Tadeusz+Święcimski

Harcmistrz Tadeusz Świecimski, ps. „Karmin”, „Wit”
Źródło: Szare Szeregi i Armia Krajowa w Obwodzie Krzeszowice. Praca zbiorowa pod red.Tadeusza Gawła i Tadeusza Świecimskiego, Kraków 2004.

[Nazwisko w dokumentach pisane jest różnie. Legitymacje z 1945 r., zaproszenia na imprezy harcerskie w latach powojennych wystawione są na nazwisko Święcimski; później zazwyczaj Świecimski. Tak zapisano nazwisko współredaktora książki o Szarych Szeregach w Krzeszowicach - JJJ]

Urodził się 29 lipca 1921 roku w Łazach, pow. Zawiercie. Był synem Józefa i Marii Świecimskich. Od 1928 r. uczęszczał do szkoły powszechnej w Łazach. W latach trzydziestych – uczeń gimnazjum w Chyrowie, a następnie II Gimnazjum im. Karola Szajnochy we Lwowie i Gimnazjum Księży Marianów w Pelplinie. Z harcerstwem związany od 1928 roku, najpierw jako wilczek, potem harcerz II Lwowskiej Drużyny Harcerskiej, z którą uczestniczył w Zlocie w Spale w 1935 toku. Po przeprowadzeniu się do Krzeszowic, w 1938 roku zorganizował wiejską drużynę harcerską przy szkole powszechnej w Siedlcu. W 1939 roku pełnił służbę w ramach Pogotowia Harcerzy w Krzeszowicach, wraz z oddziałem Pogotowia wycofywał się w ślad za odstępującym wojskiem polskim. Dotarł do Ojcowa, skąd - po okresie ukrywania się w skałkach - powrócił wraz z częścią harcerzy do Krzeszowic. Jako zastępowy wszedł w skład konspiracyjnej drużyny kadrowej, pod komendą HR Stanisława Wysockiego (wysiedlonego z obszarów wcielonych do Rzeszy); w następnym okresie był współorganizatorem tajnej działalności harcerskiej w Krzeszowicach. Członkowie podziemnego harcerstwa w Krzeszowicach i okolicy organizacyjnie dzielili się na dwie grupy: „Miasteczko” (Krzeszowice) i „Gęstwinów” (okolice Krzeszowic). Na czele Tajnych Wojennych Drużyn Harcerskich „Gęstwinów” ( po nawiązaniu kontaktów z Krakowską Chorągwią Szarych Szeregów „Smok”, co nastąpiło prawdopodobnie w 1943 roku, a konsekwencje natury organizacyjnej uwidoczniły się w 1944 r. - na czele **Roju** „Gęstwinów”) stanął Tadeusz Świecimski. Mianowanie Świecimskiego - „Karmina” komendantem Roju (w Szarych Szeregach kryptonim hufca) i przyznanie mu stopnia HO znalazło się w rozkazie komendanta „Zawiszy” Chorągwi Krakowskiej, co pozwala przypuszczać, iż Rój skupiał przede wszystkim harcerzy młodszych. Potwierdza to zaliczenie ich do służby pomocniczej. Starsi harcerze z Krzeszowic (powyżej lat siedemnastu) przekazani zostali AK. Świecimski był żołnierzem ZWZ (zaprzysiężony wiosną 1940 roku), a następnie AK. W 1942 roku ukończył kurs podoficerski, uzyskując stopień plutonowego. Stanął na czele plutonu Wojskowej Służby Pomocniczej, złożonego głownie z harcerzy. Od kwietnia 1943 roku mianowany sierżantem. Za zorganizowanie akcji przeciw żandarmerii niemieckiej i gestapo awansowany do stopnia starszego sierżanta i odznaczony Krzyżem Walecznych. W 1944 roku Świecimski został aresztowany i uwięziony w obozie „Liban”, skąd po sześciu tygodniach zbiegł.

[JJJ] Po przejściu frontu uczestniczył w organizowaniu jawnej pracy harcerskiej. Wobec apeli władz wzywających do zagospodarowania przyznanych Polsce ziem zachodnich, w połowie maja 1945 roku do Katowic przybyła grupa harcerzy Chorągwi Krakowskiej, z Krzeszowic. Na jej czele stał phm Tadeusz Świecimski. Hm. Wojciech Niederliński miał skierować tę grupę do Gliwic, dla udzielenia pomocy w szerszym rozwinięciu działalności harcerskiej. Tadeuszowi Świecimskiemu towarzyszyli HR Józef Godyń, HR Zygmunt Banach, HO Przemysław Wilkosz. Późną jesienią phm. Tadeusz Świecimski zastąpił phm. Józefa Norka na funkcji komendanta hufca harcerzy (z przełomu listopada i grudnia pochodzi informacja o tej zmianie w sprawozdaniach władz administracyjnych Gliwic). Rozkazem Naczelnika Harcerzy z 26 listopada 1945 r. Tadeusz Świecimski został mianowany po. hufcowego. Norek pozostał przewodniczącym Zarządu Obwodu, obejmującego jednostki hufca męskiego i żeńskiego na obszarze całego miasta i powiatu gliwickiego. Jako młodszy od Norka, mającego zresztą za sobą doświadczenia oświęcimskie, zapewne mniej związany obowiązkami w innych sferach, Świecimski od połowy maja 1945 r. czynnie uczestniczył w bezpośredniej pracy powstających jednostek harcerskich. Liczny i dobrze widoczny udział harcerzy w obchodach Święta 3 Maja w 1946 r. wpłynął na pogorszenie stosunku władz politycznych do hufca, a także przesądził prawdopodobnie o zmianie hufcowego. Nastąpiła ona jeszcze w maju 1946 roku. W miejsce phm. Tadeusza Święcimskiego, pełniącym obowiązki komendanta hufca został podharcmistrz Adam Tarnawski. W roku szkolnym 1946/47 Świecimski prowadził XII Drużynę Harcerzy im. Tadeusza Kościuszki. Latem 1947 roku zorganizował obóz drużyny w Stegnie koło Gdańska. Trudno na razie stwierdzić, czy z przekonania, czy dla poprawy swego wizerunku w oczach władz politycznych Świecimski zaangażował się w działalność Związku Walki Młodych, organizacji będącej młodzieżową przybudówką PPR. Nie uchroniło go to jednak od aresztowania. Po ponad rocznym uwięzieniu, zamieszkał w Warszawie, potem powrócił na Śląsk. Od końca 1956 roku brał udział w pracy odrodzonego harcerstwa w hufcu Gliwice-powiat. Był współorganizatorem kursu zastępowych, odbywającego się w przerwie świątecznej pod koniec grudnia 1956 r., gł. dla młodzieży z Pyskowic i Łabęd. W 1957 roku był członkiem komendy hufca Gliwice-powiat,kierownikiem referatu pracy drużyn. W marcu tego roku został wybrany delegatem hufca Gliwice-powiat na Chorągwianą Konferencję Wyborczą. Pod koniec lat 50. angażował się w działania harcerstwa pyskowickiego. Dużą aktywność wykazywał przy nawiązywaniu kontaktów z wojskiem. Z jego inicjatywy delegacja młodzieży pyskowickiej odwiedziła w Warszawie marszałka Mariana Spychalskiego, a także gen. Juliusza Rómmla. Dbał o utrzymywanie kontaktów z krakowskim harcerstwem. Drużyny pyskowickie uczestniczyły też i masowych imprezach organizowanych z udziałem władz partyjnych, np. w Centralnych Dożynkach, kiedy to delegacja harcerzy zebrała autografy, Gomułki, Ochaba i innych prominentów.



Tadeusz Świecimski podczas uroczystości wręczenia proporca szczepowi z Pyskowic (1957 r.)



Tadeusz Świecimski i b. Naczelnik ZHP w Niemczech Józef Kwietniowski przed frontem pyskowickich harcerzy

W latach siedemdziesiątych zaangażował się w organizację krzeszowickiego środowiska byłych harcerzy Szarych Szeregów, utrzymywał też kontakt z kręgiem "Wiarus" w Gliwicach. Zmarł 31 lipca 2004 roku.

31 lipca 2004 r. zmarł w wieku 83 lat **hm. Tadeusz Świecimski „Karmin”**, b. komendant III Roju Gęstwinów” obwodu Z-44 AK Krzeszowice. Pogrzeb odbył się 4 VIII 2004 r. na cmentarzu parafialnym w Zabrzu-Rokitnicy. http://www.krakowska.zhp.pl/infopage.php?id=75

**

"ZIEMIA KRZESZOWICKA" **NR 5 (53) 2004. ROK IX WRZESIEŃ - PAŹDZIERNIK 2004

**Pożegnanie druha harcmistrza Tadeusza Świecimskiego**

Cmentarz Parafialny Zabrze Rokitnica, 4. sierpnia 2004 Druhu Orsza, Druhowie Komendanci Szarych Szeregów Chorągwi Krakowskiej melduję: Wstępuje w Wasze Szeregi na niebiańskich tropach "Karmin", Komendant III Roju "Gęstwinów", po spełnieniu służby na Ziemi wstępuje w szeregi trzymających Wieczną Wartę. Życie jego obejmuje trzy warstwy działalności, drużynowego drużyny wiejskiej do 39 roku. Do harcerstwa wstąpił już w 1929 roku, został wilczkiem, następnie służbę harcerską, kontynuował w II Lwowskiej Drużynie Łączności, z którą miał szczęście przebywać na Zlocie Jubileuszowym w Spale, był to rok 1935. Na początku II wojny światowej został współzałożycielem tajnych harcerskich kręgów, które przerodziły się w Tajne Wojenne Drużyny Harcerskie o nazwie "Gęstwinów". W okresie wojny został żołnierzem Armii Krajowej oraz objął prowadzenie III Roju "Gęstwinów". Nosił w okresie okupacji pseudonim "Karmin", a następnie "Wit". Przez okres kilku miesięcy zamknięty był w obozie koncentracyjnym dla młodzieży w Kamieniołomie "Liban" w Podgórzu w Krakowie. Czasy konspiracji przeżył pod komendą dowódcy AK Obwodu Krzeszowie Józefa Ryłko pseudonim "Ankwicz", "Żubr I". Łącznikiem z dowódcą AK był "Osiecki". W 1945 roku wyjechał do Gliwic, by tam organizować harcerstwo. Pracował w Gimnazjum w Gliwicach wykazując zainteresowanie tworzeniem izb pamięci. Za przynależność do AK i Szarych Szeregów ponad rok więziony był w okresie PRL. W 1975 roku zorganizował spotkanie w Krzeszowicach byłych żołnierzy AK i członków Szarych Szeregów. W Spotkaniu uczestniczył były Naczelnik Szarych Szeregów Stanisław Broniewski ps. Orsza i pani Zdzisława Bytnar, matka "Rudego". Żegnamy druha "Karmina". Jesteśmy świadomi, że spocznie na ziemi zabrzańskiej, a przecież o Zabrzu powiedział w czasie wizYty w Polsce w 1969 roku prezydent Francji Charles de Gaulle "Zabrze to najbardziej polskie miasto z polskich miast". Druhu "Karminie" trzymaj wartę na tej polskiej ziemi. Żegnamy Cię! Czuwaj! Hm Tadeusz Gaweł "Tur Samotnik"