Anna+Waligórska

Podharcmistrzyni Anna Waligórska
Ur. we Lwowie, córka Władysława i Ewy Wolskiej. Wcześnie straciła ojca. W latach 1930-39 uczennica Gimnazjum i Liceum im. Królowej Jadwigi we Lwowie. Wstąpiła do harcerstwa, uzyskała stopień samarytanki. Egzamin dojrzałości zdała 2 czerwca 1939 roku. W latach 1942-44 nauczała chemii na tajnych kompletach we Lwowie. Kontynuowała konspiracyjną działalność harcerską w ramach żeńskich Hufców Polskich (Harcerstwo Polskie Kobiet), była drużynową 3 drużyny HPK, używała pseudonimu „Marta”. Po wyparciu Niemców ze Lwowa i wkroczeniu Armii Czerwonej, w okresie 1944-46 studiowała chemię we Lwowskim Instytucie Politechnicznym. Do Gliwic przyjechała ze Lwowa w lipcu 1946 roku. Kontynuowała studia na Politechnice Śląskiej, 16 grudnia 1948 r. otrzymała dyplom ukończenia Politechniki i tytuł inżyniera chemika. Po wyjeździe ze Lwowa Anna Waligórska podtrzymywała kontakty z repatriowanymi na Śląsk instruktorami Harcerstwa Polskiego - Martą i Zygmuntem Kleszczyńskimi w Bytomiu, a także z dominikaninem o. Pawłem Kielarem. Przez jakiś czas na jej ręce spływały meldunki z działalności ogniw harcerskich zakładanych przez harcerki lwowskich HP w Opolu i Bytomiu, zapewne współorganizowała też kursy zastępowych i drużynowych w Gliwicach (wraz z hm Karoliną Szpilecką). We wrześniu 1946 roku wstąpiła do ZHP. W okresie studiów, wiosną 1947 r. zorganizowała 9 (próbną?) Drużynę Harcerek przy Zakładzie Sióstr Notre Dame w Gliwicach (siostry prowadziły internat, z którego korzystały m.in. uczennice Liceum Pedagogicznego). Przyboczną w tej drużynie była harcerka Hufców Polskich ze Lwowa Janina Zasiadkiewicz. Drużyna istniała do końca 1947 roku. Prawdopodobnie jej likwidacja wiązała się z szerszą akcją uderzenia w środowiska starszoharcerskie w Gliwicach, wobec jednoznacznie wrogiego stosunku władz politycznych i organów UB do obejmowania pracą harcerską młodzieży powyżej 16 roku życia. Prowadząc drużynę phm. Anna Waligórska wchodziła w skład zespołu instruktorek kierującego pracą Komendy Hufca Harcerek (była m.in. przyboczną hufcowej?) Latem 1947 roku uczestniczyła jako instruktorka w obozie w Moszczance k. Prudnika. W okresie przejściowego osłabienia pracy hufca, związanego z odejściem (odwołaniem?) Izydory Kuhnowej, po akcji obozowej 1947 roku utrzymywała kontakt z Komendą Chorągwi (kontakty z hufcem gliwickim należały w KCh do hm. Ady Korczyńskiej). W lutym 1948 roku Waligórska mianowana została hufcową. Doprowadziła do uaktywnienia pracy drużyn żeńskich, kładąc nacisk na szkolenie kadry. Do współpracy w komendzie hufca wciągnęła Janinę Zasiadkiewicz, która prowadziła drużynę zastępowych i zastęp drużynowych. W lipcu 1948 roku Anna Waligórska zorganizowała i prowadziła obóz harcerek gliwickich nad morzem, w Mikoszewie k. Gdańska.



Od lewej: Halina Koziarz, Hanka Waligórska, Janina Zasiadkiewicz

W kadrze obozu były m.in. Janina Zasiadkiewicz (oboźna), Halina Koziarz (skarbniczka), Ada Niczke (magazynierka),Wiesława Masłowska, Zofia Adamowicz, Maria Fremel, Halina Jonczy (drużynowe), a także Teresa Inglot, Irena Michlak. Obozowały tam harcerki gliwickich drużyn: I, II, III, V, VI, VIII, IX i X oraz harcerki z Sośnicy i nieliczne druhny z terenu powiatu gliwickiego.





Fladze państwowej cześć!



Do września 1948 roku Anna Waligórska pełniła funkcję hufcowej hufca harcerek w Gliwicach. Od stycznia 1948 r. do sierpnia 1949 r. była nauczycielką chemii w Państwowym Gimnazjum i Liceum Żeńskim oraz Gimnazjum dla Dorosłych w Gliwicach. Aresztowana 3 sierpnia 1949 roku w ramach akcji UB skierowanej przeciw środowisku lwowskiego Harcerstwa Polskiego. Początek stanowiło aresztowanie w kwietniu 1949 r. uczestników rekolekcji w Branicach, prowadzonych przez o. Kielara, pod zarzutem kontynuowania konspiracyjnej działalności HP. 10 marca 1950 roku Sąd Wojewódzki w Katowicach skazał oskarżonych na kary więzienia (od pół roku do dwóch lat). Anna Waligórska skazana została na 6 miesięcy więzienia. Po zwolnieniu uniemożliwiono jej kontynuowanie pracy w zawodzie nauczyciela. Podjęła pracę w Biurze Projektów i Studiów Przemysłu Chemicznego w Gliwicach

12 lipca 1951 roku w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Katowicach założono na przebywających na wolności członków HP, w tym także na Annę Waligórską, sprawę operacyjnego rozpracowania o kryptonimie „Podziemni”. Uwaga funkcjonariuszy UB skupiała się m.in. na Waligórskiej, jako ich zdaniem niebezpiecznym przykładzie skutecznego (w związku z pełnioną funkcją hufcowej) przenoszenia do pracy drużyn ZHP ideałów harcerskiej służby Bogu. Silnie podkreślano także w materiałach wytworzonych przez UB jej kierowniczą funkcję w rzekomo tworzonych konspiracyjnie strukturach HP, jako adresatki meldunków i sprawozdań z pracy ogniw harcerskich zakładanych na Śląsku. Prowadzona inwigilacja prowadziła do formułowania opinii o negatywnym stosunku Anny Waligórskiej do rzeczywistości politycznej, jednak – wobec widocznej już w trakcie prowadzonego śledztwa powściągliwości większości oskarżonych, którzy starali się nie wychodzić poza fakty ustalone wcześniej przez UB, starań, by nie obciążać przyjaciół i współpracowników, a także ostrożności w podejmowanych działaniach - sprawa „Podziemni” nie wniosła podstaw do dalszych akcji UB. Po reaktywowaniu harcerstwa w 1956 roku, pomimo gotowości Anny Waligórskiej do podjęcia pracy z młodzieżą, decyzja władz szkolnych uniemożliwiła jej objęcie funkcji instruktorskiej i czynną działalność w ZHP.