz SIDZIŃSKI, skarbnik dh wyw. Karol WOLSKI, kronikarz dh pionierka Ewa WYSOCZAŃSKA. Mianowano I przybocznym dh wyw. Janusza FRĄCZKA, II przybocznym dh przewodnika Jacka HACZEWSKIego i powołano ich do Rady Kręgu. Powołano do Rady Kręgu: dh dh, sekretarza wyw. Jerzego REMISZa i skarbnika przewodnika Jana SZAŁASa. Po okresie próbnym przyjęto dh Teresę WOŁOSZYŃSKĄ, a na okres próbny dh dh Wojciecha KOSIAKa i Władysława SKALNYego.

Realizacja planu pracy wymagała zmiany organizacyjnej Kręgu. Na zbiórce 21.10 br. zostały rozwiązane zastępy, a za poszczególne działy pracy Kręgu zostają powołani w dniu 02.12 odpowiedzialni dh dh: I przyboczna dh przewodn. Zofia SZCZEPANEK – działalność dla środowiska I przyboczny dh wyw. Janusz FRĄCZEK – działalność harcersko - instruktorska II przyboczna dh trop. Krystyna ZYZAK – działalność kulturalna II przyboczny dh przewodn. Jacek HACZEWSKI – turystyka i krajoznawstwo.


 * II ROCZNICA KRĘGU.**

Trochę było smutno i tak jakoś nie swojo. Zamilkła nasza rozbrykana wesołość. Drużynowy odczytuje rozkaz L.8/58, który nosi datę 11 grudnia 1958 r.

//Druhny i Druhowie !// //W dzisiejszy wieczór kończymy drugi rok działalności naszego// //Kręgu Starszoharcerskiego. Już tylko we wspomnieniach lub na// //kartach kronik będziemy mogli odnaleźć owe radosne chwile,// //które spędziliśmy razem. Powiodą nas one przez szlak naszych// //wędrówek, towarzyszyć im będzie ciepło ognisk kręgowych, szczera// //braterska przyjaźń i ludzka wdzięczność.// //Dziękuję Wam wszystkim za trud i wyrzeczenia, za wierność// //Prawu, Przyrzeczeniu i znakowi lilii harcerskiej, za wiarę w czło-// //wieka, piękno, dobro i prawdę, za czysty i jasny płomień naszej// „//ŻAGWI”, za uśmiech i pogodę ducha.// //U progu trzeciego roku pracy harcerskiej życzę Wam wiele ra-// //dości i sukcesów w życiu osobistym i społecznym, zadowolenia// //w naszej kręgowej gromadzie i długich jeszcze lat działalno-// //ści na szlaku Wielkiej Przygody Harcerskiej.// //dh Krystynę CIUPKĘ// //dh Irenę GŁOGOWSKĄ// //dh Danutę IWICKĄ// //dh Marię JANTAS// //dh Janusza BARANKA// //dh Marka DENKOWSKIego// //dh Karola WOLSKIego// //**Z.H.P. I Krąg Starszoharcerski „ŻAGIEW” przy Politechnice Śląskiej**// //**w Gliwicach.**//
 * 1) //Dopuszczam do Przyrzeczenia harcerskiego ://
 * 1) //Z dniem dzisiejszym zgodnie z wolą większości, przyjmujemy następującą pełną nazwę naszego Kręgu://

//Czuwaj !// //Drużynowy// //podpisał// //Jan ŻELIŃSKI phm.//

Myślę, że nie muszę wyjaśniać dlaczego było nam smutno. Krąg został bez patrona i to przewagą 1 głosu. Chyba tak trzeba było postąpić, nawet gdyby przewaga głosów była za utrzymaniem dotychczasowego patrona. Radośniejszym promykiem mimo mrozu było pierwsze Przyrzeczenie w Kręgu. Było dobrze i składającym Przyrzeczenie będzie się ono kojarzyło dobrze. Jeszcze były Andrzejki. Jak dotychczasowe.

Kronika rządzi się swoimi prawami, jest więc plotkarska, analizuje stany ducha, pokazuje wydarzenia marginalne, które często podnosi do rangi wydarzeń epokowych w końcu nie musi ujmować wszystkiego, a także chronologia nie jest jej koronną zaletą.

Krąg był bacznie obserwowany jak wiemy dzisiaj przez różne instytucje, ale także Władze Uczelni pragnęły mieć jakieś pisemne potwierdzenia obserwacji naszej działalności. Tak więc drużynowy był zobowiązany do przedłożenia odpowiedniego sprawozdania. Ponieważ sprawozdanie to zawiera zwięzłe ujęcie naszych 2 lat pracy harcerskiej, będzie pożyteczne przytoczenia go w całości, bez skrótów. Jeżeli ktoś mniej cierpliwy będzie chciał mieć syntetyczne streszczenie tego, co zostało napisane dotychczas, proponuję zajrzeć właśnie tutaj. Jest tutaj też mowa o pieniądzach, które w kronice zostały po prostu zbagatelizowane.

PODSUMOWANIE 2 LAT ISTNIENIA KRĘGU

//Materiały do analizy i oceny pracy Z.H.P. I Kręgu// //Starszoharcerskiego „ŻAGIEW” przy Politechnice Śląskiej// //w Gliwicach.// //Krąg wznowił swą działalność w dniu 11. grudnia 1956 r.// //przez zwołanie zebrania młodzieży harcerskiej studiującej// //na Politechnice Śląskiej. W zebraniu wzięli udział przedsta-// //wiciele Komendy Miejskiej Org. Harcerskiej Polski Ludowej// //w Gliwicach.// //Nawiązano tym samym do działalności Kręgu Starszoharcerskiego,// //który istniał przy uczelni w latach 1945 – 1947, a którego// //kuratorem z ramienia Senatu był śp. Prof. Michał AFFANASOWICZ.// //Powstały Krąg jest koedukacyjny, przyjęty do Z.H.P., działa// //na terenie Politechniki Śląskiej na podstawie zatwierdzonego// //przez Wysoki Senat i Komendę Hufca Z.H.P. w Gliwicach – Regula-// //minu Wewnętrznego. Kierunek ideowy, metody działania, cel i cha-// //rakter Kręgu, jako jednostki Z.H.P. określa deklaracja ideowa// //Krajowego Zjazdu Działaczy Harcerskich, który odbył się w dniach// //8-10. XII. 1956 r. w Łodzi. Działalność Kręgu przejawia się// //w zbiórkach, pracach, wycieczkach, zebraniach itp.// //Krąg liczy obecnie 40 członków / w tym prawie 50 % stanowią// //druhny/ przyjętych i 9 będących w okresie próbnym. Wśród 40 czł.// //35 jest studentami, 2 asystentami i 3 absolwentami, z 9 członków// //okresu próbnego wszyscy są studentami.// //Na czele Kręgu stoi drużynowy – Jan ŻELIŃSKI, mający do swej// //pomocy t. zw. przybocznych. Pracą Kręgu kieruje Rada Kręgu// //w skład której obok w/w wchodzą inni funkcyjni. z ramienia// //Wysokiego Senatu opiekę nad Kręgiem sprawuje Kurator w osobie// //Pana Dziekana Wydz. Mech-Energetycznego Z. prof. mgr inż. Macieja// //ZARZYCKIEGO.// //Działalność Kręgu w roku 1958 opierała się na planie pra-// //cy zatwierdzonym przez Kom. Hufca w Gliwicach. Obejmował on// //cztery działy a to: historyczno-społeczny, kulturalno-artystyczny,// //metodyczny, obozowo-gospodarczy.// //Realizując plan, Krąg interesował się życiem naszego miasta// //przez dokonywanie t. zw. wywiadu / obserwacja młodzieży specjalnie// //studentów, ich zajęcia, upodobania, zachowanie itp./ Interesowano// //się Klubem Studenckim i jego bywalcami, ciekawym „życiem” mło-// //dzieży szkolnej przed kinami, itp. Urządzono w Dniu Harcerza// //Wieczornicę – widowisko harcerskie, na które zaproszono Władze// //Uczelni, pracowników i studentów, zorganizowano wiele ognisk// //harcerskich, wieczorów dyskusyjnych, muzyki ii. na które zaprasza-// //no młodzież naszej Uczelni. Członkowie Kręgu aktywnie działają// //na terenie drużyn harcerskich prowadząc drużyny, pomagając// //i pełniąc funkcje instruktorskie, organizując zajęcia.// //W 1956 r. zorganizowano 3 dalsze wycieczki górski łącznie// //9 dni biwakowania pod namiotami, 1 wycieczkę nizinną.// //W wakacje urządzono 14 dniowy obóz wędrowny Kręgu pod namio-// //tami obejmujący pasmo Gorców i Pienin realizując specjalny// //program obozu.// //Zdobywano stopnie i sprawności podnosząc kwalifikacje// //instruktorskie, Krąg brał udział we wszystkich uroczystościach// //zebraniach, pracach i akcjach jakie miały miejsce na terenie// //miasta i Uczelni. Bezpośrednim własnym przykładem, formą naszych// //zajęć, kulturą życia codziennego wpływaliśmy na kształtowanie// //się życia studenckiego w naszym środowisku.// //Członkowie Kręgu aktywnie działali zwłaszcza na terenie// //Zrzeszenia Studentów Polskich, którego są członkami,// //a to w Zespole Pieśni i Tańcz, Kółku Fotograficznym,// //Radiowęźle Domów Studenckich, w Radach Wydziałowych itp.// //W programie pracy na rok 1959 uwzględniono takie// //zagadnienia naszej działalności:// //w tej chwili współpracujemy z Z.S.P. nawiązaliśmy kontakt// //z AZS-em, członkowie Kręgu należą do Koła PTTK, chętnie będziemy// //współpracowali i pomagali w miarę naszej przydatności z ZMS i ZMW.// //Zbiorki i inne zajęcia Kręgu nie wliczając ognisk, wycieczek// //uroczystości itp. odbywały się początkowo raz na dwa tygodnie,// //a ostatnio raz w tygodniu. Tylko jeden raz w miesiącu jest// //sprawdzana obecność na zbiórce, udział w innych zajęciach jest// //całkowicie dobrowolny.// //Działalność finansowa Kręgu opiera się na składkach /1 zł.// //miesięcznie z którego 30 gr. pozostaje w kasie Kręgu/, darowiznach// //pieniężnych i w naturze /sprzęt, książki/ oraz dotacji Uczelni.// //Od Uczelni otrzymaliśmy w ciągu swego istnienia /2 lata/// //lokal na izbę harcerską, dotacje na urządzenie obozu wędrow-// //nego w wys. 8100 zł., oraz na inne wydatki /drukowane zaproszenia// //na wieczornicę ii. ok. 400 zł. Rada Uczelniana ZSP przyznała swym// //członkom na obóz wędrowny 3250 zł. i wypożyczyła 3 namioty,// //AZS ofiarował nam 1 piłkę siatkową.// //Krąg wykazuje tendencje rozwojowe, na Uczelnię przychodzą// //harcerki i harcerze ze Szkół średnich, którzy w dalszym// //ciągu chcą należeć do Z.H.P.//
 * 1) //krajoznawstwo i turystyka w szeroko pojętej formie.//
 * 2) //życie kulturalno – wychowawcze//
 * 3) //działalność harcersko – instruktorska//
 * 4) //działalność dla środowiska//

//Czuwaj !// //podpisał// //Gliwice dnia 20.XII. 1958 r. Inż. mgr Jan ŻELIŃSKI phm.//

Do końca zbliża się rok 1958. Mamy nadzieję na lepszy 1959.

A ŻYCIE TOCZY SIĘ DALEJ.

Ramowy Plan Pracy Kręgu Starszoharcerskiego „ŻAGIEW” przy Politechnice Śląskiej na rok 1959

Krąg nasz liczy ok. 50 członków z czego 40-tu to przy- jęci do Kręgu na stałe, a reszta z naboru tegorocznego odby- wa okres próbny, Wśród rzeczywistych członków jest w Kręgu 50 % stanowią druhny. Około 1/3 członków jest w Kręgu od chwili jego powstania t.j. 2 lata, 1/3 ma staż przeszło jeden rok a po- zostali członkowie za stażem mniej od pół roku do roku. Praca Kręgu ma specyficzny charakter ze względu na skład /tylko studentki i studenci Politechniki Śląskiej, asystenci i 3 absolwentów/, działalność przy Wyższej Uczelni akademi- ckiej technicznej, przystosowanie Harcerstwa do wieku, środowiska i potrzeb ogólno-rozwojowych członków Kręgu. Różnorodność wydziałów, lat studiów, miejsca zamieszkania, warunków bytowych, czasu zajęć, stwarza dodatkowe trudności. Mając na uwadze powyższe względy, kierując się zainteresowa- niami członków i opierając się na idei harcerskiej wychowania człowieka „pełnego formatu” przydatnego społeczeństwu doby obecnej ustalono że: a/ zbiórki Kręgu mogą odbywać się raz na miesiąc, ze względu na ćwiczenia, laboratoria, i kolację w stołówkach nie wcześ- niej niż o godz. 19oo, najlepiej we wtorki. b/ w pozostałe wtorki miesiąca członkowie Kręgu bez kontrolo- wanej obecności przychodzą do harcówki na odpowiednio opraco- wane i wcześniej zapowiedziane zajęcia, prace itp. c/ Krąg nawiązując do działalności instruktorskiej i społecznej będzie przeprowadzał zajęcia i specjalne zbiórki na terenie drużyn miasta Gliwic, nie będzie jednak prowadził drużyn z braku czasu, zwłaszcza w okresach egzaminów i zaliczeń co ujemnie odbiłoby się na pracy wychowawczej. d/ Specjalny nacisk w naszej działalności stawiamy na pełniej- sze życie kulturalne członków Kręgu, jako uzupełnienie jedno- stronnego wychowania politechnicznego, na problematykę społecz- ną oraz oddziaływanie wychowawcze na środowisko akademickie. Nadto każdy członek Kręgu w myśl Prawa Harcerskiego obo- wiązany jest do pracy nad sobą, wzorowej postawy etyczno- moralnej, służby ojczyźnie pomocy społeczeństwu i aktywnej działalności.

__W planie pracy uwzględniamy zagadnienia:__ 1.__Turystyka i krajoznawstwo.__ a. poznanie najbliższych okolic Gliwic, popularyzacja tych terenów w środowisku./styczność z ludnością, poznanie jej problemów itp./ b. organizowanie wycieczek w Beskidy w pasma w których Krąg jeszcze nie był – mapki tych tras /ciekawostki przyrodnicze, historyczne itp./ c. przygotowanie tych wycieczek od strony techniczno – organizacyjnej, geograficznej, historycznej, kulturalnej, społecznej itp. d. szczegółowe rozpoznanie trasy przyszłego obozu wędrownego Kręgu pod względem wartości turystycznych, etnograficznych, historycznych, kulturowych itp. 2.__Życie kulturalne.__ a. dyskusje na zgłoszone tematy z opracowaniem wstępu i ich prowadzeniem b. odczyty, prelekcje, opowiadania, gawędy, na różne tematy z różnych dziedzin życia /w Kręgu jak i przez Krąg dla innych np. drużyn/ c. wieczory literackie, poezji, prozy. d. wieczory muzyczne /wprowadzenie, objaśnienie, odtworzenie nagrania/ e. wieczory sztuki – malarstwo. rzeźba, grafika, plastyka / objaśnienia, pokaz, reprodukcji przez epidiaskop/ f. wspólne uczestnictwa w przedstawieniach, seansach filmowych, wystawach, wieczorach autorskich itp. /wzajemna wymiana uwag/. g. kultura fizyczna – historia, rozwój, higiena, sens rekreacyjny ćwiczenia, gry, zabawy, organizowanie, sędziowanie, metoda nauki, prawi- dła, sprzęt, itp. /nauka pływania, jazdy na nartach, posługiwanie się różnymi środkami lokomocji itp./. h. współżycie kulturalno – towarzyskie w Kręgu – czytelnictwo /książki harcerskie i o Harcerstwie/, nauka tańców ludowych, śpiewy, organizo- wanie spotkań np. „Andrzejki”, „Wigilijka” itp./. 3.__Działalność harcersko – instruktorska.__ a. prowadzenie różnych zajęć /biegi harcerskie, zbiórki, ćwiczenia, gry, harce itp./ na terenie Kręgu i drużyn. b. zagadnienie metodyki zdobywania stopni, sprawności, przeprowadzanie praktyczne ich zdobywania. c. organizowanie ognisk, kominków, pokazów /w Kręgu i dla innych/ d. podnoszenie kwalifikacji instruktorskich przez bezpośrednią dzia- łalność i obcowanie z młodzieżą, czytelnictwo, kursy, obozy, wyciecz- ki harcerskie ii formy szkolenia. 4.__Działalność dla środowiska.__ a. wynikające z poprzednich działów pracy /instruktorska działalność w drużynach harcerskich/ b. zapraszanie na niektóre zajęcia o charakterze ogólnym młodzieży akademickiej, instruktorów harcerskich. c. próby zainteresowania się Przedszkolem Politechniki Śląskiej jako pomoc w różnych imprezach, organizowanie zabaw, zajęć w oparciu o metody zuchowe i zaznajomienie z nimi personelu wychowawczego. d. organizowanie z młodzieżą harcerska XI klas, za zgodą odpowiednich Władz spotkań z młodzieżą z gawędą o życiu wyższej uczelni, studiów technicznych itp. e. pomoc Władzom Uczelni w różnych akcjach. //Jak widać jest to plan pracy bardzo ambitny i mobilizujący.//

08.01.1959 r. wigilijka Kręgu. Zwyczajem lat poprzednich: drużynowy, Czarny Budrys i Mały poszli złożyć życzenia i pokolędować do J.M. Prorektora Prof. JANUSZA, J.M. Rektora OCHĘDUSZKI i prof. FRYZEgo, (w kolejności wymienionej). Były to naprawdę wzruszające chwile i jak się dało zaobserwować nie tylko dla nas. Nawet prof. JANUSZ przyjął nas miodem i tortem. W harcówce jak zwykle: ubieranie choinki, kolędy, kutia (tym razem w miarę), ciasto, ciastka, herbata. Miła, rodzinna atmosfera. Wzruszające i bardzo potrzebne tym, którzy są z dala od swych rodzin i często, gęsto właśnie takie rodzinne święta spędzają poza rodziną, czasem nawet samotnie. W ten sposób Krąg stawał się dla niektórych nową rodziną. Dobrze też czasem spotkać się towarzysko bez kłócenia się np. o każdy punkt w planie pracy. W czasie tej wigilijki były też różne „produkcje artystyczne” jak przytoczona niżej

Posłuchajcie słów kilkoro.... //Na melodię: „Nie daleko od Krakowa, oj!”// I W sławnym mieście Gliwice ,oj Przy Konarskiego ulicy, oj Stoi gmach wysoki, szary, oj Historyczny, choć nie stary, oj, oj, oj, oj A historyczny dlatego Że w jego wnętrzu kolego Tam na górze na poddaszu, Krzyki często ludzi straszą Tam Kręglarze „Dziuplę” mają Co wtorek tam zaglądają Gdy chcesz poznać Kręgu dzieje Przeczytaj tę epopeję. Kilkadziesiąt osób liczy Co jeden to głośniej ryczy A prym wiodą Julek z Jackiem, Wespół ze Swawolnym Żaczkiem A Puchatek drużynowy, To chłopak całkiem morowy, I choć czasem dużo gada, Jednak Krąg za nim przepada Specjalnością Puchatka, To jest nastrojowa gadka, Wspomnienia, życiorys krótki, Coś z sentymentalnej nutki. Puchatek z przybocznym druhem, Małym ciałem, wielkim duchem, To jest z prawą ręką głowa, Rady prawie że połowa. Jacek to przyboczny drugi Człowiek młody, chudy, długi, Biedny ten kto nie opatrznie, Dyskutować z Jackiem zacznie. Dwie przyboczne z sekretarzem, No i skarbnik z gospodarzem, To już chyba Rada cała, Opisana tu została. Kronikę Kręgu pisała, Ewa co się Ciotką zwała, Lecz jak rzadko, widzim teraz, Kronika wciąż bliska zera. Dalej idzie Żaba-Mama, Z Ryczącym Jasiem, nie sama, Trzy Budrysy, Scout i Babrałka, Kometa, Szalona Pałka. Strasna Zaba, Bęc-Maryna, Danusia, Żarłok-Grażyna, Kapral co jak fama głosi, Sam BeTeeR w zębach nosi. Jest też Baca Oszkapiały, Młodzik duży, Młodzik Mały, Pałkarze ze swoim wodzem, Co masonów tępi srodze. Był też Kazik Zbójem zwany, Lecz porzucił swe kompany My mu dzisiaj zaśpiewamy, Zbóju zostań razem z nami. Jest Krokodyl rodem z Nilu, Oraz nowicjuszów wielu, I jest jeszcze dużo osób, Lecz wyliczyć ich nie sposób. Teraz przestróg kilka macie, Gdy Gliwice opuszczacie, Baczcie pilnie, która, który, Wybiera się z Wami w góry. Kiedy idzie Bęc-Maryna, Trza dwóch silnych do niesienia, Gdy Grażyna się wybiera, Podwójną żywność zabieraj. Kiedy idzie Janusz Mały, Sam chce nosić obóz cały, Tak jak Sputnik i Puchatek, Oraz Kapral na dodatek. Gdy Ryczący Jaś pojedzie, Myj menażki po obiedzie, Szoruj sprawnie jak automat, Bo herbata ma aromat. Gdy pojedzie Żaba z Wami, Wkrótce zatka Was grzybami, A zaś Żak jak za pokutę, Pieje wciąż na swojską nutę.

Kiedy Julek w góry ruszy, Bierzcie tłumiki na uszy, Wówczas miejsce swoje zmieni, Siedemdziesiąt pięć jeleni. Kiedy w drogę ruszy Zaba, Rycynusu zabrać trzeba, I makaronu unikać Bo powtórzy się Nowy Targ. Gdy Kometa się wybiera, Ekran Polski laury zbiera, Ty zaś w kieszeni gotówkę, Masz za epizododniówkę. Więcej przestróg nie udzielę, Bo nas w Kręgu jest za wiele, By o każdym coś zaznaczyć, A więc proszę mi wybaczyć.

Zbiórki Kręgu niby normalne, ale atmosfera zrobiła się jakaś ciężka. Nie wszystkim odpowiadał styl pracy. Już trochę wcześniej Kazik MADEJ wygłosił swoje poglądy o ckliwości Kręgu i to w jakiś sposób podzieliło zwartą dotychczas gromadę. Może nie tak bardzo, ale zawsze podzieliło.

W starych szpargałach, gdzie przechowujemy „pamiątki” harcerskie, znalazłem pożółkłe kartki, zapisane bardzo koślawymi literami, ale zawierające opis kawałka życia związanego z harcerstwem. Nie dotyczy to bezpośrednio Kręgu, chociaż wiele nazwisk kręglarzy przewija się tutaj i dlatego chciałbym przedstawić atmosferę tamtych dni. Wielu członków Kręgu cały swój nie koniecznie wolny czas poświęcało pracy w drużynach młodzieżowych. Dlatego odważyłem się zacytować tutaj znalezione wspomnienia. //Prawie dwa lata mija od zetknięcia się drużyn ze mną, więc podane tutaj przeze mnie fakty nie będą zaopatrzone w dzień ani miesiąc, będą to krótkie wspomnienia z przeżyć połączonych drużyn 10 i 24, kiedy jeszcze nikt nie myślał o kronice, ale drużyny już istniały.// //Może by było lepiej wyszło, gdybyśmy wspólnie przy ognisku harcerskim, gdzieś na biwaku lub w cichy letni wieczór obozowy wspominali te minione chwile. Przypuszczam, że nic by z tego nie pozostało na trwale, bo gawędziarz jestem lichy, a chociaż piórem władam też niezbyt zręcznie, to jednak zadość uczynię prośbie Waszego obecnego druha Drużynowego phm. TARŁOWSKIEGO// //i piszę.// //Z konieczności muszę wspomnieć co zacz jestem za jeden, skąd się wziąłem w drużynach przy// //ul. GIERYMSKIEGO i dlaczego chcę wspominać o początkach drużyn a nie jednej drużyny.// //Byłem wówczas studentem Politechniki Śląskiej i harcerzem w I Kręgu Starszoharcerskim przy tejże Politechnice. Na wniosek Komendy Hufca Gliwice – Miasto, Krąg „objął” kilka drużyn gliwickich, wystawiając ze swego składu drużynowych, przybocznych a nawet i zastępowych. Trzeba pamiętać, że był to okres bardzo trudny w pracy harcerskiej, więc kręglarze musieli prowadzić nawet zastępy. Innej rady nie było z powodu braku ciągłości trwania harcerstwa.// //Tak się złożyło, że drużynowymi w różnych szkołach zostali zastępowi z Kręgu (najstarsi stopniem) i miedzy innymi na drużynowego w Gimnazjum Nr III wyznaczono dha Adama NIEWIEŃCZA – ćwika, zastępowego zastępu „Patykow” w Kręgu.// //Drużyny w Gimnazjum jeszcze nie było, więc poszedłem z Adamem aby ją założyć. Było to moje pierwsze zetknięcie się z chłopcami starszymi Szkoły przy ul GIERYMSKIEGO, ale nie ostatnie. Był styczeń 1957 roku. Na zebranie (bo trudno to było nazwać zbiórką) przyszło kilkunastu chłopców. Nawet im się spodobało i chyba wszyscy z tych obecnych należeli potem do drużyny.// //Skalał bym się czarną niewdzięcznością, gdybym w tym miejscu nie wspomniał o Pani MISIĄ-GOWEJ, bratniej, harcerskiej duszy, która była współ założycielką drużyny i o której trzeba będzie pewnie jeszcze nie raz wspomnieć, oraz o dhnie ZALCZYK, także nie mały wkład mającej w dziele powstania drużyn.// //Nie dane mi jednak było pracować z Adamem w tej samej drużynie. Przy Szkole Podstawowej istniały drużyny O.H. męska i żeńska oraz Gromada Zuchowa, prowadzone przez wspomnianą już dhnę ZALCZYK.// //Była to praca nie dla jednego, więc „Patyki” złamali się i część poszła do Liceum, a mnie powierzono przejąć drużynę w Szkole Podstawowej dodając mi do współpracy dha wywiadowcę Staszka WALATA jako przybocznego i młodzików Fredka SŁANIĘ i Gienka ŻBIKA jako zastępowych.// //30 stycznia 1957 roku odbyła się I zbiórka drużyny, na której dhna ZALCZYK przekazała mi ok. 40 chłopców. W tym miejscu mam do Was prośbę. Uważajcie dzień 30 stycznia za swój uroczysty dzień, za dzień rozpoczęcia pracy drużyny i kiedyś jak będziecie organizowali w tym dniu uroczystość, to nie zapominajcie o mnie.// //Drużyna została przyjęta na okres próbny i nadano jej numer 10, zaś drużynie Adama 24.// //Zaczęły się dni znojne. W szkole półrocze, a na Politechnice zimowa sesja egzaminacyjna wcale nie wpłynęły dodatnio na pracę drużyny.// //24-ta ruszyła z miejsca i na tym jak na razie się skończyło. Przybocznym w tej drużynie był młodzik Wojtek KANIA zaś zastępowymi GIRAS i KORLACKI, wszyscy z Politechniki.// //W 10-tce nie było dużo lepiej, ale coś się robiło. Odbywały się zbiórki zastępów, były zbiórki drużyny, ale to jeszcze nie było to, czego po nas się spodziewali harcerze i co my chcieliśmy zrobić.// //Gdzieś w marcu, czy kwietniu była w drużynach 10 i 24 wizytacja z Komendy Hufca. Przyszedł do nas dh SMOLIŃSKI, posiedział na zbiórce, pogadał, pooglądał książki i w wyniku tej wizytacji drużyna została przyjęta do Z.H.P. Został też zatwierdzony kolor pomarańczowy i imię Tadeusza KOŚCIUSZKI. W tym miejscu o 24 muszę niestety zamilczeć.// //Byliśmy już pełnoprawną drużyną harcerską, a jeszcze stale „kisiliśmy się” w salach szkolnych nie zawsze mile widziani przez sprzątaczki.// //Wreszcie zrobiło się cieplej. Wiosna zaczynała dawać o sobie znać, więc harcerzom nie wypada się gnieździć w dusznych salach. W tym czasie drużyna liczyła nie wiele ponad dwudziestu.// //Pierwsza nasza zbiórka na „świeżym” powietrzu w lasku za autostradą, zostanie chyba na zawsze w mej pamięci. Przygotowywałem się do niej niezwykle pilnie, a mimo to poniosłem całkowite fiasko. Brak doświadczenia (prowadziłem drużynę po raz pierwszy w życiu) dał się poważnie we znaki. Wyszliśmy do lasku z piłką, chorągiewkami, kartonem z grą KIMA ze znaków drogowych i przygotowaną przeze mnie gawędą na temat: harcerz jest przyjacielem przyrody, poznaje jej piękno i tajemnice. Chłopcy zachowywali się jak rozbrykane stado źrebaków. Nie było takiej siły, która mogła by ich poskromić. Wreszcie wbrew zdrowemu rozsądkowi i logice, pozwoliłem im bawić się w podchody na mokrym jak gąbka gruncie lasu. Tutaj dopiero mogli się wyżyć i nawet sześciu z nich z JASIKIEM i GRABOLUSEM na czele wykorzystało okazję i zwiali w las. Zamiast nudnego opowiadania, którego i tak żaden z nich nie słuchał, trzeba było pokazać im ciekawostki lasu. To zdarzenie mimo, że mnie załamało, dało mi poważne doświadczenie. Zaczęliśmy pracować inaczej.// //Powołałem Radę Drużyny, do której prócz przybocznego i zastępowych (jak pamiętamy harcerzy z Kręgu Starszoharcerskiego przy Politechnice), sekretarza – HAWEŁŁY, kronikarzy - GRABOLU-SA i SAWICKIEGO, gospodarza - SZUSTERA weszli podzastępowi: FILASIEWICZ, CUKIERSKI i DINDORF. Odtąd zaczęliśmy pracować jak normalna drużyna harcerska, tzn. zastępy zaczęli prowadzić chłopcy z drużyny, a ja zająłem się zastępem zastępowych, zaś dotychczasowi zastępowi// //pomagali młodszym druhom w prowadzeniu zastępów. Ta metoda zdaje się „chwyciła”. Zaczęliśmy się lepiej rozumieć. Na zbiórkach zastępów przygotowywaliśmy się do próby na stopień młodzika. Przypominam sobie jedną ze zbiórek zastępu zastępowych (przeważnie odbywały się w Parku Chrobrego). Zostawiłem chłopcom list, który wolno im było otworzyć za kilkanaście minut, po czym sam odszedłem. W liście w sposób dość zawiły była opisana trasa i miejsce dalszego listu. Za listami z opisami trasy doszli wreszcie moi chłopcy do Lasku Chorzowskiego i ani w ząb nie mogli znaleźć ani mnie, (chociaż siedziałem w krzaku o dwa kroki od nich), ani ostatniego listu, który w przeciwieństwie do poprzednich nie był schowany, lecz leżał na samym wierzchu na drzewku. Wreszcie się ujawniłem. Śmiechu było, co niemiara. Na drugi tydzień, kiedy był wyznaczony termin zbiórki, moja Rada chciała mi zrobić kawał. Siedzę sobie w akademiku, a tu wpada do pokoju CUKIERSKI, daje mi zegarek i kompas mówiąc „to się druhowi przyda” i odchodzi bez słowa wyjaśnienia. Czułem w powietrzu jakąś drakę. Chłopaki chcieli mi się odwdzięczyć za „wystawienie” ich w parku w poprzednim tygodniu. Chcieli sobie moim kosztem urządzić klawą zabawę. „Co też to będzie robił drużynowy, jak przyjdzie do parku i nie znajdzie nas. Ale będzie heca”. Chyba tak rozumowali, ale troszeczkę się przeliczyli. Do parku chodziłem zwykle najkrótszą drogą jak słusznie chłopcy rozumowali, tym razem też tak pójdę. Usiedli więc wszyscy na dachu zdewastowanej szatni kąpieliska, wystawili w kierunku akademika czatę i czekają co będzie, kłócąc się przy okazji jak papugi. Jakież było ich zdziwienie, kiedy niepostrzeżony przez nich (chociaż w ogóle się nie ukrywałem, tylko przyszedłem trochę dłuższą drogą) stanąłem pod szatnią i pytam się co robią na dachu. Zabawa im się nie udała, ale metoda pracy z drużyną widać im się spodobała. Pokazano mi potem list z szyfrem, zresztą dość prostym z oznaczonym miejscem gdzie mam szukać szanowną Radę.// //A w tym czasie, gdy Rada Drużyny już jako, tako zaczęła się ze mną rozumieć w drużynie nie działo się najlepiej...........// //Resztę sami wiecie.//

JEDNAK HUFIEC JEST WŁADZĄ

W trosce o przyszłe kadry instruktorskie, Komenda Hufca zaczyna organizować zajęcia dla grupy harcerek i harcerzy, przewidzianych do pracy w drużynach młodzieżowych lub mających otwarte próby na stopnie instruktorskie. Skorzystano z okazji, że jest gotowy zespół instruktorów, którzy potrafią takie zadanie wykonać naprawdę bez konkurencyjnie. Są to hm. Piotr DENEGA – harcerz jeszcze z czasów lwowskich, dwaj bracia Leonard i Tadeusz DENKOWSCY – bracia Marka Anteny, harcerze o nieporównywalnych wiadomościach i inwencji oraz Krzysztof WITKOWSKI – niezrównany turysta i organizator turystyki. Ten zespół instruktorski może poszczycić się nie lada osiągnieńciem, a mianowicie; w dzielnicy robotniczej Zabrza zorganizowali drużynę harcerską z trudnej młodzieży, można powiedzieć z „chłopców z ulicy” i tylko im znanymi metodami z chuliganów, lub kandydatów na takich typów „spod ciemnej gwiazdy” wychowali drużynę wzorowych harcerzy. Część kręglarzy została zapisana do tego Kręgu Pracy Instruktorów Starszoharcerskich z czasem nazwanym „WIR”. Nasz drużynowy zostaje tam instruktorem. Teraz zaczyna się niejako podwójna praca. Stale trzeba podejmować decyzję gdzie skierować swoje zainteresowania i jak wykorzystać czas, którego zawsze jest za mało.

Krąg przeżywa swoje wzloty i „dołki”, ale to chyba jest normalne. Skończył się niejako okres euforii, a zaczął dzień szarej, mozolnej pracy. Właściwie zakończyliśmy akcję pomocy hufcowi w prowadzeniu drużyn młodzieżowych i stąd nasz plan pracy różni się od poprzednich. W pierwszym rozkazie z tego roku czytamy: Rozkaz L.1/59 z 10 marca 1959 r. 1. Wyjątki z rozkazu Komendy Hufca l.10/58 z dnia 20.IX.1958 r. pkt. 6.1. __Przyznanie stopni młodzieżowych:__ Na podstawie prób przeprowadzonych na obozie, przyznaję stopień pionierki: Dh. Krystynie ZYZAK stopień ćwika: Dh. Januszowi FRĄCZKOWI Dh. Ryszardowi DOBRZELECKIemu Dh. Markowi MIGURSKIemu Dh. Jerzemu REMISZowi Dh. Zbigniewowi SKOCZKOWI

Zwolniono z Kręgu na własną prośbę w związku z ukończeniem studiów Dh. wyw. Lucjana RYDLA. Mamy nadzieję, że będziesz o nas dobrze wspominał i życzymy Ci powodzenia w życiu i pracy zawodowej. Przyjęto do Kręgu dh dh Leszka TRZCIŃSKIEGO – ćwika i Antoniego ROBLA – ćwika. Dopuszczono do próby na stopień młodzika dh dh: Józefa JARKO, Stanisława MYDLARZa, i Stanisława FOBERa. Dopuszczono do próby na stopień tropicielki i wywiadowcy dh dh: Danutę IWICKĄ, Krystynę CIUPKĘ, Teresę WOŁOSZYŃSKĄ, Tadeusza BIAŁKA, Marka DENKOWSKIego, Józefa JARKO. Na akcję letnią szkolenia drużynowych wytypowano Dh Danutę IWICKĄ –ochotniczkę i dh Marka DENKOWSKIego – młodzika. Powołano nowy skład Komisji Próby na stopień ochotniczki - młodzika oraz tropicielki -, wywiadowcy w składzie: Przewodnicząca: dh. Janina KONOPACKA pwd. V–ce przewodniczący dh Jacek HACZEWSKI pwd członkowie: dh Gabriela SZAŁAS pion. dh Ryszard DOBRZELECKI ćwik dh Jerzy REMISZ ćwik Drużynowy wystąpił do Komendy Hufca Gliwice-Miasto o rozwiązanie poprzedniej Komisji Prób na stopień pionierki – ćwika i mianowanie nowej w składzie: Przewodniczący dh Jan ŻELIŃSKI phm V–ce przew. dh Jan SZAŁAS pwd członkowie: dh Janina KONOPACKA pwd dh Teresa HENNEL pwd dh Jacek HACZEWSKI pwd dh Janusz FRĄCZEK ćwik

W kwietniu rozkazem L.2/59 z dnia 07.04.59 r. Drużynowy Kręgu powołuje do działalności dwa zastępy i zastępowym pierwszego mianuje dha Janusza FRĄCZKA ćwika z tym, że do końca kwietnia p.o. zastępowego zostaje dh Jerzy REMISZ - ćwik.(//a to z uwagi na odbywanie służby wojskowej przez dha FRĄCZKA – przypisek mój).// Za nieusprawiedliwione opuszczanie zbiórek zwolniono z Kręgu dh dh: Krystynę BROSZ, Elżbietę PREC i Wojciecha KAMIŃSKIego. Za ustawiczne wypaczanie ideii harcerskiej i szkodliwą dla Związku działalność, zwolniono karnie dh młodzika Józefa KOSSECKIego i wystąpiono z wnioskiem do Komendy Hufca Gliwice-Miasto o karne zwolnienie z szeregów Związku Harcerstwa Polskiego i cofnięcie stopnia.

Niestety takie sytuacje w Kręgu też miały miejsce i jak się później okazało, uratowało to istnienie Kręgu, a nawet bezpieczeństwo osobiste członków Kręgu. Przeżywamy inwigilację Kręgu, różnego rodzaju naciski (np. żądanie wykazu członków Kręgu należących do PZPR), prowokacji itp. KW PZPR w Katowicach dyskutuje nad działalnością Kręgu, a 24 członków Kręgu jest przesłuchiwanych w komisariacie M.O. w Gliwicach. Niektórzy nawet kilkakrotnie, a drużynowy ponad to jest przesłuchiwany przez przedstawiciela Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Jak widać nie była to atmosfera sprzyjająca spokojnej, systematycznej pracy wychowawczej.

Na św. Jerzego Krąg wybrał się na wycieczkę, może biwak do Żernik. Na ten biwak nie może pójść Puchatek, więc odprowadza wszystkich ze łzą w oku. Pierwszy raz na biwaku Kręgu jest technika, a mianowicie telefony polowe. Jedzenie w normie, tzn Żarłok jest w formie. Jurek- Scout trzyma się blisko Comety. Na biwaku jest też nowy nabytek Kręgu – Zdzisław DUCH.

Krąg idzie w niewielkim składzie (7 osób) na pochód 1-Majowy tuż przed Gronem Profesorskim Politechniki z J.M. Rektorem prof. Stanisławem OCHĘDUSZKĄ na czele. Było to bardzo miłe, że Politechnika zaakceptowała nasz Krąg, bo tak należy interpretować ustawienie nas w szeregach Politechniki i to na czele.

W czasie Igrców na placu przed Wydziałem Górniczym Krąg pali ognisko i Puchatek z Małym prowadzą gry i zabawy dla dość licznie zebranych mieszkańców Gliwic. Krąg się pokazuje, jako działający na terenie Politechniki.

Rozkazem L.3/59 z dnia 26 maja 1959 r. w związku z przerwaniem studiów na Politechnice Śląskiej zostaje zwolniony z Kręgu na własną prośbę dh Antoni ROBEL – ćwik. Także na własną prośbę zostaje zwolniony z funkcji II przybocznego i z Kręgu dh Jacek HACZEWSKI pwd i dh. Zbigniew SKOCZEK ćwik. W/w zostali oddelegowani do dyspozycji Komendy Hufca. Drużynowy Kręgu składa im podziękowanie za dotychczasową współpracę i życzy im wiele radości i sukcesów w życiu osobistym. Do Kręgu zostaje przyjęty dh Zdzisław DUCH – ćwik.

Na zbiórce na początku czerwca został odczytany następujący rozkaz, który cytuję dosłownie, ponieważ ma zasadnicze znaczenie w krótkiej historii Kręgu.

//Gliwice dnia 02. czerwca 1959 r.//

//__R o z K a z L.4/59__// //z dnia 02 czerwca 1959 r.//

//W związku z moją rezygnacją z funkcji drużynowego Kręgu// //Starszoharcerskiego „ŻAGIEW” i zgodnie z wolą większości, występu-// //ję do Komendy Hufca Gliwice-Miasto z wnioskiem o mianowanie// //p.o. drużynowego dh. ćwika Jerzego REMISZa.// //Zamykam tym samym dziewięćsetpięciodniowy okres działalności// //Kręgu, walki, wzlotów i upadków.// //Dziękuję Wam wszystkim, którzy dzieliliście ze mną smutki// //i radości naszych wspólnych poczynań. Dziękuję za ciepło Waszych// //ognisk, za serdeczną przyjaźń i ducha braterstwa skautowego.// //Życzę Wam wszystkim i mojemu następcy zadowolenia w ofiar-// //nej i pełnej znoju pracy instruktorskiej, nie ustawajcie w pra-// //cy nad sobą dla dobra bliźnich i Ojczyzny. Nieście wysoko naszą// //ŻAGIEW, ten symbol energii, światła i ciepła – ten promień nadzieii// //lepszych dni.//

//... zostawcie świat choć trochę lepszym// //niż go zastaliście....//

//i C z u w a j c i e !//

//Drużynowy// //podpisany (-) J T ŻELIŃSKI phm// //„P U C H A T E K”//

Jakikolwiek komentarz byłby nietaktem. Krzywdzącym nietaktem. Wpływ na taki bieg wydarzeń miała Komenda Hufca i posłany przez nią do Kręgu dh harcmistrz GREGOROWICZ i stąd tytuł tej części kroniki.

PAMIĘĆ JEST SELEKTYWNA I W DODATKU ZAWODNA.

Od tego miejsca już nie będę cytował rozkazów ani innych dokumentów, bo ich po prostu nie znalazłem. Szkoda, bo jak mi się wydaje zacytowanie dokumentów pozwala pokazać wydarzenia bez naleciałości związanych z „figlami” naszej pamięci lub subiektywnymi odczuciami. Z konieczności od tego miejsca, całe moje opowiadanie o dalszych losach Kręgu będzie odtworzeniem historii z pamięci i prywatnych zapisków, które raczej są komentarzem do wydarzeń niż opisem faktów. Prawie nie możliwe jest śledzenie losów członków Kręgu, wykazu osób i czasu pełnienia funkcji przez poszczególnych członków Kręgu. Z góry za to przepraszam. Nie będę mógł też nic napisać na temat np. obozu wędrownego w Bieszczadach, bo na nim nie byłem, a jak się orientuję miał miejsce taki obóz. Myślę, że uda się tą lukę zapełnić opowiadaniami uczestników tego obozu, chociaż opowiadania są tak ulotne.


 * Drużynowym został Jurek REMISZ – ćwik.**

Tak patrząc na tego skromnego, nieśmiałego i bardzo solidnego chłopaka, podziwiam jego odwagę. Nie była to sprawa prosta przejęcie Kręgu po Puchatku. Szczególnie trudne wydawały się kontakty studenta z Władzami Uczelni, bo np. inny jest też autorytet studenta niż pracownika dydaktycznego wobec tych Władz. Także autorytet rówieśnika, a w wielu przypadkach młodszego, nie jest taki jak by tego wymagało kierowanie tymi rówieśnikami. a jednak Jurek się odważył i jak można powiedzieć po latach, wywiązał się z tego zadania wyśmienicie. Wyratował tym jak się wydaje istnienie Kręgu. Ogół Kręgu zdawał sobie sprawę z tych uwarunkowań dalszego istnienia. Zresztą Puchatek odchodząc, zaklinał na wszelkie świętości, by nie unosić się jakimiś ambicjami i kto może niech pozostanie dalej w Kręgu. Dotyczyło to głównie „zdziesiątkowanych” do 50 % Budrysów wliczając w to Małego.

Równolegle do naszego Kręgu prowadził kurs drużynowych Krąg Pracy Instruktorów Starszoharcerskich „WIR”. Było to utrudnienie, bo część kręglarzy tutaj musiała „wykazać się inwencją” i na jakieś pomysły w naszym Kręgu już nie było miejsca. Z drugiej strony była to pewna pomoc, bo drużynowy Kręgu „ŻAGIEW” mógł liczyć na doświadczenia zdobyte właśnie w „WIRZE”. Jak sobie przypominam, w tym Kręgu Instruktorów byli członkowie „Żagwi”, którzy mieli otwarte próby instruktorskie, a więc Hania GRYGLEWICZ, Marek DENKOWSKI i Janusz FRĄCZEK i oczywiście Jan ŻELIŃSKI (który nie miał jeszcze otwartej próby na harcmistrza, ale był). Nie było to wiele osób, ale wpływ „WIRU” na działalność naszego Kręgu był duży.

Po szoku, jaki przeżyliśmy w związku z odejściem Puchatka z Kręgu, przyszły szare dni pracy na Uczelni. Sesja letnia nie dawała większych szans na refleksje. W „WIRZE” przygotowania do obozu a właściwie kursu drużynowych trwały już od początku roku. Na wiosnę odbywa się bieg harcerski na stopień młodzika, w którym funkcje „sędziów” na punktach kontrolnych pełnią Puchatek i Mały. Program kursu a nawet porządek każdego dnia był szczegółowo rozpracowywany, by nie uronić żadnej chwili i tak z krótkiego czasu obozu. Zresztą „WIR” to szkoła DENKOWSKIch, gdzie istnieje zasada, że najlepsza improwizacja to improwizacja przygotowana. Drobiazgowość, nawet co do szczegółów, a w ogólności dyscyplina wojskowa. Tak powinno być i to w marę możliwości staraliśmy się przeszczepić w Kręgu.

W szpargałach odnaleźliśmy luźno napisane, na pożółkłym papierze, dwie strony rękopisu, które jak się domyślam były napisane do kroniki. Ponieważ nie wiadomo mi, aby kronika Kręgu kiedykolwiek była napisana, więc pozwalam sobie przytoczyć je bez zmian i poprawek (a chciałoby się to i owo napisać inaczej, tzn. krótszymi zdaniami i bardziej po polsku)

//Zaczęliśmy nowy rok pracy. To „pracy” brzmi troszeczkę fałszywie, ale brzmi i to jest najważniejsze. 6.X. jak zwykle o godz. 19////00// //zeszliśmy się w Dziupli, ale było nas jakoś mikro. Przed zbiórką zrobiliśmy krótki plebiscyt na temat: kto będzie, a kogo nie będzie. Jakież było moje zdziwienie, gdy przytoczyła się BABRAŁKA (nie wliczona do limitu) potem NABIAŁEK (także nie wliczony) i wreszcie już przed samym rozpoczęciem zbiórki (z punktualnym opóźnieniem oczywiście) zjawił się owacyjnie witany, sam mistrz nad mistrze w gotowaniu „kaszy z wpluwanymi ogonkami” – KAPRAL.// //Zbiórka odbyła się w dość pogodnym nastroju (przypuszczam, że był to tzw. wisielczy humor, bo sesja jeszcze a raczej już trwała, no i wiadomo prawie wszyscy „walczyli”).// //Na wstępie ANTENA odczytał wypocony przez SCOUTA rozkaz po obozowy, pisany słowem starodawnym a sprośnym i nakazującym ĆWIKowi za nie przybycie na obóz, klęcząc na grochu zjeść płatki owsiane z czymś tam piekielnym, przywiezionym z obozu.// //Krzywił się chłopak, wykręcał, a usprawiedliwiał, ale COMETA wykonawczyni woli SCOUTA, była nie ubłagana. Zaksztusił się raz i drugi, ale jadł i byłby chyba padł trupem, gdyby nie przybył mu z odsieczą (czyt. z potężną gębą i i nieskończenie pojemnym żołądkiem) oczywiście niezawodny KAPRAL.// //Jak już było jedzenie, to atmosfera wytworzyła się raczej swojska, bowiem wiadomo jak ktoś z Kręgu rusza szczękami to albo może jeść, albo opowiadać – ploty oczywiście. a tak się to działo, że żadna szczęka nie zaznała spoczynku. Dowiedzieliśmy się (o dziwo), że podobno będzie kronika z obozu.// //Ale oto WÓDZ NACZELNY zasiadł przy kominku i chciał uspokoić swych wasali piosenką. JAŚ RYCZĄCY coś zaczął, część się włączyła, ale ostatni nie wypłoszony szczur trząsł się jak w febrze, słuchając tego co ktoś nieświadom rzeczy, nazwać mógłby śpiewem. „Papier na muchy” też był. a jakże.// //Zaczęła się dyskusja na temat planu pracy, którego projekt Jurek w pięknych słowach zobrazował.// //Czego tam nie było, trudno powiedzieć. Była więc Służba Ziemi Śląskiej, przez organizowanie drużyn harcerskich do wykonywania zwiadów, wywiadów ect. ect. Krotko mówiąc – rozeznanie Ziemi Gliwickiej wraz z PTTK i Muzeum i opracowanie przewodnika („chiński ochotnik” – ANTENA). Była i rekrutacja, były wspomniane czwartki wtorkowe, uświadamianie przyszłych kandydatów na studia, było też szkolenie tzn. sprawności i stopnie, a na końcu akcja z niewidomymi.// //Każdy sobie inaczej wyobrażał realizację tego planu, tylko w jednym byliśmy zgodni. Po pytaniu „kto to zrobi?” zalegała śmiertelna, niczym nie zmącona cisza. Sytuację zawsze ratowali „chińscy ochotnicy” i tak zbiórka się zakończyła. O dziwo, nawet i godzina była jakaś taka nie kręgowa, a już w Dziupli zrobiło się ciemno.//

Po wakacjach jak zwykle zaczął się Krąg rozkręcać dość powoli, ale Andrzejki już były przeprowadzone wg wypróbowanej receptury. Otóż nie. Krąg poszedł do teatru na „Białą Wilczycę” w ramach tzw. „odchamiania się”. Nowe Twarze pojawiły się w Kręgu. Trzy dziewczyny: Biruta, Ania i bodajże Teresa oraz chłopak który przyszedł w mundurze obwieszonym jak choinka i z chustą z frędzelkami. Został FRĘDZEL-KIEM. Jak mi się wydaje wszyscy byli z Chorzowa.


 * ZIMOWISKO NA WIELKIEJ RACZY.**

Od 10. do 18. II. Krąg jedzie na zimowisko na Wielką Raczę. Widać jest to ulubione miejsce biwakowania Kręgu. Zimowisko jak zimowisko. Spanie, jedzenie, narty, rozmowy, gry, zabawy, spanie, jedzenie.....Byłoby bez celowe, gdyby było tak monotonnie, żeby nie można było z takiego zimowiska przywieźć jakichś wspomnień. Otóż tym razem to Mały, a może trochę też Nabiałcio stali się tematem do opowiastek. Zimowisko rozpoczęło się w czwartek, a w sobotę po pracy, Mały „wybrał się” na Wielką Raczę. Każdemu wolno tym bardziej, że są tam przyjaciele i co gorsze jeżdżą na nartach. Wbrew przestrogom doświadczonych turystów, może nawet żeby pokazać, że moje będzie na wierzchu, po przyjeździe pociągiem do Rajczy żwawym krokiem doszedł do domu p.p. PETERMANÓW, właścicieli schroniska. Nie pomogły namowy p. PETERMANOWEJ. Uparty (instruktor harcerski) w jasną, a potem ciemną noc, sam poszedł w góry i to zimą. Po kilkakrotnym błądzeniu w ciemności i wyczerpaniu fizycznym do granic przyzwoitości, doczołgał się wreszcie do schroniska. Tutaj o mały włos byłby został pod drzwiami do rana, bo dobudzenie kogoś graniczyło z cudem. Powodem tego był Nabiałcio, który przyszedł nie dużo wcześniej, idąc graniami ze Zwardonia. Dwa szczęścia, to już nieszczęście (z nadmiaru). Co wówczas usłyszeli po kolei jak przyszli, po prostu nie nadaje się do publicznego powtórzenia. Z zimowiska Cometa musiała wyjechać trochę wcześniej. Mały, któremu kończył się urlop w poniedziałek, też musiał wyjść ze schroniska wcześnie i dogonił Cometę jeszcze przed stacją kolejową, bo ta złamała przy zjeździe nartę. Razem dojechali do Katowic. Reszta zakończyła zimowisko 18 lutego jak było planowane.. Zimowisko zapamiętaliśmy jako „wyczyny indywidualistów”. Na najbliższej zbiórce zostały zapisane i potwierdzone podpisami deklaracje o rozsądnym zachowaniu się w górach, szczególnie w zimie.


 * KUCZÓW.**

Wreszcie od 28 czerwca do 28 lipca jest Kurs Drużynowych w Kuczowie koło Miotka za Koszęcinem. Żeński obóz – także kurs drużynowych rozbił swoje namioty w Zielonej po drugiej stronie Miotka. O tym obozie nic bliższego powiedzieć nie mogę, bo nie wiem. U nas Puchatek jest oboźnym, Mały instruktorem wychowania fizycznego i artystycznego. W związku z tym „gra” na trąbce pobudki (szalenie lubiane przez uczestników), capstrzyki i od czasu do czasu, co tam trzeba.



Na tym kursie jest też Marek DENKOWSKI – Antena.





We wspomnieniach wiążą mi się z tym kursem takie wydarzenia, których uczestnikami lub autorami byli kręglarze. Otóż w przeddzień bitwy pod Grunwaldem uczestnicy kursu na podwórku szkolnym odtworzyli przebieg bitwy jako partię szachów. Antena z dwoma jeszcze uczestnikami kursu byli sprawcami tego widowiska, a Mały z Puchatkiem z okna szkoły (na piętrze) robili „podkład muzyczny”.









O atmosferze tego obozu-kursu drużynowych niech świadczy takie wydarzenie. 15 lipca jest ognisko, specjalnie przygotowane na tą okazję. Dh prof. JANOWSKI rozpoczyna gawędę słowami króla JAGIEŁŁY: „zalisz to cały Zakon tu leży” i popłynęła opowieść o tamtych bohaterskich bojach, o umiłowaniu Ojczyzny, o ofierze krwi, ale i o przebaczeniu i nie dochodzeniu za wszelką cenę wynagrodzeń krzywd. Po gawędzie z pewnym strachem, że zostaniemy w śpiewie sami, zaintonowaliśmy „Nie rzucim ziemi” i okazało się, że pieśń została podchwycona i gromkim echem odbiła się od szumiących cicho drzew.

Cisza wkoło, noc panuje głucha Ogień syczy, skry ku niebu lecą Las nie szumi, lecz wpatrzony słucha Nawet gwiazdy ciszej jakoś swiecą. W taką ciszę w ciepłą noc letnianą Dąb zaszumiał listkami zlotymi I uraczył gromadę wybraną Opowieścią o losach tej ziemi Cichuteńko listki szepcą słowa O niewoli latach, o rozterce Lecz poczyna szumieć gałąź nowa Żywiej bić zaczyna leśne serce Szum się wzmaga, wzrasta, wzbija w górę Jakby werble do boju zagrały Gdzieś zniknęły szelesty ponure To opowieść o dniach pełnych chwały. Teraz słucha cały las wokoło Legendarnych powieści świetlanych Nawet stary buk pochylił czoło Słucha wspomnień tak dobrze mu znanych. Nagle cisza zapadła złowieszcza Umilkł Dąb. Zadrżały wokół drzewa To wiatr wdarł się w tą opowieść wieszczą I podmuchem swym wszystko rozwiewa.

Zatrząsł i zatargał srogo W zagajniku młodym krzewów gronem. Lecz Dąb stoi cicho i złowrogo, Nie poniża się jak inni ukłonem. Zbiera siły by przetrwać nawały Wie, że moce ma w sobie bezkreśne, Więc zostaje niewzruszony, cały Szumiąc młodzi swoje baśni leśne.

Puchatek był „sędzią” pionierki w biegu harcerskim na jakiś stopień harcerski. Od rozeznania trasy warunki zmieniły się dość znacznie i do puchatkowego punktu kontrolnego, chłopcy musieli przepłynąć z plecakami na głowach na drugą stronę „zalewu” rzeki Mała Panew. Po przeprawie, aby się nie przeziębić, musieli ugotować sobie herbatę. Ponieważ mieli wziąć na ten bieg prowiant liczony na dwa dni wycieczki (magazyn żywnościowy kursu był do dyspozycji uczestników biegu), z ugotowaniem herbaty wiązało się tylko (w ramach biegu) wykazanie umiejętności rozpalenia ogniska. Ale życie jest dużo cięższe niż nam się na początku wydaje. Chłopcy nie wzięli z magazyny żadnej herbaty ani cukru. Puchatek wskazując na las poinformował, że jest tutaj pełno surowca na wyśmienity napój. Musieli ugotować tyle, by „na głowę” przypadało ½ litra. Przywiezione przez nas bułki z czymś tam do smarowania wydawane były tylko pod warunkiem ugotowania picia. Otóż nie widziałem jeszcze nigdy takiego szczerego i przekonywującego częstowania się płynem ugotowanym wg zalecenia Puchatka.


 * II OBÓZ KRĘGU – WĘDROWNY „BIESZCZADY”**



Od 25 sierpnia do 5 września Krąg wybrał się na obóz wędrowny po Bieszczadach. Organizacją obozu zajęli się: drużynowy Kręgu SCOUT i przyboczna COMETA. Oczywiście, ktoś im pomagał w różnych drobnych kwestiach, ale generalnie jak to w Kręgu bywało, zawsze zajmował się ten – „na kogo popadnie, na tego, bęc”, a reszta jak to reszta. W końcu obóz wędrowny doszedł do skutku od 25 sierpnia do 5 września. Uczestniczyli w nim:

Jerzy REMISZ - //SCOUT –// komendant obozu Janina KONOPACKA – //COMETA// – oboźna Gabriela SZAŁAS – //GABI// Jan SZAŁAS – //RYCZĄCY JAŚ// Krystyna SPIN – sympatyk Kręgu, studentka medycyny Juliusz SIDZIŃSKI – //SZALONA PAŁKA// Marek DENKOWSKI – //ANTENA//

Z przepełnionymi plecakami, bo trzeba było nieść także prowiant przeznaczony dla tych, którzy nie dojechali, uczestnicy obozu wyruszyli na trasę : Ustrzyki Dolne autostopem do Berezek i już na własnych nogach do Ustrzyk Górnych; Szeroki Wierch – Tarnica – Krzemień – Halicz (1335 mnpm) i z powrotem do Ustrzyk Górnych; następnie Połonina Caryńska – Berehy Górne; Wielka Rawka – Kremenoros – Berehy Górne; Połonina Wetlińska – Smerek wieś; Ka;lnica – Krywe – Cisna; Jabłonki – do Cisnej; Wołosań – Jaworne – Przełęcz 816; Chryszczata – Jeziora Dusztyńskie – Dusztyn; Komańcza; Sanok – Gliwice.











Jak z tego widać trasa obozu przebiegała niezbyt uczęszczanymi szlakami. Poza tym obóz był bardzo harcerski, turystycznie dobrze przygotowany i dał ogromne przeżycia uczestnikom.






 * ZLOT CHORĄGWI w ZABRZU.**

Od 27 do 29 września odbył się w Zabrzu Zlot ZHP Chorągwi Katowickiej. Dla Kręgu był termin właściwie „poza konkursem”, bo rok akademicki jeszcze się nie rozpoczął, więc trudno było skrzyknąć jakieś gremium. Ale kręglarze na zlocie byli i to wcale pokaźną grupką, tylko nie jako Krąg „ŻAGIEW”, ale jako „WIR” lub zupełnie po cywilnemu. Zmotoryzowany Mały robił za gońca, czy jak tam to nazwać. Przejeżdżał najczęściej trasę z Zabrza do Gliwic i z powrotem. Na Zlocie była w naszym obozie Naczelniczka ZHP dh hm. Zofia ZAKRZEWSKA i długo rozmawiała z hufcowym dh hm CIECHANOWSKIm. W porównaniu z innymi drużynami „WIR” był rodzynkiem. Może dla tego, że Marek był zastępowym zastępu WIRu. Aha! Zapomniałem, że po cywilnemu był też PUCHATEK. Zlot przeszedł bez jakiegoś konkretnego wydarzenia, bo sam jak mi się wydaje wydarzeniem nie był.





**III rocznica Kręgu.**

Nawet nie napisałem tytułu dużymi literami. Jest jak zwykle z tym, że chyba Hufiec „gryzie sumienie” za Jasia, albo chcą się przekonać naocznie jak żyjemy, bo na rocznicę przychodzi dh harcmistrz GREGOROWICZ i dh harcmistrz GRODZICKI czego nie robili dotychczas. Były „gawędy” i byliśmy my, ale brakowało tak wielu. Może to wydawać się dziwne, że na Uczelni w której ruch członków jakiegoś stowarzyszenia jest rzeczą naturalną, my tęskniliśmy za tym co przeminęło i chyba już nie powróci. Jak mówi poeta „ nie wchodzi się dwa razy do tej samej rzeki”. Może nie, a chciałoby się żeby tak nie było. Może coś można by było naprawić lub zmienić. Nie wiem.

PRZED NAMI NOWE ZADANIA
12.01. 1960 r. Wigilijka. Życzenia, wielkie co nieco, prezenty wg zasady wcześniejszego losowania obdarowanego, kolędy. Wreszcie rzecz nie spotykana dotychczas. „Nowe Twarze” mimo energicznych protestów Komety zarządzają potańcówkę. Tańczymy jak kto umie i jak woli, a nawet Babrałka, która podobno nie tańczy, hasała jak się patrzy. Nowe doświadczenie i nowy obyczaj. Nie przypominan sobie, żeby w czasie wigilii gdzieś tańczono, ale może jest to obyczaj mi nie znany. Przeżyliśmy. Znowu pokazali się nowi kandydaci na kręglarzy. Barbara GOŁĘBIOWSKA, Ewa ZAGAJEWSKA i Dzidka prawdopodobnie Aleksandra STEFANOWICZ.



Zbiórki Kręgu odbywają się regularnie jak dawniej.

Nie przypominam sobie też, aby obchodzony był Dzień Myśli Braterskiej (22. II.) lub Dzień Harcerza (23.IV) a więc stało się jak chciał ZBÓJ (MADEJ). Krąg zrezygnował z „płaskiego sentymentalizmu”, wylewając przysłowiowe dziecko z kąpielą. Ale „vox populi, vox dei”. Życzenia Kręglażom złożył Scout i właściwie na tym się skończyło. Jurek przygotowuje się do obrony pracy magisterskiej, więc od kwietnia mamy nowego drużynowego, a jest nim MAREK DENKOWSKI przewodnik - "Antena", wcześniej "Młodszy Młodzik". W charakterystyce Marka pisanej jeszcze przez "Puchatka", czytamy m.in. "Najmłodszy z członków Kręgu. Pochodzi z bogatej w tradycje rodziny harcerskiej. Do ZHP wstąpił w 1957 roku do Kręgu. Młodzika zdobył na obozie wędrownym..." Dzisiaj wiemy, że Marek już dawno nie jest młodzikiem, a instruktorem harcerskim, chyba też nie jest najmłodszy w Kręgu, ale tradycje harcerskie, a już także swoje doświadczenia i wiedzę ma na bardzo wysokim poziomie. Może uda mu się wlać w Krąg nowego ducha.


 * ZŁAZ MŁODZIEŻY STASZOHARCERSKIEJ**

W hufcu WIR przygotowuje się do akcji letniej prowadząc kurs drużynowych. 27 i 29 maja organizują Złaz Młodzieży Starszoharcerskiej nad Jeziorem Dzierżno koło Pyskowic. Kręglarze otrzymują zadanie opracowania i „obsługi” trasy kolarskiej z Bytomia nad Dzierżno, przez Świerklaniec, Kozłową Górę, Radzionków. Była to trasa wiodąca szlakiem powstańczym. Brali w tym przedsięwzięciu udział: Biały Budrys, Nabiałciu i Mały jako kierownik trasy. Do opracowania trasy trzeba było zdobyć wiele wiadomości z historii Śląska, a także z zakresu metodyki harcerskiej i to zostało wykorzystane w kolejnych zbiórkach Kręgu. Druga trasa piesza z Sośnicowic do Dzierżna przez Rachowiec, Bojszów, Kleszczów, Taciszów – śladami ludowego budownictwa drewnianego.



W przygotowaniu i obsłudze trasy udział wzięli: Antena, Szalona Pałka, Scout i Cometa. Jak sobie przypominam, za przygotowanie i obsługę tras wymienieni Kręglarze otrzymali Odznaki Harcerskiej Służbie Ziemi Śląskiej instruktorzy (tzn. Mały) w stopniu instruktorskim, a pozostali w stopniu młodzieżowym.


 * OBÓZ WĘDROWNY w SUDETACH.**

W czasie wakacji Krąg nie zorganizował żadnego obozu harcerskiego, natomiast WIR kontynuując kurs drużynowych zorganizował obóz wędrowny w Sudetach Wschodnich od 27 sierpnia do 4 września. Krąg nasz miał też swoją reprezentację w postaci zastępów: Byli więc w zastępie Kręgowym: Mały (jako zastępowy) Biały Budrys, Żaba, Ryczący Jaś i „uzupełnienie” Baśką MIKŁASZEWSKĄ i Tolkiem WIŚNIEWSKIM, którzy jeszcze wtedy nie byli w Kręgu.. Drugi zastęp „mieszany” stanowili: Antena (jako zastępowy) Szalona Pałka i Mirek PAJĄK oraz członkowie WIRu; Aldona SSUDACKA, Iwona PIENIĄŻEK i Krzysztof ZAJĄC. Ponieważ spanie i jedzenie było „trójkowe” więc zastępy składały się z 6 osób. Obóz niczym się nie różnił od podobnych kursów. Na tzw. popasach czyli nieco dłuższych postojach były gawędy wiążące się ściśle z metodyką harcerską, ale także dotyczące historii i przyrody ziem po których wypadało nam wędrować. Więc: Kłodzko, Lądek Zdrój, Duszniki, Miedzygórze (z ogrodem bajek), Czerna (z kaplicą czaszek ) i oczywiście całe pasmo górskie. W Bystrzycy Kłodzkiej stoimy pod pręgierzem, a na Marii Śnieżnej podziwiamy Krzyż z Chrystusem o rysach semickich. Spaliśmy w schroniskach, ale też pod namiotami. Żaba z Ryczącym Jasiem namiętnie zbierali grzyby, które potem z Białym Budrysem przyrządzali i wszyscy musieliśmy to jeść. Nawet było smaczne. Po przygotowaniu strawy a przed podzieleniem jej pomiędzy członków zastępu, Mały miał obowiązek skosztować wszystkiego i dopuścić do spożycia. Raz się zdarzyło, że świetnie przygotowane grzyby na maśle w jednej z menażek były gorzkie i trzeba było je zakopać. Łza się w oku kręciła, ale zakopano wszyściuteńko z obawy przed zatruciem. Obóz przeszedł do pamięci jako wędrówka w nie najlepszej pogodzie, ale za to duch był słoneczny.

Nowy rok akademicki nie przynosi żadnych zmian, ani rewelacji. 23. 10. mamy akcję „Babie lato”, a tradycyjne Andrzejki i **IV rocznicę Kręgu** „obchodzimy” jak zwykle ( tzn.z daleka). Pod koniec roku 1960 (5.XII.) II Drużynę Starszoharcerską przy Studium Nauczycielskiem przejmuje instruktorka, nauczycielka tego Studium, więc Biały Budrys i Mały wracają znów do Kręgu. WIR przy wydatnym udziale członków Kręgu organizuje pomieszczeniach Komendy Hufca Gliwice – Miasto wystawę sprzętu turystycznego przydatnego do różnego rodzaju wędrówek. Wystawa jest przeznaczona głównie dla drużyn starszych, lubiących wędrować. Zwiedzający mogą otrzymać rzetelną informację o jakości i przydatności wystawianego sprzętu, a także o możliwościach zaopatrzenia się w ten sprzęt.

ZNOWU COŚ CHCEMY NAPRAWIAĆ.

Niżej przytaczam nasze artykuły, jakie były wysłane do „Drużyny” bez żadnych zmian i poprawek. Rękopisy tych artykułów znalazłem przypadkiem wśród domowych szpargałów. Jak sadzę, pozwolą one na zorientowanie się o co nam wtedy właściwie chodziło. Znowu piszę bez poprawek i zmian. Tak jak było.

//Droga Redakcjo !//

//Zachęcony artykułem wstępnym do Nr 1/61 „Drużyny” i zestawieniem problemów, które wartało by Waszym zdaniem przedyskutować, odważyłem się więc napisać.//

//Należę do pokolenia nie młodego, ale i nie najstarszego (mam 27 lat), więc przeżywam konflikty i trudności i jednej i drugiej grupy.// //Dlaczego podzieliłem harcerzy (instruktorów) na dwie w/w grupy postaram się króciutko uzasadnić:// //Oczywiście jest to podział czysto teoretyczny, bowiem w tej dziedzinie sprawy zawsze układają się jak najbardziej indywidualnie i trudno kogoś wstawić do tej czy innej „szufladki”, ale jak mniemam, pomocny on będzie w dalszych rozważaniach.//
 * 1) //pokolenie starsze, które harcerstwa przeżyło w okresach przed i powojennym, trudniej przyjmujące wszelkie nowinki, z dużym zasobem wiedzy, praktyki i doświadczeń, mające swoje „własne tropy” i ideały.//
 * 2) //pokolenie młode, które zaczęło „karierę” harcerską po roku 56 lub nieco wcześniej, patrzące na świat i jego wszystkie zjawiska oczyma przybranymi w różowe okulary, mające „swój styl”, swoje zainteresowania (czasem bez zainteresowań), przeżywające harcerstwo w swoisty sposób wg dewizy:„maximum przyjemności przy minimalnym wysiłku”.//

//Zastanawiacie się nad tym, dlaczego działacze i w ogóle młodzież odpływa z harcerstwa. Pozwólcie, że wyrażę swój pogląd na tę sprawę oparty na osobistych i nie tylko osobistych spostrzeżeniach i przeżyciach.// //Najpierw problem młodzieży: dopóki harcerstwo było właściwie jedyną organizacją, mającą niejako monopol (mam na myśli szkoły) na organizowanie wszelkiego rodzaju imprez o charakterze: kulturalnym, sportowym, organizowanie wolnego czasu, organizowanie wycieczek, obozów wreszcie wszelkiego rodzaju „obsługiwania” uroczystości „familijnych” czyli lokalnych oraz ogólnopaństwowych, miało autorytet i poważanie wśród społeczeństwa i „wzięcie” wśród młodzieży. Teraz wyrosła konkurencja w postaci innych organizacji z własnymi planami ambicjami oraz niejednokrotnie dysponującymi bardziej atrakcyjnymi niż my środkami, a mające także większe możliwości finansowe.// //Jest to zjawisko nader pożądane, ale o ile chcemy w tych zawodach odegrać jakąś rolę, musimy być do nich wszechstronnie przygotowani. Musimy tak uatrakcyjnić nasze propozycje a równocześnie stawiać młodzieży takie wymagania, by widziała w nas realizatora swoich zamierzeń na miarę dzisiejszego czasu. Wówczas nie będzie od nas uciekała (a takich przykładów mamy dużo). Nic nie uzyskamy „taryfą ulgową” tak chętnie nie raz lansowaną przez niektóre instancje naszego Związku,(dlaczego, postaram się napisać później)//

//Te wymagania stawiane przez młodzież, a szczególnie przez samo życie, stawiają warunek odpowiedniej kadry tak pod względem jakościowym jak i ilościowym.// //Nic nowego, prawda? a jednak może coś nowego się znajdzie.// //Odpływ kadry ze Związku, brak porozumienia z inteligencją danego regionu i w ogóle trudności tego typu są spowodowane trochę krzywdzącym spojrzeniem na pracę w harcerstwie ze strony społeczeństwa (patrz artykuł pt. ”Żegnajcie! Mam tego dosyć” – Drużyna Nr 23/190 z 15 grudnia 1960 r.). Mimo niejednokrotnie podkreślanych przez nasze Władze Naczelne, tak Sejm,// //Rząd jak i KC PZPR (patrz ostatnie VII Plenum), zadań i odpowiedzialności harcerstwa za przyszłe pokolenie, jest to przez społeczeństwo otaczające nas w życiu codziennym interpretowane w sposób bardzo powierzchowny. Np. jeden z inżynierów poświęcający harcerstwu swój czas, rozrywki, zamiłowania, urlopy, niemałe nie raz kwoty finansowe, ale nie w miejscowości gdzie pracuje, tylko kilka kilometrów dalej. w tym harcerstwie zostawił kawał roboty i serca i nie chce się z tym rozstać, zostaje „wciągnięty” do pracy kulturalno-oświatowej na terenie swojego zakładu pracy, a następnie do Frontu Jedności Narodu itp. itp. Wymaga się od niego wszelkich drobniejszych prac jak np. dopilnowywanie i pomoc w nauce dla dorosłych kończących 7 klasę szkoły podstawowej, „bo kolega inżynier jest harcerzem, więc powinien to zrobić”. Słusznie, powinien, ale z pewnym umiarem. Nie wszystko. Musi być pewna gradacja prac z punktu widzenia ich ważności i z punktu widzenia możliwości wykonania przez daną osobę.// //Jestem pewny, że zacytowany przeze mnie przykład świadczy o marginesowym traktowaniu harcerstwa. Nb. w/w inżynier przy dokładaniu mu nowych funkcji i obowiązków usłyszał uwagę :”no nareszcie Was wzięto do jakiejś pracy”. Społeczeństwo nie traktuje pracy w harcerstwie jako pracy społecznej i to jest nie dobrze. Cytowany inżynier jeździ średnio 3 razy w tygodniu po 2 godz. w jedną stronę, do miejscowości gdzie pracuje w harcerstwie, więc wszelkie prace dodatkowe są dla niego ogromnym ciężarem.// //Aby to uzdrowić nie możemy czekać, że zrobi się nam to samo. Piszmy o tym na każdym kroku i to nie tylko w prasie harcerskiej, ale w tej codziennej np. na Śląsku w „Trybunie Robotniczej”,// „//Wieczorze” czy „Dzienniku Zachodnim”, a także może znalazłoby się miejsce w radiu czy telewizji.// //Faktem jest, że zakłady pracy niechętnie zwalniają instruktorów harcerskich na tzw. urlopy społeczne. (W/w inżynier w ciągu 4 lat pracy w harcerstwie był 2 dni na urlopie społecznym i to po wysłuchaniu komentarza, że na odpoczynek są urlopy taryfowe)// //To była by pierwsza i może najważniejsza przyczyna, dlaczego instruktorzy odchodzą z harcerstwa. Skonkretyzowana króciutko to: brak rzeczowej oceny przez ludzi kierujących zakładami pracy rozmiaru wkładu pracy w harcerstwo przez zatrudnionych instruktorów.//

//Drugą przyczyną była by „polityka kadrowa” samego Związku. Ładnie pewne uchwały wyglądają na papierku, ale nie zawsze tak fajnie jest z ich realizacją. Mam na myśli „ekwiwalenty” za pracę natury czysto harcerskiej. Uważałem i uważam w dalszym ciągu, że praca w harcerstwie może być tylko i wyłącznie pracą społeczną. jako uznanie za tą pracę, widzę stopnie harcerskie, a więc znaki, a więc sprawności, a więc odznaki itp. w najbliższym mi gronie instruktorskim, trzech instruktorów czeka na wyższe stopnie (średnio) już drugi rok po zamknięciu próby, mimo, że wkładem pracy i inwencji twórczej oraz pomysłami i przeprowadzonymi akcjami i systematyczną pracą zasłużyli na przyznanie im tych stopni..// //Grupa instruktorów, która brała udział w akcji „Grunwald” dostała, podkreślam dostała stopnie instruktorskie za wzorowe stawienie się na alarm. Nie pokrywa mi się to ani z zasadami etyki harcerskiej, ani z zasadami wychowawczymi,(bowiem stopnie dostali m.i. także ludzie, którym to w żadnej mierze się nie należało)// //Konkretyzuję to, co przed chwilą „wywiodłem”. Należy polegać w przyznawaniu stopni (szczególnie phm i hm) na opiniach hufców, a nie przyznawać tych stopni bez porozumienia się z nimi i nie przewlekać formalności w nieskończoność, bo i świętego to może wyprowadzić z równowagi.// //Dlaczego napisałem by opierać się na opinii hufców? a to bardzo proste. Instruktor pracujący, mający w zapasie miesiąc urlopu taryfowego, musi w tym miesiącu zmieścić: obóz harcerski, wypoczynek, przygotowania do różnego rodzaju akcji czy wycieczek (co wymaga nie raz wyjazdów dłuższych jak niedzielne) wreszcie same wycieczki no i najważniejsze: ma rodzinę, która czeka na ten urlop, że wreszcie będzie można z danym instruktorem przynajmniej po ludzku porozmawiać, a nie jak to jest „normalnie” dla rodziny robi się wszystko w biegu, lub w przerwach miedzy jednymi zajęciami a drugimi. Wreszcie jakieś rozrywki kulturalne, które odkłada się zawsze na urlop (bo teraz nie mam na to czasu). Jak widać tylko z tego pobieżnego wyliczania trudno zmieścić tutaj kurs instruktorski, chyba, że kosztem któregoś z wymienionych już zajęć. a przecież w hufcach są zespoły (w moim hufcu tak, nie wiem jak w innych), które maja prawo na otwieranie i zamykanie prób do phm-a włącznie z tym, że zatwierdzenie i przyznawanie stopni należy do Komendy Chorągwi (i to właśnie trwa w nieskończoność).//

//Następny konflikt dotyczy palenia papierosów. Na zimowisku zwołanym przez K.Ch. oficjalnie palenie papierosów było dozwolone mimo, ze na tym zimowisku obok instruktorów starszych w większości była młodzież szkolna, której palenia zabrania nawet regulamin szkolny, o czym na tymże samym kursie jak na ironię była mowa. Nie wiem co chcemy przez takie postawienie sprawy w tej kwestii osiągnąć, ale faktem jest, że robimy dużo niepotrzebnego zła, bo ani nie zdobywamy tym popularności wśród młodzieży, ani tym bardziej wśród starszego społeczeństwa, dla którego probierzem harcerskości niejednokrotnie jest ocena z punktu widzenia 10 pktu prawa harcerskiego (bez żadnych komentarzy).// //Niektóre instytucje wyższe (im wyżej, tym gorzej) oficjalnie, bez najmniejszej żenady na odprawach instruktorskich, niejednokrotnie odbywających się z udziałem młodzieży, wprowadzają przerwy na papierosa. Coś tu chyba jednak nie „gra”. Zresztą daje się zauważyć, że im wyższy „generał” tym więcej ma prawa w ustach (czasem „złotych” jeżeli chodzi o mowy długie a nudne) a proporcjonalnie do tego mniej widać realizacji w życiu codziennym, przyznaję nie raz trudnym, głoszonych „złotych myśli”.//

//Wiem, ze są to rzeczy może mało istotne, ale rozważcie fakt, ze właśnie takie mało znaczące zdało by się sprawy, decydują o tym czy dana rzecz jest oceniana pozytywnie czy nie.// //Prawdopodobnie opuszczę w niedługim czasie szeregi czynnych instruktorów harcerskich,// //(proszę nie myśleć przypadkiem, że to jest moje „memento” – nie, daleko mi do tego). Nie chciałbym jednak porzucać harcerstwa na zawsze i całkowicie. Zawsze znajdę dla siebie jakieś zajęcie, tylko jak będzie wyglądała moja sytuacja w Związku.// //Urlopu nie dostanę na pracę harcerską, opuszczę więc szeregi czynnych instruktorów. z drugiej strony mógłbym od czasu do czasu coś zrobić i chciałbym się czuć aktywnym harcerzem. Stwórzcie coś, jakieś możliwości dla mnie i mnie podobnych, byśmy mogli jeszcze swoje doświadczenie a niejednokrotnie zapał, przelać młodszym, przez włączanie się sporadyczne, w miarę możliwości czasowych, do takich czy innych akcji.//

Nie wiem czy artykuł się ukazał, jak był datowany i przez kogo podpisany. Prawdopodobnie podpisany był przeze mnie.

//Droga Redakcjo !//

//Po przeczytaniu artykułu dha Michała IWASZKIEWICZA z „Drużyny Nr 3/61 w sprawie kręgów studenckich, chciałbym podzielić się kilkoma spostrzeżeniami i uwagami na ten dobrze mi znany temat. Zresztą sprowokował mnie do tego tytuł artykułu, jako że I Krąg Starszoharcerski przy Politechnice Śląskiej nazywa się „ŻAGIEW”, więc wspomniana przez druha „oliwa” i na nas podziałała. Dwie fundamentalne moim zdaniem sprawy Dh Michał zaszeregował chyba nie bardzo prawidłowo i oczywiście wyciągnął konsekwentne do swojej kwalifikacji wnioski.// //Pierwsza sprawa, to kwestia nazwania Kręgu Akademickiego Kręgiem Instruktorskim lub Kręgiem Pracy i takie jego nastawienie dalszej działalności, by konsekwentnie realizować założenia Kręgów Instruktorskich czy Kręgów Pracy. Uważam, ze świadectwo dojrzałości czy nawet dyplom magisterski nie upoważniają jeszcze do „taryfy ulgowej” w przyznawaniu stopni instruktorskich (zresztą sam stopień nie jest tutaj najistotniejszy) i nie kwalifikuje do pracy trudnej, wymagającej wszechstronnego wyrobienia pracy wychowawczej. Krąg Akademicki powinien być taką samą drużyną starszoharcerską jak wiele innych drużyn tego typu w szkołach średnich, tylko swoje zajęcia powinien dostosować do możliwości, poziomu i potrzeb członków. Był okres czasu, kiedy Komenda Hufca uważała nas za Krąg Instruktorski i stawiała przed nami zadania, które w pewnym stopniu „położyły ”ŻAGIEW”. Natomiast Zaszeregowanie nas jako drużyny starszoharcerskiej przyniosło obustronne korzyści (i dla hufca i nam). Struktura młodzieży przychodzącej na studia coraz bardziej zmienia się na korzyść pod każdym względem, pod względem „harcerskości” także. Nie oznacza to by przychodzący na I rok studiów byli już orłami, starymi wygami, którzy już wszystko widzieli, wszystko przeżyli i „nic co ludzkie nie jest im obce”. Są prowadzone w Kręgu przygotowania do przyszłości, tzn. stopniowe przygotowywanie członków jako ludzi rozumiejących swoje zadania kierowników-społeczników pracujących nie koniecznie tylko w harcerstwie. Jak uczy doświadczenie, po opuszczeniu Politechniki tylko bardzo znikomy procent pracuje w harcerstwie, natomiast nastawienie się na szersze przygotowanie społeczników, „oficerów produkcji”, zawsze w takiej czy innej formie musi przynieść pozytywne rezultaty. Zgadzam się i popieram założenie dha Michała, że wszystkie nowe formy pracy, nowe akcje (chociaż pracy „akcjonalnej” nie popieram) powinny być „rozgryzane”, realizowane i w miarę potrzeb rozszerzane, a w każdym razie przystosowywane do konkretnych warunków lokalnych (np. bardzo specyficznych na Śląsku). Niezwykle ważną rzeczą, może zrozumiałą samą przez się, ale konieczną do podkreślenia, jest atrakcyjność form pracy i dostosowanie ich do pory roku akademickiego. Student przemęczony nauką, bieganiem za potrzebami dnia codziennego, musi znaleźć w Kręgu dużą dozę odprężenia i wypoczynku, bo w przeciwnym razie machnie na to wszystko ręką i odejdzie od nas bezpowrotnie. W pracy Kręgu musi być dużo zajęć „uzupełniających”, dla uczelni technicznych typu humanistycznego. Przykładem tego mogą być organizowane przez nas czwartki muzyczne tzn. prelekcje na tematy jak słuchać muzyki ilustrowane odpowiednio dobranymi programami płytowymi. Także prowadzimy pogadanki na tematy historii i kultury Polski, wspólnie uczę-szczamy na prelekcje związane z kinomatografią w klubie DKF, czy prelekcje i dyskusje po obejrzeniu jakiegoś ciekawego filmu, wreszcie współpraca z takimi instytucjami jak: muzea, biblioteki, teatry M.K.K. i P. itp. Dla uczelni typu humanistycznego, jako „uzupełnienie” wi-działbym zajęcia czysto techniczne zwane często politechnizacją. Należy brać tu pod uwagę takie zagadnienia jak: motoryzacja, krótkofalarstwo, nauka posługiwania się narzędziami i przyrządami w ogóle itp. Trudno mi tutaj wyliczać całego szeregu form pracy jak się wydaje atrakcyjnej, społecznie użytecznej, a przynoszące niewątpliwe korzyści.// //Harcerstwo musi także zastąpić wielu studentom, przybywającym na uczelnię nie raz z bardzo odległych stron, atmosferę domowych stosunków rodzinnych. Zbiórki harcerskie na wyższej uczelni, to w żadnym wypadku nie mogą być narady produkcyjne, ani też akademie, bo uzyska-my cele odwrotne do zamierzonych zważywszy na wielką przekorę tkwiącą w braci studenckiej. Druga sprawa jest może bardziej indywidualna, ale także istotna. Kiedyś uważano nas jako niewyczerpalne źródła drużynowych i w ogóle pracujących z młodzieżą. Sąd ten w zetknięciu z życiem, okazał się błędny, bowiem większość studentów w okresie kiedy nasilenie pracy harcerskiej osiąga maximum, tzn. w okresie zimowisk w miesiącach grudniu i styczniu oraz przed akcją letnią (maj, czerwiec), pracę harcerską odkłada ad acta, a w każdym razie spycha ją na plan dalszy, bowiem nawał i spiętrzenie zajęć związanych z zaliczeniami oraz z sesjami egzaminacyjnymi nie pozwala im pogodzenie czasowe spraw nauki i harcerstwa.// //Członkowie ŻAGWI pracują i jako drużynowi i w instytucjach harcerskich, ale patrząc na to krytycznie są to w większości absolwenci uczelni, a więc „nietypowi”. Natomiast pracę z mło-dzieżą, aby być z nią na co dzień ( i przy okazji realizację planów zdobywania Harcerza Orlego i Wędrowniczki) ograniczamy do współpracy z Kręgiem Pracy Instruktorów Drużyn Starszych „WIR” i organizowanie złazów starszoharcerskich itp. imprez przygotowujących i zaprawiają-cych młodzież do wędrówek akcji letniej (patrz zdjęcie dha J.SIDZIŃSKIEGO i notatka pt. „Babie lato” dha M. DENKOWSKIEGO w „Drużynie Nr 22/60) oraz imprez z których korzysta kilka lub kilkanaście drużyn. Taką imprezą była np. wystawa sprzętu turystycznego ustawiona pod kątem przydatności tego sprzętu i różnych drobiazgów do różnego typu wycieczek wraz z objaśnieniami odnośnie ceny, ciężaru i innych danych w tym możliwości nabycia.//

//Są to moje osobiste spostrzeżenia zanotowane w pamięci przez blisko 3,5 letni okres borykania się z trudnościami w Kręgu „ZAGIEW”, (w którym przez długi czas byłem przybocznym, a którego członkiem jestem od założenia tzn. od 11.XII. 1956 r.) i przeżyłem bardzo wysokie wzloty oraz bardzo niskie upadki, graniczące z „rozleceniem się” Kręgu. Za każdym razem w gronie najbliższych przyjaciół, także doświadczonych pedagogów i wychowawców, staraliśmy się wyciągnąć szereg nauk i wniosków. Częścią z nich właśnie podzieliłem się z Wami.//

//Krąg Starszoharcerski „ŻAGIEW”//
//przy Politechnice Śląskiej// //w Gliwicach//

Także nie wiem czy artykuł się ukazał i jak był datowany, ale z artykułów tych wynika, że pisał też Marek i Julek. Niestety ich wypracowań nie znalazłem.

W hufcu poprzez WIR trwają intensywne przygotowania do akcji letniej. Tym razem prawdziwej akcji, bo obejmującej wszystkie drużyny licealne, czyli starszą młodzież. Krąg też miał być wciągnięty w te przygotowania, ale się nie dał. Do hufca przyjeżdżają pracownicy Muzeum Etnograficznego w Toruniu i tłumaczą, a może lepiej uczą, co stanowi zabytek kultury ludowej tych terenów, a co jest tylko imitacją lub przystosowaniem do wymogów dzisiejszej cywilizacji. Myśmy w tych spotkaniach nie uczestniczyli. Pozostało nam tylko wypełnić polecone zadanie: przeprowadzić wizytację obozów młodzieżowych. W Kręgu spotykamy się na zbiórkach i na „czwartkach wtorkowych”. W tej atmosferze dożyliśmy do wakacji.

III OBÓZ KRĘGU MOTOROWY – „KASZUBY 61”.

Nasze przygotowania do wypełnienia postawionego przez Hufiec zadania, a zarazem do realizacji naszego obozu letniego i uczestniczenia w końcowym obozie kursu drużynowych, szły też dwoma drogami: organizowanie sprzętu i wszystkiego, co potrzebne do przeżycia obozu motorowego, a równocześnie do sprawnego przeprowadzenia wizytacji poszczególnych drużyn. W pierwszej rzędzie trzeba było zapewnić sobie środki lokomocji niezależne od państwowych tzn. motocykle. Nabiałcio pożyczył motocykl od brata, Antena też zdobył skądś motocykl, Mały miał swój i z tym już można było zaczynać. Z Anteną miał jechać jako kierowca Marek ZAGAJEWSKI, harcerz z Jedynki wymieniony za Mirka PAJĄKa, który pojechał za Marka wraz z Jedynką na obóz kajakowy. Tadziu jako pasażerkę miał wieźć Elwirę CZAJKĘ, Mały jechał z Białym Budrysem tzn. ze swoją żoną. Skompletowaliśmy sprzęt i wyposażenie biwakowe przystosowane do transportu motocyklowego i właściwie już mogliśmy jechać. Jeszcze tylko jakaś mapa i to by było wszystko. A właśnie mapa była przedmiotem przygotowania wizytacji. Drużyny młodzieżowe z różnych punktów wyjściowych Kaszubów, miały swoimi szlakami, gwieździście iść do Charzykowych a raczej do Funki nad Jeziorem Charzykowskim niedaleko Chojnic, zbierając po drodze eksponaty etnograficzne dla Muzeum Etnograficznego w Toruniu. Trasy były ułożone tak, by wszystkie drużyny zeszły się w jednym dniu nad jezioro i tutaj miało nastąpić przejęcie zebranych eksponatów i zakończenie wspólnym ogniskiem obozów młodzieżowych. Grupa wizytacyjna na podstawie tych tras ułożyła swoją marszrutę, przecinającą te trasy i w miejscach przecięcia miała nastąpić wizytacja (sprawdzenie ksiąg i realizacji założonego programu obozu, oraz wstępna ocena zebranych eksponatów, by nie nosić bezwartościowych przedmiotów). 4.VIII. wyjechaliśmy z podwórka domu Anteny i dojechaliśmy do stacji benzynowej przy ul. Chorzowskiej oczywiście w Gliwicach. Tutaj nastąpiło pierwsze łatanie dętki i po ok. 2 godzinach ruszyliśmy dalej. Dojechaliśmy do Rokitnicy i okazało się, że coś się stało z motorem Marków. Było to ponad możliwości remontowe Małego, więc znaleźliśmy jakiegoś rzemieślnika, który dość sprytnie, bo bez spuszczania oleju, naprawił sprzęgło i pojechaliśmy dalej. Nie było czasu na zrobienie przeglądów motocykli przed wyjazdem i teraz to się mściło. Jechaliśmy w ustalonym wcześniej szyku: na przedzie Marki z mapą w środku Nabiałcio a na końcu Mały z Hanią jako ekipa remontowa. Mały już nie chował kluczy do schowka, tylko do kieszeni. W tym tempie jazdy w drugim dniu byliśmy już za Częstochową. Może nie byłoby w tym nic dziwnego, ale denerwowaliśmy się, bo byliśmy umówieni z Wirką na określoną godzinę w Starogardzie Gdańskim. Żadną miarą na umówiony termin nie byliśmy w stanie zdążyć. W końcu ktoś wpadł na pomysł, by zawiadomić telegraficznie Zawiadowcę stacji w Starogardzie i przez megafon poinformować Wirkę, by nie czekając na nas pojechała do Charzykowych i tutaj na nas poczekała w obozie. Tak się też stało. Teraz jechaliśmy dalej spokojni o losy Wirki. Gdzieś pod Łodzią Marki zmylili drogę i jechaliśmy po wybojach, gdzie Tadziu urwał linkę od tachometru i od tego czasu nie wiedział już czy mu się motocykl „męczy”. Mogliśmy w ten sposób jechać już 60; 65 km/h. Trzeba było jeszcze przejechać przez Łódź, a głównie przez ul. Piotrkowską. Na najwyższym punkcie ulicy, przedstawił nam się widok świateł skrzyżowań aż po horyzont. Każde światła to uroczystość. Tadziu, jak pokazało się zielone, zaczynał rytuał ruszania. Najpierw dodawał gazu raz lub dwa, potem wciskał sprzęgło, potem dodawał gazu, potem go zamykał, potem dodawał gazu i...ruszał (jak motocykl nie zgasł). Ponieważ ten ceremoniał trwał dość długo, nie zawsze udawało się ruszyć przy jednym świetle zielonym. Mały podjeżdżał na skrzyżowaniu do Tadzia i jak zapaliło się żółte światło, ryczał „ruszaj” i w ten sposób, często udawało się przejechać skrzyżowanie na jednym świetle. Rozbawiło to nawet milicjantów stojących na skrzyżowaniu. A byliśmy charakterystyczni, bo wszyscy mieliśmy białe kaski z zieloną lilijką (wówczas kaski nie były obowiązkowe). Za Łodzią postanowiliśmy zanocować, bo zaczęło się robić ciemno. Pod lasem zobaczyliśmy duże zabudowanie i wydawało się nam, ze może za ogrodzeniem będziemy mogli rozbić namioty (2). Na zwiad pojechał Mały i tutaj na łasze piasku wywinęli z Hanią kozła, uszkadzając podnóżek motocykla, wszystkie linki (nie bardzo) i trochę siebie, ale też nie bardzo. Był to jakiś Ośrodek Wczasowy Służby Zdrowia i po wylegitymowaniu się i wytłumaczeniu, że jesteśmy małżeństwem, zostaliśmy przyjęci z serdecznością i ciekawością. Obóz rozbiliśmy błyskawicznie i za moment już jedliśmy kolację, co wzbudziło i podziw i aplauz pensjonariuszy. Tadziu miał na bagażniku worek marynarski, który wystawał mu poza gabaryt motocykla jakieś 50, 60 cm z każdej strony, a że jeździł wg zasady: lewa wolna, prawa wolna, środkiem szosy śmiało wal, użytkownicy tamtych dróg musieli się mieć na baczności. Szczególnie duże ciężarówki i fur-manki. W czasie porannej toalety nad Wisłą we Włocławku zostaliśmy zalani po kostki falą ze statku wczasowego płynącego po Wiśle. Kupiliśmy Tadziowi linkę, ale nie założyliśmy jej do końca obozu. Dojechaliśmy do Torunia i tutaj musieliśmy uzupełnić naszą wiedzę etnograficzna. W Muzeum Etnograficznym skierowano nas do jakiegoś druha, jak się potem okazało autora kartki wspierającej nasze boje o BADEN POWELLa. Zwiedziliśmy muzeum razem ze strychem (magazynem), Tadziu pograł na jakichś ludowych skrzypeczkach, potem pokazano nam Toruń (najpierw z wieży kościoła, a później ze szczegółami już na dole) i w ten sposób byliśmy gotowi do dalszej drogi i wizytacji drużyn. W Charzykowych zostaliśmy powitani i rozbiliśmy namioty przy obozie młodzieżowym. Na wszystkich posiłkach mieliśmy gości, bo jedliśmy grzyby, których było zatrzęsienie, ale w obozie młodzieżowym obowiązywał zakaz jedzenia grzybów. Teraz mogliśmy przystąpić do jazdy marszrutą wizytacji. Jechaliśmy więc przez: Chojnice ze starymi murami obronnymi i zachowaną do dzisiaj bramą, stary, pamiętający czasy chyba Chrobrego Czersk, Kościerzynę, Kaszubski Park Narodowy z przepiękną przyrodą szczególnie w okolicy Wieżycy, wreszcie Kartuzy z poklasztornym kościołem Kartuzów w którym anioł na wahadle zegara wymierza czas życia i pomnikiem wdzięczności obrońcom polskości w latach 1904-1905. Niestety w czasie tej części naszego obozu nie udało nam się spotkać żadnej z wyznaczonych do wizytacji drużyn. Za to pogoda była pod psem i byliśmy zmarznięci i przemoczeni. Chmury i deszcz niejako szły za nami, więc trzeba było zrobić „skok pod prąd” i znowu trafiliśmy na pogodę dość znośną. Do legendy przeszedł wyczyn kwatermistrzowski. We wsi Łapalice znaleźliśmy stodołę brudną, z okropnie zaśmieconym podwórkiem, ze świniami w sąsiedztwie sąsieka w którym spaliśmy i w ogóle wszystkie „zalety” dobrego miejsca na nocleg. Nawet wodę trzeba było przynieść z sąsiedztwa. Za to potem byliśmy u znanych garncarzy artystów rodziny NECLÓW w Chmielnie i zapoznaliśmy się z technologią garncarstwa, a nawet ktoś z nas został dopuszczony do koła i coś tam wykręcił. Drugim takim miejscem, które też zapamiętaliśmy była miejscowość Karsin. Tutaj w szkole spotkaliśmy drużynę Baśki GOŁĘBIOWSKIEJ. Przeprowadziliśmy wizytację i po niewielkiej chwili już byliśmy w drodze, ale niestety nie daleko. Motocykl Małego tak dotychczas sprawny, odmówił posłuszeństwa. Miejscowy fachowiec orzekł - „cywka”. Rzeczywiście po wymianie tejże pojechaliśmy dalej, ale już nie tak junacko jak dotychczas. Jeszcze byliśmy na mszy św. w kościele w Brusach, zwizytowaliśmy drużynę wodną w której był Fredek SŁANIA - nasz kręglarz i właściwie był czas wracać do Charzykowych. Nasz obóz kręgowy zakończył się. Jeszcze tylko pamiętne, wspólne ognisko na zakończenie obozów wędrownych. Pokolenie wychowanków kuczowskich prowadziło teraz swoje drużyny i tutaj okazało się, jak obficie owocował „ciężki wycisk” w Kuczowie. Drużyna z SN wypadła raczej słabo. Wirka z Tadziem wrócili do domu, a Hania, Marek i Fredek pozostali na kursie drużynowych. Pozostał też Mały jako członek komendy kursu. W czasie tego kursu, który trwał do 27 sierpnia wszyscy kręglarze po odpowiednich próbach zostali pasowani na skautów. Próby te odbywały się w nocy i zawsze rano na apelu uczestnicy kursu robili wielkie oczy jak zobaczyli nowych skautów (na lewym naramienniku zamiast czarnego paska z jedynką znalazła się zielona opaska z symbolem WIRu). Próby te były rzeczywiście próbami charakteru, przy czym sam ceremoniał przyjęcia w poczet skautów, odbywał się zawsze o północy przy ognisku z wcześniej przyjętymi skautami. Ceremoniał był naprawdę przeżyciem. Obóz zakończył się znowu stopniami harcerskimi, sprawnościami i różnymi innymi miłymi wpisami do książeczek harcerskich.

ZNOWU DZIEŃ JAK CO DZIEŃ.

Byłoby truizmem, gdybym napisał, że w nowym roku akademickim, Krąg rozkręcał się powoli i jak zwykle. Przybocznymi Kręgu zostają: Elwira CZAJKA – przewodniczka i Mirosław PAJĄK – przewodnik. Zbiórki zaczęły odbywać się regularnie i coś tam na nich się działo. Równocześnie WIR po spełnieniu zadania wychowania kadry nowych drużynowych, trochę przyhamował tempo pracy, więc można było więcej czasu poświęcić naszemu Kręgowi.


 * V ROCZNICA KRĘGU.**

Było bardzo uroczyście, a przy tym dość wesoło. Szczególnym wydarzeniem była wystawa. W pomieszczeniu gospodarczym na stołach znalazły się wszystkie charakterystyczne dla Kręgu pamiątki. Sprzęt turystyczny lub jego pozostałe fragmenty, złamane narty (zwichniętych nóg niestety nie było), słynna „cywka” z motocykla Małego i wiele, wiele innych „maneli”, które przywieźli z obozów i wycieczek członkowie Kręgu. Zapełniły one dwa duże stoły. Był też „Pieronek”. Były też dokumenty kręgowe i jakieś fragmenty, dziś nie do odszukania kroniki, a może raczej wspomnień. Wstęgę przecinał Mały. Byli też zaproszeni goście, ale nie jako eksponaty wystawy, tylko jako uczestnicy rocznicy. Wśród tych gości witaliśmy szczególnie drogiego drużynowego WIRu. Były wręczane podkładki pod Krzyże i lilijki instruktorskie. Także były wyświetlane filmy nakręcone na obozach, które przypominały wszystkim uroki wędrówek i chwile spędzone razem. Jak dotychczas przy tak uroczystych okazjach brakowało nam drogich przyjaciół, którzy już nie byli w Kręgu. Trochę śpiewaliśmy, była i gawęda i tradycyjnie rozeszliśmy się późno.

W nowym roku jak zwykle zaczynamy naszą działalność od wigilijki. Może nie byłoby o czym pisać, gdyby nie figiel Dzidki STEFANOWICZ. W czasie przygotowywania samej wigilijki, co zawsze miało miejsce albo przed zbiórką, albo na samym początku zbiórki, zachowywała się jakoś dziwnie. Nie wiedziała, co miała przygotować, do nas odzywała się półsłówkami, jakby nas nie poznawała. Tylko koleżanki Dzidki z Wydziału (Chemicznego) uśmiechały się tajemniczo, ale unikały rozmów na temat: „co Dzidce jest? - co się z nią dzieje?” W takiej dziwnej atmosferze rozpoczęliśmy zbiórkę życzeniami i łamaniem się opłatkiem i gdy byliśmy w trochę smutnym i w doniosłym nastroju, otwierają się drzwi... i staje w nich Dzidka. Otóż ta pierwsza „Dzidka”, to była jej siostra bliźniaczka. Teraz dopiero zrobiło się wesoło. Okazało się, ze siostra Dzidki jest na studiach humanistycznych w Krakowie, co nie przeszkadzało jej zastąpić siostry na ćwiczeniach z chemii. Prowadzący ćwiczenia trochę się dziwili, ale koleżanki zrobiły „zasłonę dymną” i „Dzidka” ćwiczenie zaliczyła. Później już do końca spotkania było bardzo wesoło.

I znowu trzeba by zapisać, że w Kręgu zbiórki odbywały się regularnie i chyba coś się na nich działo. Tak było do wakacji.


 * IV OBÓZ KRĘGU - WĘDROWNY „BAŁTYK 62”.**

Po długich i nie muszę dodawać bezowocnych dyskusjach na temat „ gdzie?, kiedy? i kto? podjęto jednogłośną decyzję (głosem Marka), idziemy! nad morze Bałtyckie. Żadnych rowerów, motorów tylko PKP,PKS i „per pedes apostolorum”. Wybrzeże Bałtyku wybraliśmy w zasadzie w roku poprzednim w czasie akcji „Kaszuby 61”. Termin ze względu na praktyki wakacyjne był najtrudniejszy do uzgodnienia. Ostatecznie ustalono termin od 14 do 28 lipca. Opracowanie trasy i tego co należy zwiedzić powierzono Białemu Budrysowi i Małemu. Ilość chętnych dochodziła do 17, ale w rzeczywistości pojechało nas jedenaście osób. Byli to:
 * 1) Marek DENKOWSKI (Antena) – komendant obozu
 * 2) Wirka CZAJKA (Donald)
 * 3) Hania FRĄCZEK (Biały Budrys)
 * 4) Urszula LEXY
 * 5) Teresa MARKIEWICZ (Maria-Teresa)
 * 6) Irka MIKOŚ
 * 7) Baśka MIKŁASZEWSKA (Emilia)
 * 8) Tadziu BIAŁEK (Nabiałek) - gospodarz
 * 9) Marian KOMOR (Leser)
 * 10) Julek SIDZIŃSKI (Szalona Pałka)
 * 11) Janusz FRĄCZEK (Mały) – oboźny

Mieliśmy zarezerwowany (przez Julka i Mariana) w Dyrekcji PKP w Katowicach przedział na trasie Bytom – Gdynia Gł., ale w Bytomiu był zajęty i dopiero w Bydgoszczy odzyskaliśmy nasze miejsca i miejsca i mogliśmy trochę pospać. Po przepłynięciu z Gdyni na Hel statkiem „Barbara” został odczytany na falochronie rozkaz rozpoczynający nasza wędrówkę. W dalszą drogę, teraz pociągiem mieliśmy udać się dopiero za parę godzin, więc zwiedzaliśmy Hel, a przy tej okazji zastała „opracowana” przez Mariana metoda przeprowadzania wywiadów. Podchodzi się np. do latarnika (który był w oknie latarni morskiej i miał na głowie czapkę marynarską z napisem „Latarnik”) i pyta się inteligentnie „co pan tu robi?”. Odpowiedź jest tak inteligentna jak pytanie i w dalszym ciągu nie wiemy, o co chodzi. To patent Mariana. Tylko dzięki niezwykłej inteligencji grupy, udało się dowiedzieć co nie co o latarni i pracy latarnika. Jedziemy pociągiem do Jastarni, „zwiedzając” z okna wagonu Juratę z jej pensjonatami np.: ”Lido” i po długich poszukiwaniach rozbijamy namioty od strony Zatoki, za jeszcze nie skończonym budynkiem. Jest pięknie a i pogoda się poprawiła. Po zjedzeniu kolacji był czas wolny tak, że niektórzy wrócili „ze spaceru” dość późno. 16.VII. po wstaniu „wczesnym rankiem”, wykonaniu toalety i niezbędnych innych czynności jak np. jedzenie, zwiedziliśmy wędzarnię rybek i hodowlę norek i tym razie pieszo wyruszyliśmy do Władysławowa. Po przejściu 7 km, z kilkoma odpoczynkami, dotarliśmy do Kuźnic i tutaj zapadła decyzja, że zostajemy, bo szkoda pogody. Po bezowocnych poszukiwaniach, rozbiliśmy namioty na polu namiotowym, szybko zjedliśmy dwudaniowy obiad i do wieczora zażywaliśmy odpoczynku (czynnego oczywiście). Irka okazała się sportsmenką nie do pokonania. Wieczorem ognisko (zapalone głownią z poprzedniego), gawęda i po zakończeniu podziwiania przepięknych widoków oświetlonego księżycem morza, zakończyliśmy ten „pracowity” dzień. Rano ruszyliśmy w dalszą drogę nie zważając, że plecaki na czerwonych plecach wcale nie leżą tak wygodnie. Trudno. W czasie kupna biletów kolejowych (Nabiałcio) reszta bawiła się w najlepsze, oczywiście na peronie. Dojechaliśmy do Władysławowa. Tutaj zwiedziliśmy przepiękny kościół, potem po spotkaniu jakichś bardzo grzecznych harcerzy przeszliśmy obok Cetniewa do latarni morskiej na Rozewiu z salami poświęconymi pamięci ŻEROMSKIego. Po krótkim odpoczynku i zwiedzeniu latarni, dojedliśmy do końca żywność przygotowaną na cały tydzień, co bardzo „ucieszyło” Nabiałcia. Do Jastrzębiej Góry udało nam się przejechać autobusem i już bez większych przygód i emocji, bo Nabiałcio uzupełnił zapasy spożywcze i po roztasowanie się, dopełniliśmy ten dzień. Na drugi dzień w obozie została Maria-Teresa, a reszta poszła na plażę opalać się. Nawet Julcio i Emilia leżeli placuszkiem i nic nie mówili. Posiłek jednak mieliśmy wszyscy o umówionej godzinie Aha. Przypomniałem sobie, że Marek też został w obozie i wypełniał książkę pracy. Po obiedzie poszliśmy plażą do Karwii wykorzystując po drodze wszystkie „siuśki” jak określał Marek ciepłą wodę w takich maleńkich zalewach. Wracając, po drodze spotkaliśmy na motorze „Frędzelka”, który zaprosił nas na ognisko, ale nie poszliśmy, bo trzeba było sposobić się do jutrzejszej drogi, tym razem w pełnej gali mundurowej. Wyjazd do Pucka autobusem PKS poza 2 godzinnym czekaniem skrócony „śpiewem” i o mały włos jazdą Małego i Mariana na dachu autobusu, gdzie musieli układać nasze plecaki. Skończyło się dobrze (dzięki interwencji Urszuli i Irki) i po wysłuchaniu Hani wykładu na temat „Bielawskich Błot” dojechaliśmy do Pucka. Rozbiliśmy namioty „pokazowo” za płotem w Harcerskim Ośrodku Szkolenia Morskiego, zapewniając druha Hufcowego, że drzewek mu nie połamiemy. Po posiłku i przebraniu się w mundury poszliśmy zwiedzać Puck wg. pouczeń Hani, ale dom towarowy i lody „Calipso” znaleźliśmy bez przewodnika. Popłynęliśmy także DZ –tą, oczywiście już bez mundurów, którymi wzbudzaliśmy sensację, a ponad to nie paliliśmy papierosów. Na obozowisku mieliśmy sympatycznych turystów motocyklowych z Łodzi, natomiast Ośrodek nic a nic nie był harcerski. Nazajutrz poszliśmy zwiedzać zamek w Rzucewie zbudowany przez SOBIESKIego w stylu neogotyckim i bijąc po drodze bąki, tnące nas nie miłosiernie. Samego zamku zwiedzić się nie dało, a dodatku Irka siadła na mrowisko, ale mimo deklaracji, Markowi nie udało się pomóc jej w „odmrówczaniu”. W drodze powrotnej Julek „kawał” drogi niósł Irkę na plecach, bo bolały ją nogi i tak skończyło się zwiedzanie. Korzystając z miejsca, gdzie można zostawić cały dobytek robimy wycieczkę do Mechowa, gdzie zwiedzamy kapliczkę i zabytkowy kościółek oraz groty wymyte przez wodę w piaskowcu. Wyjazd 22.VII. do Krokowej pociągiem z Pucka. Przy pożegnaniu w Ośrodku zdziwienie, bo idziemy z Markiem pożegnać się z Komendantem w mundurach i zielonymi lilijkami na rękawach. Sensacja. W Krokowej zwiedzamy zamek (ale nie za bardzo), idziemy w dalszą drogę, aż do przystanku PKS (po uprzednim zwiedzeniu klasztoru w Żarnowcu.) i stąd jedziemy do Słuchowa. Rozbiliśmy obóz nad rzeczką już w deszczu. Kontakty z miejscowymi dziećmi spowodowały zniknięcie bezpowrotne Hani zabytkowego pasa harcerskiego wraz z fantastyczną finką. Z Lublewa pociągiem, żywcem wziętym z początku XX wieku, albo z westernów, dojechaliśmy do Gorczegorza i tutaj po odpowiednio długim czekaniu umilanym przejażdżką na drezynie, pociągiem dojechaliśmy do Łeby. Na „polu namiotowym” rozłożyliśmy swój biwak i poszliśmy zwiedzać miasto. Irce jeszcze w Pucku zrobiła się jakaś infekcyjna wysypka. Na jej widok pan aptekarz wykrzyknął „o Boże”, ale przyniósł skuteczne lekarstwo. Szukając lepszego miejsca noclegowego poszliśmy w czwórkę na zwiad kwatermistrzowski aż do jeziora Serbsko, ale okazało się, że lepiej zostać już przy „Neptumie”. W nocy przyszła burza i przemoczyła nam wszystko do suchej nitki, więc trzeba było szukać jakiegoś dachu nad głowę by się wysuszyć. Przenosimy się na słomę do budynku gospodarczego w podwórku jednego z zabudowań. Zwiedzamy wydmy i ruiny wyrzutni V-1, „bombardujemy” szyszkami Irkę z Markiem ukrytych w bunkrze CKM i wracamy na nocleg. Zwiedzamy Łebę i korzystając z pogody idziemy na plażę podziwiać zachód słońca. W kolejnym dniu obozu jedziemy pociągiem do Lęborka i tutaj po przerwie w podróży pozwalającej na zwiedzenie miasta jedziemy do Słupska, zwiedzamy miasto i jedziemy do Ustki. Tutaj nie szukamy pola namiotowego, tylko roztasowujemy się w stodole. Wieczorem 26. VII są ciastka z jedną świeczką (tort zastępczy), życzenia i w ogóle jest fajnie i rodzinnie. Są to Hani imieniny i I rocznica ślubu Hani i Janusza. W dniu następnym zwiedzamy Ustkę (przy fatalnej pogodzie) a wieczorem jest „ognisko” szczerości. Przeciągnęło się to nasze rozmawianie do 230. Obóz kończymy w pełnej gali na plaży w Ustce. Odczytanie ostatniego rozkazu, chrzest w morzu proporca i „Pieronka”. Julek dostał stopień instruktorski, więc lilijkę i podkładkę umoczoną w wodzie morskiej przypina mu Marek z wszelkimi honorami i po tej operacji ma „mundur lekko wilgotny”. Pożegnaliśmy Marka i Nabiałcia, którzy autostopem jadą do Gdańska. Droga do Katowic była bez przygód i emocji. Trzeba było odpocząć po obozie wypoczynkowym. Zostały miłe, nawet bardzo miłe wspomnienia, przyjaźnie a może i coś więcej, wdzięczność dla Tadzia Nabiałcia za graniczące z bohaterstwem gospodarowanie funduszami i organizowanie zaopatrzenia (co było rzeczą naprawdę trudną). Pamiętamy trójki żywieniowe jako najlepszy skład żywienia kocherowego, czwórkę brydżową, która bardzo skrupulatnie wykorzystywała każdą chwilę i okazję do pogrania, Hani prelekcje krajoznawcze i na koniec powiedzonka Irki: „łoś kryzys” i „ludziów jak mrówków”.


 * VI ROCZNICA KRĘGU.**

Trochę było wspomnień, trochę opowiadań. Śpiewania też trochę było, ale Krąg nigdy nie był w tym mocny. Jeszcze kiedyś członkowie chóru akademickiego wspierali go jak mogli, a teraz rzeczywistość była raczej niezbyt dobra. Fakt, faktem, że rocznica się odbyła.


 * ZIMOWISKO NA WIELKIEJ RACZY.**

Ktoś mający wiele samozaparcia i czytający tą kronikę „od deski do deski” zauważy, że Wielka Racza występuje tutaj wielokrotnie. Byliśmy już zaprzyjaźnieni z państwem PETERMANAMI więc, rozmowy na temat rezerwacji miejsc, były ułatwione. Ale ktoś nas ubiegł i pozostała tylko możliwość zamieszkania w nowym, jeszcze nie wykończonym budynku. Co tam takie przeszkody dla Kręgu. Od 27 grudnia zamieszkaliśmy w pokoju na piętrze, bez sąsiadów, ale za to z piecem, w którym trzeba było palić drewnem przygotowanym na parterze. To też miało swoje dobre strony. Ogień w piecu zastępował nam ognisko, a rąbanie drewna wyrabiało tężyznę fizyczną i pozwalało niektórym na wyładowanie nagromadzonej złej energii. Nie jestem w stanie przypomnieć sobie ilu uczestników zimowiska było, ale wiem, że byli: Marek, Hania, Dzidka, Urszula, Wirka, Tadziu, Tolek, Marian, Marian GÓRNIK z dziewczyną i Janusz. Na Sylwestra przyjechała Dzidka. Związane jest z tym było drobne wydarzenie. Mianowicie w starym schronisku mieszkali studenci Akademii Medycznej z Poznania. Oczywiście na Sylwestra musieli być „odpowiednio” zaopatrzeni, więc wysłali na dół do sklepu dwóch swoich przedstawicieli, by przywieźli wszystko, co potrzeba do Sylwestra, głównie wiele butelek z winem i może nie tylko z winem. Po Dzidkę zjechał do wsi Mały i też miał uzupełnić nasze zaopatrzenie, ale w nieco w inne produkty żywnościowe. Dzidka przyjechała pociągiem i autobusem, a na przystanku czekał już Mały. Nie wspomniałem, że mróz był siarczysty i rozpoznać Małego, wyglądającego raczej jak Mikołaj lub bałwan nie było tak łatwo. Po wypożyczeniu u pani PETERMANOWEJ nart dla Dzidki, wyruszyliśmy pomału, a systematycznie do góry. Dwaj studenci, sporych rozmiarów chłopiska, mając pod nartami „foki” minęli nas po drodze jak błyskawice, nie omieszkując posłać ironicznych spojrzeń. Ale „kropla drąży skałę”. Za jakiś czas dogoniliśmy ich, odpoczywających po forsownym podejściu jakiegoś odcinka. Taki „wyścig” z mijankami powtórzył się chyba ze trzy razy. Koniec końców byliśmy w schronisku prawie godzinę wcześniej. Przypuszczam, że oni patrząc na nas, nie spodziewali się, że Dzidka będzie miała taką kondycję. Zresztą Mały (jak sama nazwa wskazuje) na Herkulesa nie wyglądał. Dzidka mieszkała w Gorlicach i takie trudy nie były jej straszne. Przyszli nam pogratulować, ale przyniesionego poczęstunku nie przyjęliśmy. Wieczorem, po kolacji śpiewaliśmy kolędy i w ogóle śpiewaliśmy, aż do północy, kiedy to wyszliśmy witać Nowy rok 1963. Na wcześniej wybranej choince zapaliliśmy zimne ognie i odtańczyliśmy w koło coś w rodzaju tańca wojennego, mimo, że zawsze mieliśmy pokojowe usposobienia i postawy. Było tak zimno, że dłużej nie dało się być na zewnątrz. Poszliśmy złożyć życzenia panu PETERMANOWI i braci studenckiej (ale nie wiem do ilu te życzenia dotarły). Na parterze „w drewutni” utworzyliśmy krąg i długo, długo śpiewaliśmy nasze piosenki a i kolędy też. Nowy Rok turystyczny rozpoczęliśmy zjazdami narciarskimi na przecince granicznej, w czym celował głównie Marek. Zresztą głównym celem zimowiska był czynny odpoczynek, a szczególnie na nartach. Hania np. była głównym filmowcem, bo na nartach jeździć nie mogła, spodziewając się powiększenia rodziny. Do końca zimowiska atmosfera była bardzo ciepła i radosna. i nie zmąciło jej pomstowanie Wirki i przyrzeczenia, „że z Małym to ja już za żadne świętości grać nie będę”. W czasie wolnym urządzaliśmy całe turnieje szachowe. Mały, (szachista od siedmiu boleści) wygrywał swoje partie psychologicznie, tzn. „na gadanie”. Wyprowadzało to Wirkę z równowagi i stąd nie mogła z Małym wygrać. To jeszcze bardziej ją podniecało niezdrowo i wywoływało w tzw. szewską pasję. Przed zimowiskiem bodajże „Komory” naczytali się podręczników szachowych i używali pełno fachowych określeń typu „gambit hetmański” itp., a tu taki profan - Mały, wygrywał z nimi. To i najspokojniejszego wyprowadziłoby z równowagi. Tak też było. Zimowisko zakończyło się bardzo szczęśliwie, bez najmniejszego szwanku na zdrowiu i psychice (mimo szachów). Śniegu było aż nadto, mróz też sobie nie żałował. Myć się nie trzeba było za dużo, bo rano woda w miednicy była zamarznięta. Bardzo szybko upłynął ten czas. Niestety. Zimowisko zakończyło się 2 stycznia 1963 r.

ZBLIŻAMY SIĘ DO KOŃCA TEGO OPISU.

Już od dłuższego czasu w ZHP zachodzą przewidywane zresztą przez nas zmiany. Naczelnikiem zostaje dh WOJCIECHOWSKI i bardzo łagodnie a systematycznie zaczynają się zmieniać zasady egzystencji harcerstwa. Przede wszystkim robi się wszystko, żeby odciąć się od skautingu badenpawellowskiego. Wymyśla się więc różne akcje jak: BIESZCZADY, ZAMONIT, BESKIDY. Któraś z akcji, nie pamiętam jaką miała nazwę, a charakteryzowała się tym, że przedstawiała pięć kierunków uderzenia itp. itp. Zespół DENKOWSKICH czyli WIR próbował jakoś zinterpretować dobre zalecenia Kwatery Głównej i np. w czasie akcji ZAMONIT w miejscowości Hutki-Kanki pozostawili wykopaną przez siebie studnię, która w tych terenach bezwodnych była dobrodziejstwem dla ludzi. Akcyjne działanie harcerstwa niweczyło systematyczną pracę wychowawczą i nie dawało szans na prowadzenie planowych zajęć w drużynach. Rozumowanie było mniej więcej takie: „skoro nagradza się np. sprzętem samo zgłoszenie się do akcji, to po co planować co będziemy robili. Czekajmy co wymyśli Góra i bądźmy gotowi do szybkiej reakcji na ogłoszoną akcję”. Zabijało to wyrabianie nawyku szukania w swoim otoczeniu potrzeby pomocy i bycia użytecznym. Metody systematycznej pracy wychowawczej też przestawały obowiązywać. Zaczęły się liczyć zupełnie inne kryteria ocen. Napisałem tak, jakby te zmiany łączyły się ze zmianą Naczelnika ZHP, ale nie musiało być to przyczyną podstawową i jedyną. Zresztą nie wiadomo. W maju od 17 do 19 członkowie Kręgu wzięli udział w VII Złazie Babiogórskim Uczelni Śląskich.

W czerwcu zmarł na Kąpielisku Miejskim w Gliwicach przyboczny Kręgu w roku akademickim 1962/63 **Mirek PAJĄK przewodnik.** Był człowiekiem rzetelnym, odpowiedzialnym, pogodnym i życzliwym. Taki pozostanie w naszej pamięci.


 * V OBÓZ KRĘGU – SPŁYW KAJAKOWY „OBRA 1963”**

Byłbym absolutnym plagiatorem, gdybym zaraz na początku nie napisał, że są to wspomnienia Marka ANTENY, ale ze zrozumiałych względów mocno streszczone.

Uczestnicy spływu to: 1. Jasiu SZAŁAS z Urszulą LEXY Zestawienie uczestników spływu jest napisane tak, że pierwsza osoba to sternik, a druga załogant. Spływ maił miejsce od 3 sierpnia do 18 sierpnia 1963 r. i przebiegał trasą ze Zbąszyna z nad Jeziora Zbąszyńskiego poprzez rzekę Obrę do Jeziora Luto, znowu poprzez Obrę, Jezioro Młyńskie znowu Obrę i fragment Jeziora Konińskiego do Jeziora Wielkiego. Dalej poprzez Obrę do Skwierzyny, gdzie w zasadzie się zakończył. Razem trasy wodnej 130 km. Trzeba było tylko odwieźć pociągiem wypożyczone w Zbąszynku kajaki i można Było tę wspaniałą przygodę zaliczyć jako czas bardzo udany, gdzie utrwaliły się przyjaźnie i wspólnie spędzony czas będzie pronieniował jeszcze długo radosnym, ciepłym wspomnieniem. a
 * 1) Gabriela SZAŁAS z Dzidką STEFANOWICZ
 * 2) Marek DENKOWSKI z Ireną MIKOS
 * 3) Juliusz SIDZIŃSKI z Lucyną WOJCIECHOWSKĄ
 * 4) Leszek STEINHOFF z Barbarą MIKŁASZEWSKĄ
 * 5) Tolek WIŚNIEWSKI z Hanią POLOK
 * 6) Edward BUŚKO solo.

Przez te lata wytworzone przyjaźnie trwają do dzisiaj, jest nawet kilka małżeństw harcerskich. Jak sądzę, mimo że byliśmy ludźmi dorosłymi, formacja naszej osobowości opartej na zasadach chrześcijańskich i skautowych wyryła bardzo mocne piętno na dalszym naszym życiu. Może już sam dobór do Kręgu powodował naturalną selekcję, a może też wpływ „zbyt sentymentalnego i ckliwego” Kręgu pierwszych lat po powstaniu spowodował, że wszyscy, których spotykałem później mieli życie poukładane bez zastrzeżeń i na ogół dawali coś z siebie społeczeństwu. Hasło „ zostawcie świat choć trochę lepszy niż zastaliście” jak mi się wydaje, nie pozostało tylko hasłem. Bo harcerzem albo się jest, albo nie jest.

Czuwaj !

P.S. Z kronikarskiego obowiązku muszę dołożyć, że po pięćdziesięciu latach od powstania Kręgu dowiedzieliśmy się, że po Irenie drużynowym został Leszek STEINHOFF, a po nim Tolek WIŚNIEWSKI. Krąg został pozbawiony harcówki, do której wcześniej było włamanie i został ukradziony cały sprzęt turystyczny, natomiast dokumenty z szafy zostały mocno zniszczone. Dalszych zniszczeń dokonał czas i przechowywanie w warunkach piwnicy zalewanej od czasu do czasu. Nie ma więc teraz już żadnych odniesień do ostatnich lat istnienia Kręgu, który prawdopodobnie swój koniec może datować na rok 1967 lub 1968. Czuwaj !

.