Zygmunt+Grodzicki+(Lang)

Źródło: (1) Bogusław Kowalczyk, Szesnastka lat międzywojennych 1920-1939 część 1, Poznań 1990; (2) Bogusław Kowalczyk, Szesnastaków frontowe boje i podziemne działania, Poznań 1994



=Zygmunt Lang=

W okresie międzywojennym związany był ze słynną 16 Poznańską Drużyną Harcerzy im. gen. Józefa Bema. Należał do drużyny od 1921 roku, był zastępowym zastępu "Kruków", a później przez wiele lat przybocznym.



Zygmunt Lang (siedzi w środku) jako przyboczny "Szesnastki" w 1923 roku. (1) s. 33

(2) s. 187. Od jesieni 1933 do maja 1934 roku był drużynowym "16", ale jego rola w drużynie nie ograniczała się do okresu pełnienia tej funkcji. Nawet przechodząc do pracy w Komendzie Chorągwi pozostawał filarem drużyny, wspierał jej poczynania, prowadził obozy, pełnił obowiązki drużynowego w okresach gdy zmieniali się drużynowi. Uczestniczył w Zlocie Skautów Słowiańskich w Pradze w 1931 roku. Obozownictwo i pionierka były wizytówką 16 Drużyny Harcerzy im. J. Bema, która wielokrotnie zajmowała czołowe miejsce we współzawodnictwie w kraju i reprezentowała ZHP na międzynarodowych zlotach i jamboree.



Obóz "Szesnastki" w 1925 roku. (1) s. 34



O Langu wspominała piosenka "Szesnastki":

"Drugim z kolei jest to gość, Grubasek miły, że aż coś. Pod mianem "Żaby" jego zna Nasza szesnasta - ha, ha, ha..."

(1) s. 96. Narcyz Książkiewicz wspominał: "...byłem członkiem obozów, które on prowadził w Horoszowej, Ignalinie, Oranach i prawdopodobnie w Kowańcu. W moim przekonaniu sam fakt prowadzenia tylu obozów świadczy, że był komendantem z prawdziwego zdarzenia. Zawsze zadbany, [tak] w "cywilu", jak i w mundurze harcerskim, instruktorskim. Cechowała go łagodność, a nie surowość, co zjednywało mu sympatię. Znał dobrze harcerskie "rzemiosło", był dobrym organizatorem obozów. Wiele uwagi poświęcał na każdym obozie programowi dziennych zajęć, które łączyły często przyjemność, tj. marsz, marszobieg, wycieczkę z ćwiczeniami terenowymi, znajomością węzłów. Przywiązywał też Z. Lang wielką wagę do współzawodnictwa pomiędzy zastępami w okresie trwania obozów. Reasumując, jeżeli Szesnastka osiągała sukcesy, to udział w tym Langa był bardzo znaczny."



Zygmunt Lang z "16" (po prawej, w rogatywce z piórem)

Źródło: Jerzy Węgierski, Lwowska konspiracja harcerska 1939-1949, „Rocznik Tarnowski" 1995/96, s. 63-96.

s. 92-93 biogram:

(1905-1965)
Od 1921 r. w 16 Poznańskiej DH: zastępowy, przyboczny, drużynowy. W latach 1926-34 członek Komendy Chorągwi Wielkopolskiej. Z zawodu księgowy, porucznik rezerwy WP. Uczestnik przygotowań do dywersji na wypadek wojny. [Sieć dywersji pozafrontowej] Wrzesień 1939 - ??! Od kwietnia 1940 r. we Lwowie. W jesieni 1941 r. wszedł do ZWZ ze swoją grupą harcerzy. Drugi zastępca szefa kontrwywiadu Komendy Obszaru AK we Lwowie. Od marca 1943 komendant hufca lwowskiego Szarych Szeregów jako "Zyga". Odtwarzał struktury Szarych Szeregów we Lwowie. / List "Zygi" do "Flo" (Marciniaka) z kwietnia 1943/. Aresztowany we Lwowie 10 czerwca 1943. Więzień Gross-Rosen i Buchenwald, uczestnik konspiracji obozowej. Uwolniony 2 maja 1945. Działał w okupacyjnej strefie amerykańskiej jako instruktor harcerski i nauczyciel w polskiej szkole w Monachium do 1949 r. Osiadł w Zabrzu. Represjonowany. Zmarł tragicznie 17 października 1965.

Bogusław Kowalczyk, Szesnastaków frontowe boje i podziemne działania, Poznań 1994. s. 189-191 W okupowanym przez Rosjan Lwowie Zygmunt Lang stał na czele własnej organizacji harcerskiej podporządkowanej potem ZWZ. Używał pseudonimu "Ostoja". Po wkroczeniu Niemców służył w kontrwywiadzie Komendy Obszaru nr 3 AK, obejmującej województwa południowo wschodnie, jako zastępca szefa kontrwywiadu, pod pseudonimami: "Ostoja, "Żaba", "Szumlański" (w tym ostatnim przypadku mogło to być nazwisko, pod jakim przebywał we Lwowie). Używał konspiracyjnego nazwiska Marian Grodzicki W ramach Szarych Szeregów, po rozbiciu struktur harcerskich we Lwowie, w 1943 r. odtwarzał konspiracyjny Hufiec Lwów-Miasto. Według cytowanego przez Bogusława Kowalczyka listu, napisanego przez Zygmunta Langa - Grodzickiego, w momencie aresztowania przez Gestapo był komendantem Lwowskiej Chorągwi Szarych Szeregów. Aresztowanie nastąpiło w czerwcu 1943 roku. Ze Lwowa Lang trafił do obozu koncentracyjnego Gross-Rosen i następnie do Buchenwaldu. s. 345. Po wyzwoleniu współorganizował harcerstwo w Niemczech

Rozkaz GK ZHP l. 3/59 z 15 lutego 1959, „Wiadomości Urzędowe ZHP” R 3, nr 1, styczeń-marzec 1959, s. 23, 25 Zaliczenie służby instruktorskiej w r. 1957/58: Hufiec Gliwice – Miasto: .... instruktor w rezerwie (stan na dzień 1 I 1959) – hm. Zygmunt Grodzicki

W grudniu 1956 r. hm. Zygmunt Grodzicki został opiekunem Kręgu Starszoharcerskiego na Politechnice. Był przewodniczącym komisji prób na stopnie w Kręgu "Żagiew". Swym doświadczeniem i radą wspierał drużynowego Kręgu, Jana Żelińskiego. Mową wiązaną studenci w harcerskich mundurach tak przedstawiali związki hm. Grodzickiego z Kręgiem "Żagiew": "... Opiekunem mają  człowieka złotego  niezrównanego gawędziarza  harcmistrza GRODZICKIEGO

Ten ich wychowuje do dobrego nakłania że anioła by zrobił z niejednego...drania".

Hm. Grodzicki podczas wieczornicy kręgu "Żagiew"

Hm. Zygmunt Grodzicki wśród kręglarzy "Żagwi"