Jan+Grzbiela

= **Jan Grzbiela** = (1902 – 1989), syn Alojzego i Marii z Chudobów, urodził się 24 stycznia w Wójtowej Wsi. Tam też ukończył Szkołę Powszechną. W wieku czternastu lat podjął pracę w biurze Powiatowej Kasy Chorych w Gliwicach. W drugiej połowie roku 1917 wstąpił do Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Gliwicach, kierowanego w tym czasie przez Stanisława Mastalerza. W okresie walki o przynależność polityczną Górnego Śląska związany był z Polskim Pogotowiem Młodzieżowym – Skautingiem (1920). Razem z Janem Bekiem i Adamem Rusinem stworzył wówczas drużynę harcerską im. Tadeusza Kościuszki. W listopadzie tego samego roku sformalizował swoją działalność składając przysięgę harcerską, by miesiąc później, z ramienia Inspektoratu Harcerskiego w Bytomiu, zostać drużynowym. Na poczet jego zasług zaliczyć można także współudział w tworzeniu i organizacji innych drużyn harcerskich, między innymi w Kozłowie czy Żernikach. W roku 1921 J. Grzbiela wraz ze swoją organizacją harcerską włączył się w akcję plebiscytową i wziął udział w III powstaniu śląskim. Obok prowadzonych działań o charakterze propagandowym, drużyna z Wójtowej Wsi ochraniała polskie wiece, pozyskiwała także broń. W czasie walk młodzież harcerska wcielona została do lokalnych oddziałów powstańczych. Podział Górnego Śląska na mocy decyzji Rady Ambasadorów z 20 października 1921 roku, pozostawił jego rodzinną miejscowość po stronie niemieckiej. Mimo, że tereny zajęte przez Niemców implikowały ruchy migracyjne Polaków, J. Grzbiela pozostał, by w stosunkowo krótkim okresie, wznowić działalność drużyny. W roku 1922 podjął pracę w Urzędzie Wojewódzkim Śląskim w Katowicach (Wydział Robót Publicznych i Komunikacji, następnie Wydział Personalny). Kolejne etapy kariery zawodowej to praca w samorządzie komunalnym, rozpoczęta w czerwcu 1933 roku. Pierwszym piastowanym przez niego stanowiskiem była funkcja naczelnika gminy w Piotrowicach Śląskich a od roku 1936 w Hajdukach Wielkich (obecnie dzielnicy Chorzowa). Dnia 1 czerwca 1939 objął urząd burmistrza w Tarnowskich Górach. W roku 1927 J. Grzebiela uzyskał świadectwo dojrzałości, by następnie podjąć studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, które ukończył w roku 1934. Niezależnie od tych etapów swojego życia niezmiennie związany był z harcerstwem. Pełnił, między innymi, funkcję zastępcy Komendanta Chorągwi, po przeniesieniu w 1922 roku Inspektoratu Harcerskiego do Katowic a następnie od października 1930 roku funkcję komendanta Chorągwi Śląskiej. We wrześniu 1939 roku został Komendantem Obrony Tarnowskich Gór. Po wycofaniu się wojsk polskich z terenów Górnego Śląska przedostał się do Krakowa. Tam też pod przybranym nazwiskiem, poszukiwany przez gestapo, nawiązał konspiracyjną łączność z komendantami śląskiego ZWZ – AK – Józefem Korolem i inż. Szmechtą. W lipcu 1942 roku był pełnomocnikiem „Pasieki” (Kwatery Głównej Szarych Szeregów) na obszar górnośląski, opolski i cieszyński. Z ramienia rządu londyńskiego mianowany został wojewodą opolskim. Po wojnie w latach 1945 – 1951 J. Grzbiela pełnił funkcję wiceprezydenta miasta Bielska. Następnie kolejno był kierownikiem wydziału WRN w Opolu (1951), zastępcą przewodniczącego Prezydium MRN w Bielsku (1956), zastępcą przewodniczącego WRN w Katowicach. W roku 1969 przeszedł na emeryturę. W latach 1969 – 1972 był posłem na Sejm z ramienia Stronnictwa Demokratycznego. Zmarł 1 grudnia 1989 roku w Bielsku.
 * Dr Miłosz Skrzypek**